Στην τελική ευθεία εισέρχεται από σήμερα η διαδικασία της αναθεώρησης του Συντάγματος, με τη συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής επί της πρότασης που έχει καταθέσει η Νέα Δημοκρατία. Όπως όλα δείχνουν, οι αποφάσεις για το περιεχόμενο των αναθεωρητέων διατάξεων θα ληφθούν στην επόμενη, αναθεωρητική Βουλή.
Η ψηφοφορία στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος έδειξε ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν θα παράσχουν θετική ψήφο σε αυτή τη φάση. Προτιμούν να διατηρήσουν το διαπραγματευτικό πλεονέκτημα της διαμόρφωσης του τελικού περιεχομένου των διατάξεων στην επόμενη Βουλή.
Μέσα σε τρεις ημέρες η Ολομέλεια θα εξετάσει αν υπάρχει ανάγκη αναθεώρησης σε περισσότερες από 30 διατάξεις του Συντάγματος. «Οι μεταρρυθμίσεις που εισηγείται η Νέα Δημοκρατία ανοίγουν μια συζήτηση που αναμορφώνει πλήρως και τις τρεις εξουσίες... έχει νόημα η συζήτηση αυτή να συνεχιστεί», έχει δηλώσει ο γενικός εισηγητής του κόμματος Ευριπίδης Στυλιανίδης.
Η παρούσα, προαναθεωρητική Βουλή, οφείλει να καθορίσει με σαφήνεια ποιες διατάξεις είναι αναθεωρητέες. Η επόμενη, η Αναθεωρητική Βουλή, με νωπή λαϊκή εντολή, θα διαμορφώσει το περιεχόμενο των διατάξεων χωρίς να δεσμεύεται από τις σημερινές θέσεις των κομμάτων.
Η «χιαστί» πλειοψηφία και οι στρατηγικές των κομμάτων
Στη διαδικασία ισχύει η λεγόμενη «χιαστί» πλειοψηφία: αν μια διάταξη λάβει 180 ψήφους τώρα, στην επόμενη Βουλή θα χρειαστούν 150 ψήφοι. Αν λάβει 151 ψήφους, τότε θα απαιτηθούν 180 ψήφοι στην αναθεωρητική Βουλή.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης στην Επιτροπή Αναθεώρησης ψήφισαν «όχι» σε όλες τις διατάξεις, ώστε να μην υπάρξει πλειοψηφία 180 βουλευτών. Το ΠΑΣΟΚ, αν και συμφωνεί κατ’ αρχήν με την ανάγκη αναθεώρησης τουλάχιστον 15 άρθρων, θα ψηφίσει «παρών» στα συγκεκριμένα και «κατά» στα υπόλοιπα, ενώ τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν δηλώσει «κατά» συνολικά.
Πεδία σύγκλισης και διαφωνιών
Κατά τη συζήτηση διαφάνηκαν περιθώρια συγκλίσεων στην επόμενη Βουλή για ζητήματα όπως τα μη κρατικά μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, η εκλογή της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων, η ευθύνη υπουργών, το άρθρο 24 για το περιβάλλον, καθώς και οι δικλείδες ασφαλείας για την τεχνητή νοημοσύνη. Πιθανές συναινέσεις ενδέχεται να υπάρξουν και για την επιστολική ψήφο των εντός επικράτειας εκλογέων.
Αντίθετα, προτάσεις που φαίνεται να συγκεντρώνουν ευρύτερη στήριξη αφορούν την προαγωγή της ελληνικής γλώσσας και την προστασία της σημαίας. Το έργο της επόμενης κυβερνητικής πλειοψηφίας αναμένεται δύσκολο, καθώς θα πρέπει να εξασφαλιστούν οι απαραίτητες συναινέσεις.
Εσωτερικές ισορροπίες και πολιτικές αντιπαραθέσεις
Η πρόταση για το ασυμβίβαστο υπουργού και βουλευτή ενδέχεται να μην τεθεί σε ψηφοφορία, ενώ αμφίβολη είναι και η τύχη της πρότασης για μία και μόνη εξαετή θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ο Πρωθυπουργός και πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας έχει δηλώσει ότι οι βουλευτές θα ψηφίσουν με ελευθερία συνείδησης.
Η κυβερνητική πλειοψηφία ασκεί έντονη κριτική στο ΠΑΣΟΚ για τη στάση του, επισημαίνοντας ότι, παρότι αναγνωρίζει την ανάγκη αναθεώρησης πολλών άρθρων, επιλέγει να ψηφίσει «παρών». Ενδεικτικά, στο άρθρο 16, η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται διατεθειμένη να αποδεχθεί την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για μη κρατικά μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, ωστόσο η αξιωματική αντιπολίτευση δεν στηρίζει ούτε τη δική της πρόταση.
Παρόμοια εικόνα παρατηρείται και στο άρθρο 5β για την τεχνητή νοημοσύνη. Βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας σημειώνουν ότι η αναθεώρηση θα μπορούσε να καταστήσει την Ελλάδα «διεθνές εκπαιδευτικό κέντρο», όπως η Κύπρος, που αντλεί σημαντικό ποσοστό του ΑΕΠ της από την τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Η εμπειρία του 2019 και οι προοπτικές του 2027
Το ΠΑΣΟΚ, υπενθυμίζοντας την αναθεώρηση του 2019, δηλώνει ότι η νέα διαδικασία του 2027 πρέπει να γίνει με «υπερπλειοψηφίες». Για τον λόγο αυτό έχει προτείνει την αναθεώρηση του άρθρου 110 του Συντάγματος.
Η αναθεώρηση του 2019 είχε την ιδιοτυπία ότι η πλειοψηφία της Αναθεωρητικής Βουλής ήταν διαφορετική από εκείνη της προτείνουσας. Το γεγονός αυτό επηρέασε το τελικό αποτέλεσμα, καθώς ορισμένες διατάξεις δεν τροποποιήθηκαν, ενώ άλλες άλλαξαν κατεύθυνση. Σήμερα, κυβερνητική πλειοψηφία και αντιπολίτευση επιχειρούν να αποφύγουν τα λάθη του παρελθόντος, προετοιμάζοντας το έδαφος για μια συνταγματική αναθεώρηση με ευρύτερη πολιτική συναίνεση.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
