Σειρά κρίσιμων επαφών στις Βρυξέλλες είχε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς, με επίκεντρο τη μεταρρύθμιση του ΟΠΕΚΕΠΕ, τη νέα ΚΑΠ και την αντιμετώπιση της επιζωοτίας.
Ο Μ. Σχοινάς συναντήθηκε με τον Επίτροπο Γεωργίας και Τροφίμων Κρίστοφ Χάνσεν, τον Επίτροπο Υγείας και Καλής Μεταχείρισης των Ζώων Όλιβερ Βάρχελι, τον Επίτροπο Αλιείας και Ωκεανών Κώστα Καδή και την επικεφαλής της DG AGRI, Ελίζαμπεθ Βέρνερ. Τον συνόδευσαν ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης Σπύρος Πρωτοψάλτης και ο Διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής.
Μεταρρύθμιση ΟΠΕΚΕΠΕ και νέες προοπτικές
Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου, τα τρία βασικά διακυβεύματα για τον αγροτικό τομέα είναι η επιτυχής υλοποίηση της μεταρρύθμισης του ΟΠΕΚΕΠΕ, η αξιοποίησή της ως βάση για την αναδιάταξη του πρωτογενούς τομέα και η αποτελεσματική διαχείριση της επιζωοτίας.
Η μετάβαση από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ εξελίσσεται εν λειτουργία, με στόχο τη διασφάλιση των πληρωμών προς τους παραγωγούς. Το σχέδιο δράσης που έχει συμφωνηθεί με τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες βρίσκεται ήδη σε φάση υλοποίησης.
Παράλληλα, η μεταρρύθμιση θεωρείται ευκαιρία για τη συνολική αναδιοργάνωση του πρωτογενούς τομέα, εν όψει των διαπραγματεύσεων για τη νέα ΚΑΠ και το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Ορισμένα εργαλεία εφαρμογής θα συμπέσουν χρονικά με την ελληνική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Οι συζητήσεις στις Βρυξέλλες διεξήχθησαν σε θετικό κλίμα, με τους Ευρωπαίους αξιωματούχους να αναγνωρίζουν τη σημασία της επιτυχίας της μεταρρύθμισης τόσο για την Ελλάδα όσο και για την ΕΕ.
Τεχνική πρόοδος και χρηματοδοτήσεις
Στο τεχνικό σκέλος, προωθείται το «Σχέδιο Δράσης ΙΙ» που κατατέθηκε στην Επιτροπή στις 12 Μαρτίου, με στόχο τη διασφάλιση ότι οι πληρωμές θα κατευθύνονται αποκλειστικά στους πραγματικούς δικαιούχους μέσω ενισχυμένων ελέγχων από την ΑΑΔΕ. Ήδη καταβλήθηκαν 220 εκατ. ευρώ εντός της Μεγάλης Εβδομάδας με το νέο σύστημα.
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ τέθηκε σε αναστολή διαπίστευσης τον Σεπτέμβριο του 2024, οδηγώντας στην κατάρτιση σχεδίου δράσης για την αποκατάσταση της λειτουργίας του. Η εθνική διαδικασία ελέγχου ολοκληρώθηκε με θετική εισήγηση της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου προς το Υπουργείο Οικονομικών, το οποίο έχει ήδη διαβιβάσει την πρόταση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η Επιτροπή αναμένεται να πραγματοποιήσει τον δικό της έλεγχο εντός Μαΐου ή Ιουνίου, με κυβερνητικές πηγές να εκφράζουν αισιοδοξία για θετική έκβαση. Η καταβολή των ενισχύσεων προς τους αγρότες συνεχίζεται κανονικά.
Παράλληλα, ζητήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η παροχή προγράμματος τεχνικής βοήθειας προς την Ελλάδα για την ΑΑΔΕ και το Υπουργείο. Οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν θετική ανταπόκριση, καθώς πρόκειται για προσπάθεια στρατηγικής σημασίας για τον πρωτογενή τομέα και την πρόσβαση στους κοινοτικούς πόρους.
Αφθώδης πυρετός στη Λέσβο
Για τη Λέσβο, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης προανήγγειλε Κοινή Υπουργική Απόφαση που θα προβλέπει «γενναιόδωρη» στήριξη στους παραγωγούς που υπέστησαν ζημιές από τον αφθώδη πυρετό. Για το διάστημα 15 Μαρτίου - 5 Απριλίου προβλέπεται ενίσχυση ύψους 8 εκατ. ευρώ για τους γαλακτοπαραγωγούς του νησιού.
Οι πηγές του Υπουργείου αναγνωρίζουν ότι η νόσος αποτελεί σοβαρή δοκιμασία για την τοπική οικονομία, ωστόσο υπογραμμίζουν πως το γεγονός ότι η Λέσβος είναι νησί επιτρέπει πιο αποτελεσματικό περιορισμό της εξάπλωσης, μέσω αυστηρών ελέγχων που βρίσκονται ήδη σε πλήρη εφαρμογή.
Από την πρώτη στιγμή εμφάνισης του κρούσματος ενεργοποιήθηκαν τα πρωτόκολλα καραντίνας και το σχέδιο έκτακτης ανάγκης. Οι ευρωπαίοι εμπειρογνώμονες που επισκέφθηκαν το νησί επιβεβαίωσαν τη σωστή στρατηγική και τόνισαν ότι δεν πρέπει να επιτραπεί η έξοδος της νόσου από τη Λέσβο.
Η λύση, σύμφωνα με το Υπουργείο, συνοψίζεται στο τρίπτυχο «ψυχραιμία, αυστηρότητα και στήριξη». Με συνεργασία όλων των εμπλεκομένων, μπορεί να προστατευθεί ένας από τους πιο ζωτικούς πυλώνες της ελληνικής παραγωγής.
Ευλογιά αιγοπροβάτων
Σε ό,τι αφορά την ευλογιά των αιγοπροβάτων, η Ελλάδα παραμένει στο «πλάνο Α» που προβλέπει εκρίζωση της νόσου, χωρίς εμβολιασμό προς το παρόν. Το κρίσιμο διάστημα θα είναι μετά το Πάσχα, όταν θα αξιολογηθεί η εξέλιξη των κρουσμάτων.
Αν και πέρυσι την ίδια περίοδο είχε καταγραφεί αύξηση, φέτος οι ενδείξεις είναι πιο θετικές. Πιο ξεκάθαρη εικόνα αναμένεται περίπου έναν μήνα μετά το Πάσχα, με το Υπουργείο να εκφράζει συγκρατημένη αισιοδοξία για την πορεία της νόσου.