Χιλιάδες νέα λεωφορεία, ανακαινισμένοι συρμοί του μετρό και μεγάλες επενδύσεις επιχειρούν να αλλάξουν την εικόνα των αστικών συγκοινωνιών σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Ωστόσο, παρά τη σταδιακή ανανέωση στόλου και τις κυβερνητικές κινήσεις, οι πολίτες εξακολουθούν να δείχνουν χαμηλή εμπιστοσύνη στα μέσα μαζικής μεταφοράς, επιλέγοντας στην πλειονότητά τους το ΙΧ για τις καθημερινές μετακινήσεις.
Τα στοιχεία νέας ευρωπαϊκής μελέτης αποτυπώνουν το παράδοξο: την ώρα που οι επενδύσεις στα ΜΜΜ αυξάνονται, η Ελλάδα παραμένει μία από τις χώρες με τη μικρότερη χρήση δημόσιων συγκοινωνιών και τη μεγαλύτερη εξάρτηση από το αυτοκίνητο.
Πάνω από 1.000 σύγχρονα λεωφορεία αλλά οι πολίτες γυρνούν την πλάτη
Παρά τα βήματα που έχουν γίνει στις δημόσιες συγκοινωνίες, με 1.076 σύγχρονα λεωφορεία στην Αθήνα και στόχο τα 1.700 ως το 2028, και ακόμα 426 νέα οχήματα στη Θεσσαλονίκη ως τον Σεπτέμβριο, καθώς και 14 ανακαινισμένους συρμούς που μες τον επόμενο χρόνο θα μπουν στον ηλεκτρικό, τα μέσα μαζικής μεταφορά δεν πείθουν τους πολίτες.
Συντριπτικό ποσοστό 72% τα χρησιμοποιεί είτε καθόλου είτε λιγότερο από μία φορά τον μήνα μέσα μαζικής μεταφοράς, ενώ μόνο 7% τα χρησιμοποιούν καθημερινά.
Τα παραπάνω συμπεράσματα ανήκουν στη νέα μελέτη του Oeko-Institut, για λογαριασμό της Greenpeace, στην Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη, η οποία δείχνει ότι η χώρα μας έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά χρήσης των μέσων μαζικής μεταφοράς.
Την ίδια στιγμή, στην Ελλάδα εντοπίζεται το υψηλότερο ποσοστό αναγκαστικής ιδιοκτησίας ΙΧ, σε ποσοστό 22,4%, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου μόλις 6,4%. Τα στοιχεία είναι αποκαρδιωτικά στην περιφέρεια, δεν πάνε πίσω όμως και τα δύο μεγάλα αστικά κέντρα.
Πώς οι πολίτες απομακρύνθηκαν από τα μέσα μεταφοράς
Αν και οι Έλληνες ήμασταν ανέκαθεν «κολλημένοι» στο ΙΧ, η τεράστια απαξίωση που έφερε η οικονομική κρίση στις δημόσιες συγκοινωνίες έδιωξε τους επιβάτες, οι οποίοι ήταν καθημερινά αντιμέτωποι με κακοσυντηρημένα οχήματα, αραιά δρομολόγια, έντονο συνωστισμό.
Ακόμα και το διαμάντι της πρωτεύουσας, το μετρό, υποβαθμίστηκε, αν σκεφτούμε ότι το 2019 στις Γραμμές 2 και 3 ήταν σε λειτουργία μόνο 40 συρμοί, λόγω αδυναμίας συντήρησης, έλλειψης ανταλλακτικών κλπ.
Παρότι, οι επενδύσεις των τελευταίων ετών έχουν φέρει μια αλλαγή στην εικόνα, οι συνθήκες στις δημόσιες συγκοινωνίες μόνο ιδανικές δεν είναι, παρά τις πανηγυρικές εκδηλώσεις του αρμόδιου Υπουργείου Μεταφορών.
Ειδικά, σε μια περίοδο που, λόγω του αυξημένου κόστους μετακινήσεων, οι πολίτες έχουν ανάγκη να στραφούν στα ΜΜΜ, οι χρονοαποστάσεις στις ώρες αιχμής παραμένουν στον ηλεκτρικό στα 6 με 7,5 λεπτά και στις γραμμές του μετρό στα 4,5 με 6 λεπτά.
Ενώ στις πιο πολυσύχναστες γραμμές της ΟΣΥ, τα λεωφορεία κατά τις ώρες αιχμής περνούν κάθε 8 λεπτά στην καλύτερη περίπτωση, αλλά ως επί το πλείστον θέλουν 11 μέχρι και 18 λεπτά.
Όμως το επιβατικό κοινό δείχνει εδώ και δύο χρόνια να επιστρέφει δυναμικά στις αστικές συγκοινωνίες.
Μόλις στους τέσσερις πρώτους μήνες του 2026, η επιβατική κίνηση στις οδικές συγκοινωνίες αυξήθηκε κατά 25% συγκριτικά με το αντίστοιχο περσινό διάστημα και στα μέσα σταθερής τροχιάς κατά 10%.
Όπως είπε ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΑΣΑ, Αντώνης Κεραστάρης, στην εκδήλωση που έγινε για τα ΜΜΜ μες την περασμένη εβδομάδα παρουσία του Πρωθυπουργού, αυτό αντιστοιχεί σε 115 εκατ. επιβιβάσεις ή σχεδόν 1 εκατ. επιβάτες ημερησίως. «Νούμερα που οι συγκοινωνίες της Αθήνας δεν είχαν ξαναδεί», επισήμανε.
