Ελληνική συμβολή σε νέα θεραπεία για το πολλαπλούν μυέλωμα

Σημαντική εξέλιξη για τη θεραπεία του πολλαπλού μυελώματος αποτελεί η πρόσφατη επιταχυνόμενη έγκριση από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) της ιμπερδομίδης (iberdomide), ενός νέου από του στόματος παράγοντα της κατηγορίας CELMoD, σε συνδυασμό με δαρατουμουμάμπη και δεξαμεθαζόνη. Η έγκριση αφορά ενήλικες ασθενείς που έχουν ήδη λάβει τουλάχιστον μία προηγούμενη γραμμή θεραπείας, συμπεριλαμβανομένου αναστολέα πρωτεασώματος και ανοσοτροποποιητικού παράγοντα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ενεργός ελληνική συμμετοχή στην κλινική μελέτη EXCALIBER-RRMM, τα αποτελέσματα της οποίας αποτέλεσαν τη βάση για την παραπάνω έγκριση. Η Θεραπευτική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) συμμετείχε στη διεθνή μελέτη, με κύρια ερευνήτρια στο ελληνικό κέντρο την καθηγήτρια Θεραπευτικής - Ογκολογίας Μαρία Γαβριατοπούλου, ενώ ο καθηγητής Θεραπευτικής - Ογκολογίας - Αιματολογίας και διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής, Θάνος Δημόπουλος, συμμετέχει στη διεθνή Επιτροπή Συντονισμού της μελέτης.

Η EXCALIBER-RRMM, σύμφωνα με τους καθηγητές, είναι μια διεθνής, τυχαιοποιημένη, πολυκεντρική μελέτη φάσης ΙΙΙ, που αξιολόγησε την ιμπερδομίδη από του στόματος σε συνδυασμό με υποδόρια δαρατουμουμάμπη και δεξαμεθαζόνη. Οι ασθενείς είχαν υποτροπιάζον ή ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα και είχαν λάβει μία ή δύο προηγούμενες γραμμές θεραπείας.

Στην κύρια ανάλυση αποτελεσματικότητας, ο συνδυασμός ιμπερδομίδης με δαρατουμουμάμπη και δεξαμεθαζόνη πέτυχε πλήρη ανταπόκριση με αρνητική ελάχιστη υπολειπόμενη νόσο στο 41% των ασθενών, έναντι 21% με τον κλασικό συνδυασμό δαρατουμουμάμπης, βορτεζομίμπης και δεξαμεθαζόνης. Η αρνητική ελάχιστη υπολειπόμενη νόσος αποτελεί σημαντικό δείκτη βάθους της θεραπευτικής ανταπόκρισης και συνδέεται με βελτίωση σε δείκτες επιβίωσης.

Η περαιτέρω επιβεβαίωση του κλινικού οφέλους της θεραπείας θα βασιστεί σε συνεχιζόμενα δεδομένα της μελέτης, συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσμάτων για την επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου και τη συνολική επιβίωση.

Η ιμπερδομίδη ανήκει στη νέα γενιά παραγόντων CELMoD, οι οποίοι δρουν μέσω του συμπλέγματος Ε3 ουβικουιτινικής λιγάσης - cereblon και οδηγούν στην αποδόμηση συγκεκριμένων πρωτεϊνών σημαντικών για την επιβίωση των κυττάρων του μυελώματος. Παράλληλα, εμφανίζουν ανοσοτροποποιητική δράση.

Η έγκριση της ιμπερδομίδης σηματοδοτεί την είσοδο αυτής της νέας θεραπευτικής κατηγορίας στην αντιμετώπιση του πολλαπλού μυελώματος και διευρύνει τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς που παρουσιάζουν υποτροπή της νόσου, επισημαίνουν οι επιστήμονες.

Παράλληλα, η συμμετοχή της Θεραπευτικής Κλινικής του ΕΚΠΑ σε αυτή τη διεθνή μελέτη υπογραμμίζει τη διαχρονική της παρουσία στη διεθνή κλινική έρευνα. Κυρίως, δίνει τη δυνατότητα σε ασθενείς στην Ελλάδα να αποκτούν έγκαιρη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες μέσω κλινικών μελετών.