Σαρωτικές απώλειες καταγράφουν οι μετοχές που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη, καθώς η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά περνά από την περίοδο της σχεδόν ανεπιφύλακτης αισιοδοξίας για τις προοπτικές του AI σε μια φάση αυστηρότερης αξιολόγησης των οικονομικών αποδόσεων των τεράστιων επενδύσεων που πραγματοποιούνται.
Η έκταση της διόρθωσης αποτυπώνεται στις αποστάσεις που χωρίζουν δεκάδες τεχνολογικές μετοχές από τα ιστορικά υψηλά τους.
Η Nvidia βρίσκεται 47,5% χαμηλότερα, η Oracle έχει υποχωρήσει 69,2%, ενώ μικρότερες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην ανάπτυξη υποδομών AI καταγράφουν απώλειες που ξεπερνούν το 70% και σε ορισμένες περιπτώσεις το 80%.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη. Η Microsoft απέχει μόλις 12,8% από το ιστορικό υψηλό της και η Amazon 13,1%, ενώ η Alphabet υποχωρεί 34,1% και η Meta 29%.
Οι εντυπωσιακές αυτές διαφορές αποκαλύπτουν ότι οι επενδυτές δεν αντιμετωπίζουν πλέον τις εταιρείες του AI ως μία ενιαία επενδυτική κατηγορία.
Αντίθετα, αρχίζουν να διαχωρίζουν τις επιχειρήσεις που διαθέτουν ισχυρές και διαφοροποιημένες πηγές κερδοφορίας από εκείνες που εξαρτώνται περισσότερο από τη συνέχιση της εκρηκτικής ανάπτυξης της αγοράς.
Η πίεση εντάθηκε ιδιαίτερα χθες Παρασκευή με τον Nasdaq Composite να σημειώνει πτώση -5,3% ενώ ο S&P 500 υποχώρησε -3,7%, εισερχόμενος σε περιοχή χρηματιστηριακής διόρθωσης.
Σε εβδομαδιαία βάση, ο Nasdaq έχασε περίπου 10%, καθώς οι ανησυχίες για τις υψηλές αποτιμήσεις και τη βιωσιμότητα των επενδύσεων στο AI επεκτάθηκαν στο σύνολο της αγοράς.
Δείκτης | Κλείσιμο 20/11 | Μετ. % |
S&P 500 | 6.910,39 | −11,6% |
Nasdaq 100 | 25.029,00 | −19,8% |
PHLX Semiconductor (SOX) | 8.408,59 | −42,5% |
Από την ευφορία στην αμφισβήτηση
Το βασικό ερώτημα που απασχολεί πλέον τη Wall Street δεν είναι αν η τεχνητή νοημοσύνη θα αλλάξει την οικονομία, αλλά πόσο γρήγορα και σε ποιο βαθμό οι τεράστιες επενδύσεις που πραγματοποιούνται θα μετατραπούν σε κέρδη και ελεύθερες ταμειακές ροές.
Οι μεγάλοι τεχνολογικοί όμιλοι επενδύουν τεράστια ποσά στην αγορά προηγμένων επεξεργαστών, στην κατασκευή data centers, στην ηλεκτρική ενέργεια και στα συστήματα ψύξης που απαιτούνται για τη λειτουργία των εφαρμογών AI.
Οι επενδύσεις αυτές δημιουργούν ισχυρή ζήτηση για μια ολόκληρη αλυσίδα επιχειρήσεων, από τη Nvidia και τους κατασκευαστές ημιαγωγών έως τους παρόχους υπολογιστικής ισχύος.
Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργούν κινδύνους. Τα κεφάλαια δεσμεύονται σήμερα, ενώ τα προσδοκώμενα έσοδα θα πρέπει να πραγματοποιηθούν σε βάθος πολλών ετών. Όσο μεγαλύτερες είναι οι επενδύσεις και όσο πιο αβέβαιος ο χρόνος απόσβεσής τους, τόσο περισσότερο οι αποτιμήσεις εξαρτώνται από τις μελλοντικές προσδοκίες.
