Κατατέθηκε στη Βουλή το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου με τίτλο «Εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και λοιπές διατάξεις», σηματοδοτώντας την έναρξη εφαρμογής στην Ελλάδα της νέας ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής που διαμορφώθηκε τα τελευταία χρόνια σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το νομοσχέδιο ενσωματώνει βασικές προβλέψεις του νέου Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και επιχειρεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών. Δίνεται έμφαση στην ταχύτητα των διαδικασιών, στον αυστηρότερο έλεγχο των εξωτερικών συνόρων και στην επιτάχυνση των επιστροφών όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία.
Η φιλοσοφία του νέου πλαισίου επικεντρώνεται σε έναν βασικό άξονα: ταχύτερη καταγραφή, γρηγορότερη αξιολόγηση αιτημάτων ασύλου και άμεση επιστροφή όσων απορρίπτονται. Στόχος είναι να περιοριστούν οι καθυστερήσεις που παρατηρούνταν τα προηγούμενα χρόνια τόσο στην Ελλάδα όσο και συνολικά στην Ευρώπη.
Υποχρεωτικός προέλεγχος στα σύνορα
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που εισάγει το νομοσχέδιο είναι η καθιέρωση υποχρεωτικής διαδικασίας προελέγχου (screening) για όλους τους παράτυπα εισερχόμενους υπηκόους τρίτων χωρών στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η διαδικασία αυτή θα εφαρμόζεται πριν εξεταστεί αίτημα ασύλου και θα περιλαμβάνει εξακρίβωση ταυτότητας, λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων και βιομετρικών δεδομένων, ελέγχους ασφαλείας και βασικούς υγειονομικούς ελέγχους.
Στόχος του μηχανισμού είναι η άμεση καταγραφή όσων εισέρχονται στην ευρωπαϊκή επικράτεια και η ενίσχυση της δυνατότητας ταυτοποίησης και παρακολούθησης μεταναστευτικών ροών σε πραγματικό χρόνο. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, το screening θεωρείται κομβικό εργαλείο του νέου ευρωπαϊκού συστήματος, καθώς αντιμετωπίζει προβλήματα όπως η ελλιπής καταγραφή και οι καθυστερήσεις στις διαδικασίες.
Επιτάχυνση διαδικασιών ασύλου
Κεντρικό στοιχείο του νέου πλαισίου αποτελεί η επιτάχυνση της εξέτασης αιτήσεων ασύλου, ειδικά για όσες υποβάλλονται στα σύνορα. Το νομοσχέδιο προβλέπει αυστηρά χρονοδιαγράμματα, ώστε η διαδικασία ασύλου και επιστροφής να ολοκληρώνεται σε περίπου δώδεκα εβδομάδες. Η αλλαγή αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς πολλές υποθέσεις παρέμεναν σε εκκρεμότητα για μεγάλα χρονικά διαστήματα, πιέζοντας τις δομές φιλοξενίας και το σύστημα διαχείρισης μεταναστευτικών ροών.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο επιδιώκει τον ταχύτερο διαχωρισμό όσων πληρούν τις προϋποθέσεις διεθνούς προστασίας από εκείνους των οποίων οι αιτήσεις απορρίπτονται ως αβάσιμες ή απαράδεκτες.
Ενίσχυση επιστροφών και συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο ζήτημα των επιστροφών, το οποίο αποτελεί βασικό πεδίο πίεσης για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Το σχέδιο νόμου προβλέπει ότι όσοι δεν λαμβάνουν διεθνή προστασία θα οδηγούνται άμεσα σε διαδικασία επιστροφής, ενώ ενισχύονται οι μηχανισμοί ελέγχου και παρακολούθησης έως την ολοκλήρωσή της. Προβλέπεται επίσης η δυνατότητα παραμονής σε κλειστές ή ελεγχόμενες δομές στα σύνορα, ώστε να αποφεύγεται η ανεξέλεγκτη μετακίνηση όσων βρίσκονται σε διαδικασία επιστροφής.
Το νομοσχέδιο ενσωματώνει τη νέα ευρωπαϊκή κατεύθυνση για αξιοποίηση κέντρων επιστροφών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο όσοι δεν δικαιούνται διεθνή προστασία να μην παραμένουν επ’ αόριστον εντός της ευρωπαϊκής επικράτειας λόγω γραφειοκρατικών ή νομικών καθυστερήσεων.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει στενότερη συνεργασία με ευρωπαϊκούς οργανισμούς, και ιδιαίτερα με τη Frontex, ενισχύοντας τον συντονισμό στον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων και στη διαχείριση επιστροφών. Παράλληλα, αναβαθμίζονται τα συστήματα καταγραφής και ταυτοποίησης μέσω του νέου Eurodac, του ευρωπαϊκού συστήματος βιομετρικής καταγραφής αιτούντων άσυλο και παράτυπων μεταναστών.
Η νέα μορφή του Eurodac προβλέπει διευρυμένη συλλογή δεδομένων και μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα μεταξύ των κρατών-μελών, με στόχο την ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών και τον αποτελεσματικότερο εντοπισμό μετακινήσεων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
