Σε πρόσθετες επενδύσεις που αθροιστικά πλησιάζουν τα 500 εκατ. ευρώ θα πρέπει να προχωρήσουν οι ελληνικές τράπεζες τα επόμενα χρόνια προκειμένου να ενσωματώσουν πλήρως το ψηφιακό ευρώ, ενώ το συνολικό κόστος για τις τράπεζες της Ευρωζώνης εκτιμάται πως θα αγγίξει τα 18 δισ. ευρώ.
Αυτό υπογραμμίζει σχετική μελέτη της PwC, στην οποία αναφέρεται πως η υιοθέτηση του ψηφιακού ευρώ απαιτεί εκτεταμένες και πολυεπίπεδες επενδύσεις από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, με περιορισμένες προοπτικές ανάκτησης του κόστους, καθώς δεν αφορά απλώς στη δημιουργία μιας νέας λειτουργίας, αλλά τον ψηφιακό μετασχηματισμό ολόκληρου του τραπεζικού συστήματος της Ευρώπης.
Ως αποτέλεσμα, το μέσο κόστος ανά τράπεζα υπολογίζεται περίπου στα 110 εκατ. ευρώ, χωρίς να περιλαμβάνονται όλες οι πιθανές λειτουργίες του τελικού σχεδιασμού, όπως οι offline συναλλαγές, οι πολλαπλοί λογαριασμοί και το κόστος επεξεργασίας των πληρωμών.
Αν και το ακριβές κόστος εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από το μέγεθος του ομίλου, οι τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες (Eurobank, Εθνική Τράπεζα, Τράπεζα Πειραιώς και Alpha Bank) αναμένεται να χρειαστούν 400-450 εκατ. ευρώ αθροιστικά για να υποστηρίξουν πλήρως το ψηφιακό ευρώ, ενώ για τις μικρότερες τράπεζες, όπως είναι η CrediaBank και η Optima bank, το κόστος υπολογίζεται να ανέλθει στα 7-10 εκατ. ευρώ έκαστη.
Τα ποσά αυτά φυσικά δεν είναι αμελητέα, και εγείρουν ανησυχίες για τα μικρότερα σχήματα. Τραπεζικές πηγές υπογραμμίζουν στο Business Daily πως ακόμη και τα 7 εκατ. ευρώ είναι ένα πολύ μεγάλο ποσό, που μπορεί να απειλήσει ολόκληρη τη σύσταση ενός πολύ μικρού σχήματος, όπως είναι μια συνεταιριστική τράπεζα.
Άλλωστε, η υιοθέτηση του ψηφιακού ευρώ θα είναι υποχρεωτική για όλες τις τράπεζες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς αποτελεί το μέλλον των πληρωμών στο Ευρωσύστημα.
Κεντρικός ρόλος είναι να ενισχύσει την ευρωπαϊκή νομισματική κυριαρχία και ανταγωνιστικότητα, ενδυναμώνοντας παράλληλα την αυτονομία της Ευρώπης στις πληρωμές, αφού θα μειωθεί η εξάρτηση από μη ευρωπαϊκούς παρόχους.
Από τους οικονομικούς πόρους που αναμένεται να διαθέσουν οι τράπεζες της Ευρώπης για το ψηφιακό ευρώ, περίπου το 75% του ποσού υπολογίζεται να κατευθυνθεί σε τεχνολογικές επεμβάσεις, όπως υποδομές πληρωμών, δίκτυα ΑΤΜ και τερματικά POS, αλλά και μηχανισμούς ασφαλείας, ενώ τα υπόλοιπα αφορούν σε εμπορικές και λειτουργικές απαιτήσεις.
Εκτός από τις επενδύσεις, η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ συνεπάγεται και με την κινητοποίηση προσωπικού από διάφορους τομείς εξειδίκευσης.
Η έκθεση εκτιμά πως οι ευρωπαϊκές τράπεζες θα χρειαστεί να δεσμεύσουν περίπου το 46% των εξειδικευμένων πόρων τους για την υλοποίηση των σχετικών εργασιών, γεγονός που μπορεί να γεννήσει ανάγκες για ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, ώστε να μην υποστελεχωθούν οι ήδη υπάρχοντες τομείς.
Τι είναι το ψηφιακό ευρώ και πώς θα λειτουργεί
Το ψηφιακό ευρώ θα αποτελέσει την ψηφιακή μορφή των παραδοσιακών χαρτονομισμάτων που εκδίδονται από την ΕΚΤ και σχεδιάζεται έτσι ώστε να αποτελεί εγγύηση πληρωμών ακόμη και σε ακραίες περιπτώσεις, όπως κυβερνοεπιθέσεις ή γενικευμένες διακοπές σε υποδομές.
Θα λειτουργεί, τόσο online, όσο και offline, εντός της ζώνης του ευρώ, ενώ θα είναι δωρεάν για τους πολίτες. Στόχος είναι να μην υπάρξει ποτέ διακοπή στη δυνατότητα πληρωμών, ακόμη και σε περιόδους κρίσης.
Το ψηφιακό ευρώ θα είναι προσβάσιμο από το ηλεκτρονικό πορτοφόλι του χρήστη, το οποίο θα μπορεί να δημιουργηθεί είτε από τράπεζα είτε από δημόσιο φορέα, επιτρέποντας στους πολίτες της ζώνης του ευρώ να πραγματοποιούν τις ηλεκτρονικές πληρωμές τους όπως έχουν ήδη συνηθίσει, μέσω κάρτας, smartphone, smartwatch κλπ.