Η αλλαγή της στάσης των επενδυτών γίνεται ακόμη πιο έντονη στις εταιρείες που χρειάζονται συνεχή πρόσβαση στις κεφαλαιαγορές για τη χρηματοδότηση των επενδυτικών τους προγραμμάτων. Η αβεβαιότητα για τα επιτόκια αυξάνει την πίεση, καθώς το κόστος δανεισμού αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα των σχεδίων ανάπτυξης.
Nvidia και Microsoft
Η απόκλιση ανάμεσα στις δύο εταιρείες αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας πραγματικότητας.
Η Nvidia, η εταιρεία που έχει ταυτιστεί περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη με την επενδυτική έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης, βρίσκεται 47,5% κάτω από το ιστορικό υψηλό κλεισίματος της μετοχής της.
Και αυτό παρά το γεγονός ότι οι δημοσιευμένες οικονομικές επιδόσεις της εξακολουθούν να εμφανίζουν εξαιρετικά υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που ανακοίνωσε στις 17 Νοεμβρίου, τα έσοδα του τρίτου τριμήνου του οικονομικού έτους 2027 έφθασαν τα 115,8 δισ. δολάρια, αυξημένα κατά 103% σε ετήσια βάση. Τα έσοδα από τον κλάδο των data centers ανήλθαν στα 107,6 δισ. δολάρια, σημειώνοντας αύξηση 110%.
Η αντίθεση μεταξύ της εκρηκτικής αύξησης των πωλήσεων και της χρηματιστηριακής πτώσης είναι ενδεικτική: η αγορά δεν αποτιμά μόνο τα αποτελέσματα που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, αλλά και την πιθανότητα να διατηρηθούν εξαιρετικά υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης για πολλά ακόμη χρόνια.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η υποχώρηση της μετοχής έχει επιβαρυνθεί και από σημαντικές εταιρικές εξελίξεις. Στις 11 Νοεμβρίου έγινε γνωστή η παραίτηση του Jensen Huang από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου, ενώ στις 20 Νοεμβρίου το Reuters μετέδωσε, επικαλούμενο δύο ενημερωμένες πηγές, ότι η αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς εξετάζει πιθανά λογιστικά ζητήματα στην εταιρεία.
Το Business Daily είχε γράψει αναλυτικά για τους προβληματισμούς αναφορικά με το επιχειρηματικό μοντέλο.
Η Microsoft, αντίθετα, βρίσκεται μόλις 12,8% κάτω από το υψηλό της.
Η ουσιαστική διαφορά είναι ότι η Microsoft δεν στηρίζει την επιχειρηματική της δραστηριότητα αποκλειστικά στην ανάπτυξη του AI. Διαθέτει ισχυρή παρουσία στο επιχειρηματικό λογισμικό, στις συνδρομητικές υπηρεσίες και στο cloud, με εκτεταμένη πελατειακή βάση και επαναλαμβανόμενα έσοδα.
Στο τρίμηνο που ολοκληρώθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου, τα έσοδά της αυξήθηκαν κατά 19%, στα 92,3 δισ. δολάρια, ενώ τα έσοδα του Microsoft Cloud ενισχύθηκαν κατά 30%, στα 63,9 δισ. δολάρια.
Η Microsoft πραγματοποιεί επίσης μεγάλες επενδύσεις στο AI, όμως μπορεί να τις στηρίζει σε ένα ήδη κερδοφόρο και διαφοροποιημένο επιχειρηματικό μοντέλο.
Η σύγκριση δεν σημαίνει ότι η μία εταιρεία έχει καλύτερες τεχνολογικές προοπτικές από την άλλη. Δείχνει, όμως, πόσο διαφορετικά αντιμετωπίζει η χρηματιστηριακή αγορά την έκθεση σε έναν ταχέως αναπτυσσόμενο κλάδο, όταν αυτή συνδυάζεται με διαφορετικές πηγές εσόδων, επίπεδα κινδύνου και προσδοκίες κερδοφορίας.
