Μελέτη BMJ: Καμία απόδειξη σύνδεσης παρακεταμόλης με αυτισμό ή ΔΕΠΥ

Καμία επιστημονική απόδειξη δεν υποστηρίζει τον συσχετισμό μεταξύ της χρήσης παρακεταμόλης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της εμφάνισης διαταραχών αυτιστικού φάσματος στα παιδιά, σύμφωνα με πρόσφατη μεγάλη έρευνα που δημοσιεύτηκε στη βρετανική επιστημονική επιθεώρηση BMJ.

Η μελέτη καταλήγει ότι «τα τρέχοντα διαθέσιμα στοιχεία δεν επαληθεύουν ότι υπάρχει σύνδεση μεταξύ της έκθεσης των εμβρύων στην παρακεταμόλη και εμφάνισης αυτισμού ή διαταραχής ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) στην παιδική ηλικία».

Το θέμα επανήλθε στην επικαιρότητα μετά από δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε αφήσει να εννοηθεί ότι υπάρχει σύνδεση μεταξύ παρακεταμόλης και αυτισμού, καλώντας μάλιστα τις εγκύους να αποφεύγουν το συγκεκριμένο φάρμακο.

Η επιστημονική κοινότητα απέρριψε τους ισχυρισμούς αυτούς, επισημαίνοντας ότι η ιατρική συναίνεση δεν υποστηρίζει τέτοια σύνδεση. Αντίθετα, η παρακεταμόλη θεωρείται το παυσίπονο επιλογής για τις εγκύους, καθώς η ασπιρίνη και η ιβουπροφαίνη έχουν αποδειχθεί ότι ενέχουν κινδύνους για το έμβρυο.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επανέλαβε, αμέσως μετά τις δηλώσεις του Τραμπ, ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να τεκμηριώνουν σύνδεση μεταξύ παρακεταμόλης και αυτισμού.

Η μελέτη στη BMJ, αν και δεν βασίζεται σε νέα πρωτογενή έρευνα, αποτελεί μια «ανασκόπηση τύπου ομπρέλα», συγκεντρώνοντας και αξιολογώντας τα αποτελέσματα πολυάριθμων προηγούμενων μελετών. Πρόκειται για την πιο ολοκληρωμένη επισκόπηση των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων μέχρι σήμερα.

Αν και ορισμένες μελέτες είχαν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συσχετισμού μεταξύ παρακεταμόλης και αυτισμού ή ΔΕΠΥ, η ποιότητά τους χαρακτηρίζεται ως «χαμηλή» ή «εξαιρετικά χαμηλή». Οι περισσότερες εξ αυτών δεν έλαβαν υπόψη κρίσιμους παράγοντες, όπως η γενετική προδιάθεση ή τα προβλήματα υγείας της μητέρας.

Η κριτική αυτή επικεντρώνεται ιδιαίτερα σε μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2025 στο περιοδικό Environmental Health και χρησιμοποιείται συχνά ως επιχείρημα από την κυβέρνηση Τραμπ. Παρότι η μελέτη υποστήριξε πιθανή σύνδεση, δεν κατάφερε να αποδείξει αιτιακή σχέση.

Η έρευνα της BMJ έτυχε θετικών σχολίων από την επιστημονική κοινότητα. Όπως ανέφερε ο Δημήτριος Σασιάκος, καθηγητής μαιευτικής στο University College London, «(βασίζεται) σε μεθοδολογία υψηλής ποιότητας που επιβεβαιώνει αυτά που λένε οι ειδικοί σε όλο τον κόσμο».

Επιπλέον, πέρα από το ζήτημα της παρακεταμόλης, ο πρόεδρος Τραμπ και ο υπουργός Υγείας Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ έχουν εκφράσει και άλλους αβάσιμους ισχυρισμούς σχετικά με τον αυτισμό, όπως ότι υπάρχει «επιδημία» στις ΗΠΑ ή ότι συνδέεται με παιδικά εμβόλια.