Υπεγράφη πριν από λίγο το Μνημόνιο Κατανόησης για την προσθήκης της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας στον Κάθετο Διάδρομο στο πλαίσιο του συνεδρίου του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου στη Θεσσαλονίκη.
Το MοU υπεγράφη από τους αρμόδιους Διαχειριστές του Συστήματος Φυσικού Αερίου, σηματοδοτώντας την επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου προς τα Δυτικά Βαλκάνια.
Η σημερινή εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της συνάντησης που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Ιούλιο στην Αθήνα. Θυμίζουμε ότι τότε είχε αποφασιστεί η δημιουργία δύο ομάδων εργασίας, με τεχνικό και εμπορικό αντικείμενο, προκειμένου να εξεταστούν οι δυνατότητες των διασυνδέσεων, η δυναμικότητα των υποδομών, οι προοπτικές της αγοράς, αλλά και τα έργα που θα χρειαστούν για την ανάπτυξη της νέας διαδρομής.
Ο Κάθετος Διάδρομος επεκτείνεται προς τα Δυτικά Βαλκάνια
Η CEO του ΔΕΣΦΑ, Μαρία Σφερούτσα, σχολιάζοντας την συμφωνία σε πάνελ που ακολούθησε, χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική την επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου προς τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία, σημειώνοντας ότι η διεύρυνση αυτή δημιουργεί ένα διαφορετικό περιφερειακό ενεργειακό τοπίο.
Όπως εξήγησε η ίδια, κατά τους τελευταίους 12 μήνες ο βασικός στόχος του Κάθετου Διαδρόμου ήταν κυρίως η στήριξη της Ουκρανίας και η ενίσχυση της διαδρομής μεταφοράς φυσικού αερίου από τον Νότο προς τον Βορρά. Με την προσθήκη της Βόρειας Μακεδονίας και της Σερβίας, όμως, το πεδίο εφαρμογής του Διαδρόμου διευρύνεται σημαντικά.
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε προβλέπει, σύμφωνα με τη Σφερούτσα, έναν πολύ ευρύτερο στόχο, που είναι η αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων διαδρομών που διασχίζουν τα κράτη-μέλη του Κάθετου Διαδρόμου, ώστε να εξασφαλιστεί για όλες τις συμμετέχουσες χώρες πρόσβαση σε φυσικό αέριο με ανταγωνιστικούς όρους και στον κατάλληλο χρόνο.
Παράλληλα, βασική επιδίωξη είναι η σταδιακή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, διαδικασία η οποία, όπως ανέφερε, αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους 12 μήνες ή και νωρίτερα.
Τα επόμενα βήματα
Σε ό,τι αφορά τα επόμενα βήματα, η CEO του ΔΕΣΦΑ ανέφερε ότι μέσα στις επόμενες 90 ημέρες θα πρέπει να προσδιοριστούν οι διαθέσιμες διαδρομές και να εξεταστεί κατά πόσο μπορούν να χρησιμοποιηθούν άμεσα. Όπου υπάρχει διαθέσιμη υποδομή, στόχος είναι να διαμορφωθεί, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ένα ανταγωνιστικό και εμπορικά βιώσιμο προϊόν μεταφοράς φυσικού αερίου.
Παράλληλα, θα εξεταστεί εάν απαιτούνται πρόσθετες τεχνικές ή υποδομικές παρεμβάσεις, προκειμένου να δημιουργηθεί επαρκής δυναμικότητα και να καλυφθεί η ζήτηση που θα προκύψει από τη διεύρυνση του Διαδρόμου.
Το Νοέμβριο η επόμενη δημοπρασία
Σύμφωνα με την κ. Σφερούτσα, η διαδικασία αυτή αναμένεται να οδηγήσει σε νέα δημοπρασία δυναμικότητας, με ένα νέο εμπορικά βιώσιμο προϊόν, τον Ιούλιο του επόμενου έτους, με στόχο την κάλυψη των αναγκών για την περίοδο 2027-2028.
Παράλληλα, διευκρίνισε ότι η επόμενη δημοπρασία για το πρώτο τρίμηνο του 2027 θα πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο, αλλά σε αυτή την περίπτωση θα προσφερθεί το προϊόν που είχε ήδη συμφωνηθεί κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Οι δύο αγωγοί που θα αλλάξουν τον χάρτη
Καθοριστικής σημασίας για την υλοποίηση του νέου βαλκανικού κλάδου είναι δύο διασυνδετήριοι αγωγοί.
Ο πρώτος είναι ο αγωγός Ελλάδας–Βόρειας Μακεδονίας, ο οποίος αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του 2027.
Η αρχική δυναμικότητά του θα ανέρχεται σε 1 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως, ενώ υπάρχει δυνατότητα μελλοντικής αύξησης στα 2,8 δισ. κυβικά μέτρα, υπό την προϋπόθεση ότι θα πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες προσαρμογές στο ελληνικό σύστημα μεταφοράς.
Ο δεύτερος κρίκος είναι ο διασυνδετήριος αγωγός Βόρειας Μακεδονίας–Σερβίας, ο οποίος προβλέπεται να ολοκληρωθεί μέσα στο 2028 και θα διαθέτει δυναμικότητα 1,5 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