Εταιρεία | Ιστορικό υψηλό | Κλείσιμο 20/11 | Πτώση |
Oracle | $328,33 | $101,19 | −69,2% |
NVIDIA | $239,24 | $125,53 | −47,5% |
Alphabet | $402,62 | $265,29 | −34,1% |
Palantir Technologies | $209,05 | $143,49 | −31,4% |
Meta Platforms | $790,00 | $560,84 | −29,0% |
Amazon | $284,02 | $246,82 | −13,1% |
Microsoft | $555,80 | $484,52 | −12,8% |
Oracle: Η πίεση από το κόστος της επέκτασης
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Oracle, της οποίας η μετοχή βρίσκεται 69,2% κάτω από το ιστορικό υψηλό της.
Η εταιρεία επιχειρεί να ενισχύσει αποφασιστικά τη θέση της στις υποδομές cloud, αξιοποιώντας την αυξανόμενη ζήτηση για υπηρεσίες AI.
Οι επιχειρηματικές επιδόσεις της καταγράφουν σημαντική ανάπτυξη. Στο πρώτο τρίμηνο του οικονομικού έτους 2027, τα συνολικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 30%, στα 19,3 δισ. δολάρια, ενώ τα έσοδα από υποδομές cloud ενισχύθηκαν κατά 121%, φθάνοντας τα 7,4 δισ. δολάρια.
Ωστόσο, η επέκταση αυτή απαιτεί τεράστιες κεφαλαιουχικές δαπάνες.
Στο ίδιο τρίμηνο, οι επενδύσεις σε πάγια ανήλθαν στα 28,5 δισ. δολάρια, ενώ οι ελεύθερες ταμειακές ροές ήταν αρνητικές κατά περίπου 5,4 δισ. δολάρια.
Η Oracle έχει ήδη προχωρήσει σε μεγάλες χρηματοδοτικές κινήσεις. Τον Νοέμβριο ανακοίνωσε την άντληση 20 δισ. δολαρίων μέσω έκδοσης μετοχών και ομολόγων, προκειμένου να χρηματοδοτήσει, μεταξύ άλλων, το επενδυτικό της πρόγραμμα.
Η διοίκησή της εκτιμά ότι οι ελεύθερες ταμειακές ροές θα περάσουν σε θετικό έδαφος στο δεύτερο εξάμηνο του οικονομικού έτους 2028.
Η περίπτωση της Oracle αναδεικνύει ένα από τα βασικότερα διλήμματα της αγοράς: ακόμη και όταν η ζήτηση αυξάνεται με εντυπωσιακούς ρυθμούς, οι επενδυτές εξετάζουν όλο και αυστηρότερα πόσα κεφάλαια απαιτούνται για να επιτευχθεί η ανάπτυξη και πότε αυτή θα αρχίσει να αποδίδει σε μετρητά.
Η μεγάλη διόρθωση στους ημιαγωγούς
Ισχυρό πλήγμα έχουν δεχθεί και οι εταιρείες ημιαγωγών, οι οποίες βρίσκονται στην καρδιά της τεχνολογικής ανάπτυξης του AI.
Η Arm υποχωρεί 65,4% από το ιστορικό υψηλό της, η Intel 63,6%, η Marvell 61,4% και η Micron 51%.
Σημαντικές είναι οι απώλειες και για άλλους μεγάλους ομίλους: η Broadcom βρίσκεται 36,8% χαμηλότερα, η AMD 34,7% και η ταϊβανέζικη TSMC 34,4%.
Οι εταιρείες αυτές δεν διαθέτουν το ίδιο επιχειρηματικό μοντέλο. Άλλες σχεδιάζουν επεξεργαστές, άλλες εξειδικεύονται στην παραγωγή τους και άλλες προμηθεύουν κρίσιμα εξαρτήματα ή τεχνολογίες.
Κατά συνέπεια, η πτώση των μετοχών τους δεν μπορεί να αποδοθεί σε έναν κοινό παράγοντα.
