Στο ορεινό χωριό της Ρόδου, τη Σάλακο, μια ομάδα νέων και αποφασισμένων ανθρώπων έχει αναδειχθεί σε σημαντική ασπίδα προστασίας για την τοπική κοινωνία. Η Εθελοντική Ομάδα Αντιμετώπισης Καταστροφών Σαλάκου λειτουργεί με στόχο την προστασία του χωριού, του δάσους του Προφήτη Ηλία και της ευρύτερης περιοχής, αφήνοντας στην άκρη τις καθημερινές τους υποχρεώσεις για να ανταποκριθούν σε κάθε ανάγκη.
Η ομάδα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα οργανωμένου εθελοντισμού στη Ρόδο. Κάτοικοι με διαφορετικά επαγγέλματα διαθέτουν χρόνο, δυνάμεις και συχνά δικά τους μέσα, ώστε να είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν πυρκαγιές, πλημμύρες και ακραία καιρικά φαινόμενα που απειλούν την περιοχή.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΘ.ΟΜ.Α.Κ. Σαλάκου, Παναγιώτη Εγγλέζο, η πρωτοβουλία ξεκίνησε το 2011 από την ανάγκη των ίδιων των κατοίκων να προστατεύσουν τον τόπο τους. Το 2013 συγκροτήθηκε η ομάδα με δέκα μέλη μέσω του Πολιτιστικού Συλλόγου Σαλάκου, αποτελώντας στη συνέχεια πρότυπο για άλλες εθελοντικές δράσεις.
Όπως σημειώνει ο κ. Εγγλέζος, για τους ανθρώπους της Σαλάκου η προστασία του τόπου τους ήταν άμεση προτεραιότητα, καθώς κάθε μέρα αντικρίζουν το χωριό και το δάσος του Προφήτη Ηλία. Η γεωγραφική θέση της Σαλάκου, δίπλα σε μια σημαντική δασική περιοχή, καθιστά την παρουσία τους ακόμα πιο κρίσιμη, ειδικά κατά τους θερινούς μήνες με τον κίνδυνο πυρκαγιών και τον χειμώνα με τα έντονα καιρικά φαινόμενα.
Σήμερα, σύμφωνα με τον Παναγιώτη Εγγλέζο, η ομάδα λειτουργεί αυτόνομα με νέο καταστατικό και αριθμεί 47 μέλη, εκ των οποίων τα 27 είναι πιστοποιημένοι εθελοντές Πολιτικής Προστασίας. Περίπου 20 ακόμη είναι δόκιμα μέλη υπό εκπαίδευση, με την εκπαίδευση να αποτελεί βασική προϋπόθεση συμμετοχής στην ομάδα.
Ο κ. Εγγλέζος τονίζει ότι η διάθεση δεν αρκεί. Απαιτείται γνώση, σωστός εξοπλισμός και δυνατότητα λειτουργίας σε οργανωμένη ομάδα, ακολουθώντας τις οδηγίες των αρμόδιων υπηρεσιών. «Πρέπει να προστατεύσουμε τη δική μας ζωή για να μπορούμε να σώσουμε τους υπόλοιπους», συνοψίζει τη φιλοσοφία της ΕΘ.ΟΜ.Α.Κ. Σαλάκου.
Η δοκιμασία της μεγάλης πυρκαγιάς του 2023
Το καλοκαίρι του 2023, η Ρόδος βρέθηκε αντιμέτωπη με μία από τις μεγαλύτερες πυρκαγιές που έχει γνωρίσει το νησί. Η φωτιά απείλησε άμεσα τη Σάλακο και δόθηκε εντολή εκκένωσης για τη Σάλακο, την Ελεούσα και τη Διμυλιά.
Για τον Παναγιώτη Εγγλέζο, αυτές οι ώρες ήταν από τις πιο δύσκολες της πολυετούς εθελοντικής του δράσης. Η ΕΘ.ΟΜ.Α.Κ. Σαλάκου βρέθηκε στην πρώτη γραμμή, συντονίζοντας τις προσπάθειες μαζί με τις πυροσβεστικές δυνάμεις για την προστασία ανθρώπων, χωριών και περιουσιών.