Οι πολίτες και οι επιχειρήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να «γεμίζουν» με ψηφιακά ευρώ τα ψηφιακά τους πορτοφόλια, μέσω μεταφοράς από τον τραπεζικό λογαριασμό της επιλογής τους, χωρίς να χρειάζεται να έχουν σύνδεση στο ίντερνετ, αυξάνοντας την αυτονομία της συγκεκριμένης μεθόδου πληρωμής.
Η «απεξάρτηση» από το ίντερνετ θα πραγματοποιηθεί μέσω secure hardware σε κινητές συσκευές και έξυπνες κάρτες, εξασφαλίζοντας ότι οι συναλλαγές θα είναι δυνατές ακόμη και σε περιπτώσεις διακοπής ρεύματος ή δικτυακών προβλημάτων.
Η ικανότητα αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική λόγω της αυξανόμενης συχνότητας ακραίων καιρικών φαινομένων και διακοπών ρεύματος.
Πώς το ψηφιακό ευρώ ενισχύει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης
Εκτός από τη διευκόλυνση των πολιτών, το ψηφιακό ευρώ έχει ιδιαίτερη σημασία για το μέλλον της Ευρώπης, καθώς η χρήση του θα ενισχύσει την αυτονομία και την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού χώρου πληρωμών, μειώνοντας ταυτόχρονα την εξάρτηση από μη ευρωπαϊκούς παρόχους.
Ακριβώς επειδή θα αποτελεί μια δημόσια λύση σε χρήμα που θα παρέχεται από τις κεντρικές τράπεζες, κι όχι από ιδιωτικά μέσα πληρωμών, το ψηφιακό ευρώ θα συμβάλλει στη χρηματοοικονομική ένταξη, παρέχοντας τη δυνατότητα σε όλους τους πολίτες να συμμετέχουν στην ψηφιακή οικονομία, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος.
Προς αυτήν την κατεύθυνση, θα είναι προσβάσιμο σε όλους τους πολίτες της ζώνης του ευρώ, οι οποίοι θα μπορούν να το αποκτούν και να το χρησιμοποιούν με ίσους όρους, ενώ παράλληλα θα γίνεται καθολικά αποδεκτό για πληρωμές σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ και υπό προϋποθέσεις και σε χώρες εκτός της ΕΕ.
Ακόμη, αναμένεται να βελτιώσει συνολικά την εμπειρία των ευρωπαίων πολιτών στις πληρωμές, καθώς θα ωθήσει τις τράπεζες και τους λοιπούς παρόχους υπηρεσιών πληρωμών να αναπτύξουν νέα προϊόντα σε συνδυασμό με το ψηφιακό ευρώ.
Φυσικά, το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργεί με τα πλέον απαιτητικά πρότυπα ασφάλειας και εντός αυστηρού πλαισίου προστασίας των προσωπικών δεδομένων των χρηστών.
Συγκεκριμένα, η ΕΚΤ τονίζει πως η ιδιωτικότητα είναι ένα βασικό χαρακτηριστικό σχεδιασμού του ψηφιακού ευρώ. Ούτε η ΕΚΤ ούτε το Ευρωσύστημα θα έχει πρόσβαση στο ποιοι είναι οι χρήστες του ψηφιακού ευρώ και στο τι αγοράζουν με αυτό.
Στις πληρωμές σε φυσικά καταστήματα, τα προσωπικά στοιχεία των συναλλαγών θα είναι γνωστά μόνο στον πληρωτή και τον αποδέκτη, προσφέροντας ένα επίπεδο ιδιωτικότητας παρόμοιο με τα μετρητά.
Απεξάρτηση της Ευρώπης από ξένους παρόχους πληρωμών
Η ΕΚΤ τονίζει πως το ψηφιακό ευρώ είναι απαραίτητο για την απεξάρτηση της Ευρώπης από ξένους πολυεθνικούς οργανισμούς που ελέγχουν τις ηλεκτρονικές πληρωμές, όπως η Visa και η Mastercard.
Σήμερα, περίπου δύο στις τρεις συναλλαγές μέσω καρτών στην Ευρωζώνη διεκπεραιώνονται από μη-ευρωπαϊκούς παρόχους υπηρεσιών. Αυτή η εξάρτηση δημιουργεί κινδύνους για την οικονομική ασφάλεια και την νομισματική κυριαρχία της Ευρώπης, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων.
Παράλληλα, η υιοθέτησή του θα παίξει κομβικό ρόλο στο να αποτραπούν απειλές από σταθερά κρυπτονομίσματα στην κυριαρχία του ευρώ, ενώ θα αποτελέσει και δωρεάν ψηφιακό μέσο πληρωμών για όλους τους πολίτες της Ευρωζώνης.
Η ΕΚΤ έχει ξεκαθαρίσει ότι το ψηφιακό ευρώ είναι θεμελιωδώς διαφορετικό από τα κρυπτονομίσματα, καθώς υποστηρίζεται από μια κεντρική τράπεζα και χαρακτηρίζεται από σταθερές τιμές. Να σημειωθεί πως το ψηφιακό ευρώ δεν αποσκοπεί στο θα αντικαταστήσει τα μετρητά, αλλά στο να λειτουργεί συμπληρωματικά.