Ωστόσο, η γενικευμένη πίεση δείχνει ότι η αγορά επανεκτιμά όχι μόνο τις προοπτικές της τελικής ζήτησης για AI, αλλά και τις αποτιμήσεις ολόκληρης της αλυσίδας εφοδιασμού που έχει ωφεληθεί από την επενδυτική έκρηξη.
Εταιρεία | Ιστορικό υψηλό | Κλείσιμο 20/11 | Πτώση |
Arm Holdings | $439,46 | $152,20 | −65,4% |
Intel | $140,94 | $51,28 | −63,6% |
Marvell Technology | $316,43 | $122,28 | −61,4% |
Micron Technology | $1.213,56 | $594,51 | −51,0% |
NVIDIA | $239,24 | $125,53 | −47,5% |
Qualcomm | $251,02 | $149,94 | −40,3% |
Broadcom | $481,57 | $304,41 | −36,8% |
Advanced Micro Devices | $649,42 | $424,39 | −34,7% |
Taiwan Semiconductor Manufacturing Company | $485,80 | $318,71 | −34,4% |
Data centers: Σε ελεύθερη πτώση
Οι μεγαλύτερες ποσοστιαίες απώλειες εντοπίζονται σε εταιρείες που αναπτύσσουν ή εκμεταλλεύονται υποδομές υπολογιστικής ισχύος για εφαρμογές AI.
Η IREN υποχωρεί 84,5% από το ιστορικό υψηλό της, η CoreWeave 78,5%, η Applied Digital 76,9% και η Nebius 71,6%.
Πρόκειται για επιχειρήσεις που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της προσπάθειας ταχείας επέκτασης των διαθέσιμων υποδομών τεχνητής νοημοσύνης.
Το επιχειρηματικό τους μοντέλο απαιτεί σημαντικές προκαταβολικές επενδύσεις σε εξοπλισμό, εγκαταστάσεις και ηλεκτρική ισχύ, με την προσδοκία ότι η μελλοντική ζήτηση θα εξασφαλίσει επαρκή έσοδα και αποδόσεις.
Οι κίνδυνοι αυξάνονται όταν η επέκταση στηρίζεται σε δανεισμό, σε νέες εκδόσεις μετοχών ή σε σύνθετες συμφωνίες χρηματοδότησης.
Το Reuters έχει καταγράψει την αυξανόμενη ανησυχία των επενδυτών για το χρέος των εταιρειών αυτών, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον υψηλότερου κόστους κεφαλαίου.
Η χρηματιστηριακή τους βύθιση αποτυπώνει την αβεβαιότητα για το κατά πόσον οι μελλοντικές ταμειακές ροές θα μπορέσουν να στηρίξουν τις υποδομές που κατασκευάζονται σήμερα.
Πρόσθετη πίεση ασκούν οι ανησυχίες για πιθανές καθυστερήσεις σε νέα έργα data centers, λόγω των ενεργειακών αναγκών, των τοπικών αντιδράσεων και του αυξανόμενου πολιτικού ελέγχου στις ΗΠΑ.
Εταιρεία | Ιστορικό υψηλό | Κλείσιμο 20/11 | Πτώση |
IREN | $76,41 | $11,82 | −84,5% |
CoreWeave | $183,58 | $39,51 | −78,5% |
Applied Digital | $49,65 | $11,49 | −76,9% |
Nebius Group | $286,69 | $81,31 | −71,6% |
Vertiv | $376,23 | $167,33 | −55,5% |
Οι εταιρείες λογισμικού και οι αγορές εκτός ΗΠΑ
Η διόρθωση επεκτείνεται και στις εταιρείες λογισμικού που έχουν συνδεθεί με την εμπορική αξιοποίηση του AI.
Η SoundHound AI βρίσκεται 89,2% κάτω από το ιστορικό υψηλό της, ενώ η Palantir υποχωρεί κατά 31,4%.
Στην περίπτωση της SoundHound, πάντως, το υψηλό είχε καταγραφεί τον Δεκέμβριο του 2024. Συνεπώς, το συνολικό ποσοστό πτώσης περιλαμβάνει και προγενέστερες χρηματιστηριακές κινήσεις, όχι μόνο την πρόσφατη αναταραχή.
