Με την ολοκλήρωση της θερινής εκπτωτικής περιόδου στις 31 Αυγούστου, η αγορά εισέρχεται σε μια φάση με μειωμένες προσδοκίες και έντονο διάλογο για τον ρόλο των συνεχών προσφορών. Το περιβάλλον χαρακτηρίζεται από επιλεκτική κατανάλωση και αυξημένη πίεση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία του εμπορικού κόσμου.
Οι εκτιμήσεις των επαγγελματιών του λιανεμπορίου δεν αφήνουν περιθώρια για αισιοδοξία σχετικά με μια θεαματική αλλαγή του κλίματος στο τέλος των εκπτώσεων, παρά την επιστροφή των καταναλωτών από τις διακοπές του Αυγούστου. Το διαθέσιμο εισόδημα παραμένει ο βασικός περιοριστικός παράγοντας για τις αγορές ένδυσης, υπόδησης και άλλων ειδών, όπως επισημαίνουν οι έμποροι.
Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς εκτιμά ότι ο συνολικός τζίρος των θερινών εκπτώσεων θα κινηθεί κοντά στα 7 δισ. ευρώ. Ένα ισχυρό κλείσιμο ενδέχεται να τον οδηγήσει στα 7,1 δισ. ευρώ, ωστόσο το αρχικό αισιόδοξο σενάριο των 7,4 δισ. ευρώ φαίνεται πλέον απίθανο.
Έρευνες εμπορικών συλλόγων αποτυπώνουν χαρακτηριστικά την κατάσταση. Στον Εμπορικό Σύλλογο Πειραιώς, το 55% των επιχειρήσεων ανέφερε χαμηλότερο τζίρο σε σύγκριση με πέρυσι, το 33% κινήθηκε στα ίδια επίπεδα και μόλις το 12% σημείωσε αύξηση. Το 73% αποδίδει τη δυσκολία κυρίως στη μειωμένη αγοραστική δύναμη.
Αρνητική είναι και η εικόνα στην Αθήνα, όπου, σύμφωνα με έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών σε 409 μικρομεσαίες λιανεμπορικές επιχειρήσεις, το 71,3% δήλωσε ότι ο τζίρος του είναι χαμηλότερος από πέρυσι.
Οι προσφορές στο επίκεντρο μετά το τέλος των εκπτώσεων
Μετά τη λήξη της εκπτωτικής περιόδου, το ενδιαφέρον στρέφεται στο μοντέλο των προσφορών και στο κατά πόσον η συνεχής παρουσία τους έχει αποδυναμώσει τον θεσμό των θεσμοθετημένων εκπτώσεων.
Σύμφωνα με την έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, το 98% των επιχειρήσεων ζητεί αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για προσφορές και εκπτώσεις. Το 93,4% θεωρεί ότι το καθεστώς των συνεχών προσφορών ευνοεί κυρίως τις μεγάλες επιχειρήσεις, τις πολυεθνικές και τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες, εις βάρος των μικρομεσαίων. Παράλληλα, το ίδιο ποσοστό εκτιμά ότι αυστηρότεροι κανόνες στις προσφορές, μέσω τροποποίησης του ισχύοντος πλαισίου, θα μπορούσαν να ενισχύσουν το ενδιαφέρον για τις θεσμοθετημένες περιόδους εκπτώσεων.
Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, Θάνος Τσαγγάρης, τόνισε ότι «οι εκπτώσεις ήταν και πρέπει να παραμείνουν το τελευταίο εργαλείο ρευστοποίησης των αποθεμάτων της σεζόν για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις». Υπογράμμισε πως ο θεσμός έχει ουσιαστικά υπονομευθεί λόγω της διαρκούς δυνατότητας προσφορών, ενώ η ακρίβεια και η στεγαστική επιβάρυνση επηρεάζουν τις καταναλωτικές προτεραιότητες. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένο λειτουργικό κόστος και ανταγωνισμό από μεγάλες αλυσίδες και ηλεκτρονικές πλατφόρμες.
Πτώση του πραγματικού τζίρου και διαφοροποίηση ανά κλάδο
Η υποτονική εικόνα των θερινών εκπτώσεων προστίθεται σε μια ήδη πιεσμένη αγορά. Σύμφωνα με ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ, ο κύκλος εργασιών στο λιανικό εμπόριο (εξαιρουμένων τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων) μειώθηκε το δεύτερο τρίμηνο του 2026 κατά 3,7% σε πραγματικές τιμές, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Σε ονομαστικές τιμές σημειώθηκε αύξηση 1,2%, γεγονός που αποδίδεται στις πληθωριστικές πιέσεις και όχι σε αύξηση όγκου πωλήσεων.
Συνολικά, το πρώτο εξάμηνο του έτους, ο πραγματικός κύκλος εργασιών του λιανικού εμπορίου στις συγκεκριμένες κατηγορίες μειώθηκε κατά 2,3%. Οι πολύ μικρές επιχειρήσεις κατέγραψαν πτώση 3,4% και οι μικρές 1,7%, ενώ οι μεσαίες εμφάνισαν αύξηση 3,7%.
Ανά κλάδο, το πρώτο εξάμηνο του 2026, οι μεγαλύτερες αυξήσεις σε πραγματικούς όρους σημειώθηκαν σε ιατρικά και ορθοπεδικά είδη, ρολόγια και κοσμήματα, σιδηρικά και χρώματα, καθώς και ηλεκτρικές οικιακές συσκευές. Αντίθετα, απώλειες καταγράφηκαν στα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, βιβλία, έπιπλα και φωτιστικά, ενώ οι πωλήσεις υποδημάτων παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητες.
Αγορά «δύο ταχυτήτων» και προκλήσεις για το λιανεμπόριο
Τα στοιχεία της ΕΣΕΕ δείχνουν μια αγορά «δύο ταχυτήτων». Οι μικρότερες και μεμονωμένες επιχειρήσεις, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα, υφίστανται μεγαλύτερη πίεση, ενώ τα οργανωμένα δίκτυα, οι τουριστικές περιοχές και το ηλεκτρονικό εμπόριο εμφανίζουν μεγαλύτερη αντοχή.
Η αυξημένη τουριστική κίνηση δεν μεταφράστηκε αναλογικά σε ενίσχυση του εμπορικού τζίρου. Το πρώτο εξάμηνο, η εισερχόμενη τουριστική κίνηση αυξήθηκε κατά 15,4% και οι εισπράξεις κατά 14,8%, χωρίς όμως να αποτυπωθούν αντίστοιχα στα μεγέθη του εμπορίου.
Το τέλος των θερινών εκπτώσεων σηματοδοτεί την έναρξη μιας ευρύτερης συζήτησης για τη λειτουργία της αγοράς τους επόμενους μήνες. Οι επιχειρήσεις ζητούν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα, σαφέστερους κανόνες για τις προσφορές και μέτρα ενίσχυσης της ρευστότητας και της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών.
Η ΕΣΕΕ, μέσω του προέδρου της Σταύρου Καφούνη, αποδίδει την πίεση στο εμπόριο στη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος, στο αυξημένο κόστος διατροφής, στέγασης και ενέργειας, αλλά και στην αλλαγή του καταναλωτικού μοντέλου και στην απορρόφηση σημαντικού τζίρου από διεθνείς ψηφιακές πλατφόρμες. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη για μέτρα ελάφρυνσης φορολογικών και ασφαλιστικών βαρών, ενίσχυσης του υγιούς ανταγωνισμού και στήριξης της επιχειρηματικότητας.