Η εντολή που δόθηκε ήταν σαφής: «Παναγιώτη, κάντε ό,τι ξέρετε, να προστατεύσετε». Η δράση της ομάδας συνέβαλε στον έλεγχο του μετώπου που απειλούσε τη Σάλακο, επιβεβαιώνοντας τη σημασία της ύπαρξης εκπαιδευμένων εθελοντών στις τοπικές κοινωνίες.
Οι εθελοντές γνωρίζουν κάθε δρόμο, κάθε διαδρομή και τις ιδιαιτερότητες του εδάφους, έχοντας επίγνωση του τι διακυβεύεται, αφού υπερασπίζονται τις περιοχές όπου ζουν οι ίδιοι και οι οικογένειές τους.
Ενίσχυση και αναγνώριση του εθελοντισμού
Παλιότερα, η εξασφάλιση καυσίμων και εξοπλισμού ήταν αποκλειστική ευθύνη των μελών της ομάδας. Όπως αναφέρει ο κ. Εγγλέζος, συχνά συγκέντρωναν χρήματα από το υστέρημά τους για να ανταποκριθούν σε συμβάντα.
Η κατάσταση αυτή βελτιώθηκε σημαντικά μετά το 2019, με μεγαλύτερη αναγνώριση και ενίσχυση από την Πολιτεία. Η ΕΘ.ΟΜ.Α.Κ. Σαλάκου εντάσσεται πλέον στο επίσημο Μητρώο Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας, ενώ έχει αποκτήσει σύγχρονο εξοπλισμό μέσα από δωρεές και προγράμματα στήριξης.
Μετά την αντιπυρική περίοδο του 2023, η ομάδα ενισχύθηκε περαιτέρω με πυροσβεστικό υλικό και μέσα ατομικής προστασίας, συμβάλλοντας στην ασφαλέστερη και αποτελεσματικότερη επέμβαση σε περιστατικά.
Ο εθελοντισμός ως τρόπος ζωής
Πίσω από τον εξοπλισμό και τις εκπαιδεύσεις, η δύναμη της ομάδας παραμένουν οι ίδιοι οι άνθρωποι. Για πάνω από δέκα χρόνια, κάτοικοι της Σαλάκου διαθέτουν τον χρόνο τους χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα, γνωρίζοντας ότι μπορεί να χρειαστεί να αντιμετωπίσουν άμεσα μια φωτιά ή άλλο έκτακτο συμβάν.
Η δράση τους δεν περιορίζεται μόνο στις μεγάλες καταστροφές. Συμμετέχουν σε περιπολίες, επιτήρηση δασικών εκτάσεων, ασκήσεις ετοιμότητας και εκπαίδευση. Παράλληλα, μεταφέρουν τη φιλοσοφία του εθελοντισμού στις νεότερες γενιές, επισκεπτόμενοι σχολεία και ενημερώνοντας τους μαθητές για τη σημασία της συμμετοχής στα κοινά.
Το μήνυμα του Παναγιώτη Εγγλέζου προς τους νέους είναι σαφές: «Ο εθελοντισμός είναι τρόπος ζωής». Καλεί τους νέους να πλησιάσουν τις οργανωμένες εθελοντικές ομάδες, να εκπαιδευτούν και να κάνουν την προσφορά βίωμα.
Για τους ανθρώπους της Σαλάκου, ο εθελοντισμός δεν είναι απλώς ένα σύνθημα, αλλά μια καθημερινή πράξη. Κάθε φορά που περιπολούν το δάσος ή ανταποκρίνονται σε ένα συμβάν, υπηρετούν την απόφαση να παραμείνουν στον τόπο τους και να κάνουν ό,τι μπορούν για να τον προστατεύσουν.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news