Στόχος οι καλύτερες συχνότητες
Το στοίχημα του νέου στρατηγικού σχεδίου του ΟΑΣΑ να σκαρφαλώσει το μερίδιο των αστικών συγκοινωνιών στο 40% των καθημερινών μετακινήσεων της πρωτεύουσας ως το 2035, όπως συνέβαινε την εποχή των Ολυμπιακών Αγώνων, είναι μεγάλο.
Αυτό θα απαιτήσει τόσο επέκταση του δικτύου, όσο και πύκνωση των δρομολογίων.
Για να επιτευχθεί, οι συγκοινωνιακοί φορείς έχουν βάλει μπροστά τις μηχανές σε δύο μέτωπα: ανανέωση στόλων και αύξηση εργατικού δυναμικού.
Στις οδικές συγκοινωνίες, σήμερα τα 2/3 του ενεργού στόλου αποτελούνται από νέα λεωφορεία, όταν το 2019 το νεότερο λεωφορείο του στόλου ήταν του 2011 και η πλειοψηφία του 1999, σύμφωνα με στοιχεία που παρέθεσε ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης.
Προκειμένου να φτάσουμε σε ενεργό στόλο 2.000 οχημάτων ως το 2028 από 1.540 που είναι σήμερα, εκ των οποίων καινούργια θα είναι τα 1.700, η ΟΣΥ θα αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Έτσι, όπως παρουσιάστηκε προ ημερών, για να φτάσουμε σε αυτά τα νούμερα θα πρέπει να αποκτηθούν 600 καινούργια οχήματα στα επόμενα δυόμισι χρόνια.
Οι νέες προμήθειες θα περιλαμβάνουν 90 ηλεκτρικά λεωφορεία και ακόμη 40 in motion charging τρόλεϊ με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ, ακόμη 110 μέσω Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, ενώ από τους πόρους του Modernization Fund θα έρθουν 115 ηλεκτροκίνητα οχήματα και 50 υδρογονοκίνητα.
Το μεταφορικό παζλ θα συμπληρώσει η νέα παραχώρηση 12-13 περιαστικών γραμμών με 81 οχήματα, καθώς και νέο leasing 120 ηλεκτροκίνητων λεωφορείων.
Οι δύο τελευταίες συμβάσεις θα χρηματοδοτηθούν από τον κρατικό προϋπολογισμό. Μέχρι το τέλος του 2026, εκτιμάται πως θα βγουν στον αέρα τρεις διαγωνισμοί, ύψους περί τα 300 εκατ. ευρώ, για την προμήθεια 270 νέων οχημάτων.
Εντωμεταξύ, το μπόνους του ενεργού οδηγού, ύψους 150 ευρώ, εκτιμάται πως θα αναθερμάνει το ενδιαφέρον νέων εργαζομένων να μπουν στην ΟΣΥ, που το 2025 διέθετε 2.400 οδηγούς, συν 510 από την κοινοπραξία που τρέχει την παραχώρηση με τον ΟΑΣΑ. Στόχος είναι να φτάσει τους 4.000 οδηγούς.
Οι προσλήψεις έχουν ξεκινήσει, ώστε το 2026 να είναι στους 2.600 οδηγούς, ενώ στον αέρα είναι προκηρύξεις για ακόμα 480 οδηγούς.
Στη σταθερή τροχιά, απαιτούνται μεγαλύτερες επενδύσεις ώστε η αλλαγή της εικόνας να είναι πια αισθητή και στους επιβάτες. Το πρώτο βήματα θα γίνει με την ένταξη των τεσσάρων πρώτων ανακαινισμένων συρμών στο δίκτυο του ηλεκτρικού ως το τέλος του 2026, που προγραμματίζεται να ρίξει τις χρονοαποστάσεις στα 5 λεπτά.
Το σύνολο των 14 συρμών, που αποκτούν εκ νέου προσδόκιμο ζωής ακόμη 25 ετών, θα ενταχθεί στα δρομολόγια ως τον επόμενο Μάιο. Το επόμενο διάστημα θα βγει στον αέρα νέος διαγωνισμός 70 εκατ. ευρώ για την ανακαίνιση ακόμα 10 συρμών της Γραμμής 1, ηλικίας άνω των 32 ετών.
Στις δύο γραμμές του μετρό, μετά από ένα πρόγραμμα ανατάξεων, κυκλοφορούν σήμερα 52 συρμοί, που ως το 2027 θα αυξηθούν στους 61, ώστε η συχνότητα να πέσει κατά τις ώρες αιχμής στα 3,5 λεπτά.
Ακόμη, μες τις επόμενες εβδομάδες θα ξεκινήσει διαγωνισμός για την ανακαίνιση 12 παλιών συρμών, στους οποίους θα τοποθετηθεί και κλιματισμός. Στόχος είναι να συμβασιοποιηθεί εντός του 2026.
Αντίστοιχα, όπως είπε ο διευθύνων σύμβουλος της ΣΤΑΣΥ, Θανάσης Κοτταράς, μέσα στο έτος θα προκηρυχθεί και η προμήθεια συνολικά 19 καινούργιων συρμών, εκ των οποίων 12 κλασικοί και 7 αεροδρομιακοί, οι οποίοι προγραμματίζεται να φτάσουν ως το 2029. Επίσης, στόχος η ολοκλήρωση της διαγωνιστικής διαδικασίας ως το τέλος του έτους.
Όσο για τους εργαζόμενους, από το 2022 μέχρι σήμερα, έχουν γίνει 450 προσλήψεις και προχωρούν οι διαδικασίες, ώστε μες τους επόμενους μήνες να γίνουν επιπλέον 250.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