Εταιρεία | Ιστορικό υψηλό | Κλείσιμο 20/11 | Πτώση |
SoundHound AI | $24,23 | $2,61 | −89,2% |
Palantir | $209,05 | $143,49 | −31,4% |
Η πίεση δεν περιορίζεται στις αμερικανικές επιχειρήσεις.
Η νοτιοκορεατική SK hynix, από τους σημαντικότερους προμηθευτές προηγμένων μνημών για εφαρμογές AI, βρίσκεται περίπου 47,9% κάτω από το ιστορικό υψηλό κλεισίματος του αμερικανικού της τίτλου.
Η TSMC της Ταϊβάν υποχωρεί 34,4%, ενώ η ολλανδική ASML, η οποία διαθέτει κρίσιμη τεχνολογία για την κατασκευή προηγμένων ημιαγωγών, καταγράφει πτώση 29,5% στην αγορά του Άμστερνταμ.
Οι απώλειες αυτές καταδεικνύουν τον διεθνή χαρακτήρα της διόρθωσης. Η εφοδιαστική αλυσίδα της τεχνητής νοημοσύνης εκτείνεται σε πολλές χώρες, με αποτέλεσμα οι αλλαγές στις προσδοκίες για τις επενδύσεις στο AI να επηρεάζουν επιχειρήσεις σε διαφορετικές αγορές.
Εταιρεία | Τίτλος / αγορά | Ιστορικό υψηλό | Κλείσιμο 20/11 | Πτώση |
Arm Holdings | ARM / NASDAQ | $439,46 | $152,20 | −65,4% |
SK hynix | SKHY / NASDAQ | $198,63 | $103,57 | −47,9% |
TSMC | TSM / NYSE | $485,80 | $318,71 | −34,4% |
ASML Holding | ASML / Άμστερνταμ | € 1.657,80 | € 1.168,00 | −29,5% |
Το επόμενο μεγάλο τεστ για την αγορά
Η κατάταξη των μεγαλύτερων πτώσεων είναι αποκαλυπτική: σε επιλεγμένες εταιρείες του οικοσυστήματος AI, οι απώλειες από τα ιστορικά υψηλά υπερβαίνουν το 70%, ενώ ακόμη και επιχειρήσεις με ισχυρή θέση στην τεχνολογική αλυσίδα εμφανίζουν υποχωρήσεις άνω του 40% ή 50%.
| Εταιρεία | Πτώση από υψηλό |
1 | SoundHound AI | −89,2% |
2 | IREN | −84,5% |
3 | CoreWeave | −78,5% |
4 | Applied Digital | −76,9% |
5 | Nebius | −71,6% |
6 | Oracle | −69,2% |
7 | Arm Holdings | −65,4% |
8 | Intel | −63,6% |
9 | Marvell Technology | −61,4% |
10 | Vertiv | −55,5% |
Το κρίσιμο ζήτημα για τη συνέχεια είναι κατά πόσον η αύξηση των εσόδων από την τεχνητή νοημοσύνη θα μπορέσει να συμβαδίσει με τον τεράστιο όγκο επενδύσεων που πραγματοποιούνται.
Η απάντηση θα κρίνει όχι μόνο τις μελλοντικές επιδόσεις των τεχνολογικών επιχειρήσεων, αλλά και το κατά πόσον οι σημερινές χρηματιστηριακές αποτιμήσεις είναι δικαιολογημένες.
Η μεγάλη πτώση, εξάλλου, δεν καθιστά αυτομάτως μια μετοχή φθηνή. Μια εταιρεία μπορεί να έχει χάσει το 70% της χρηματιστηριακής της αξίας και να εξακολουθεί να ενσωματώνει ιδιαίτερα υψηλές προσδοκίες ανάπτυξης.
Αντίστοιχα, μια επιχείρηση που έχει υποχωρήσει πολύ λιγότερο μπορεί να διαθέτει ισχυρότερο ισολογισμό, μεγαλύτερη προβλεψιμότητα κερδών και χαμηλότερες ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης.