Η ελληνική βιομηχανία τροφίμων χρειάζεται κρατική στήριξη

Η νέα γεωπολιτική αναταραχή στη Μέση Ανατολή δημιουργεί συνθήκες αυξημένης ανησυχίας και πιθανές επιπτώσεις για την παγκόσμια και εγχώρια οικονομία. Παρά τις προκλήσεις, η ελληνική βιομηχανία Τροφίμων και Ποτών εξακολουθεί να αποτελεί βασικό πυλώνα σταθερότητας και ανάπτυξης, όπως τόνισε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων και Ποτών, Ιωάννης Γιώτης, κατά την ετήσια γενική συνέλευση του Συνδέσμου.

Με κύκλο εργασιών 26,2 δισ. ευρώ, ο κλάδος είναι ο μεγαλύτερος της ελληνικής μεταποίησης, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην παραγωγική δυναμική της χώρας. Οι επενδύσεις την περίοδο 2015-2024 ανήλθαν σε 7,2 δισ. ευρώ, ενώ στον τομέα απασχολούνται περισσότερες από 160.000 άμεσες θέσεις εργασίας. Παράλληλα, οι εξαγωγές ελληνικών προϊόντων τροφίμων και ποτών φτάνουν τα 7,4 δισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 15% των συνολικών εξαγωγών της Ελλάδας.

Προκλήσεις για τον κλάδο: Ενέργεια και κρατικές παρεμβάσεις

Ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), Απόστολος Πεταλάς, δήλωσε στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι η ελληνική βιομηχανία τροφίμων έχει συμβάλει καθοριστικά στη διασφάλιση της ποιότητας, της επάρκειας προϊόντων και της απασχόλησης. Ωστόσο, σημείωσε πως η επίδρασή της στις εξαγωγές θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερη, εφόσον υπήρχε πιο ουσιαστική υποστήριξη από την πολιτεία, ιδιαίτερα σε θέματα επενδύσεων, ενεργειακού κόστους και δικτύων διανομής στο εξωτερικό.

Όπως εξήγησε, το υψηλό ενεργειακό κόστος αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την ανταγωνιστικότητα. «Η βιομηχανία τροφίμων παράγει προϊόντα στην Ελλάδα για την Ελλάδα. Θα μπορούσε να γίνει ένας πολύ μεγάλος εξαγωγέας και να συμβάλλει σημαντικά στην εθνική οικονομία», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας την ανάγκη κρατικών πρωτοβουλιών για μείωση του κόστους ενέργειας.

Παράλληλα, ο κ. Πεταλάς υπογράμμισε ότι οι κρατικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, όπως η επιβολή πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους και τα πρόστιμα σε επιχειρήσεις, δυσκολεύουν τη λειτουργία της αγοράς. Το πλαφόν, που τέθηκε σε ισχύ στα μέσα Μαρτίου με ισχύ έως τα τέλη Ιουνίου, αφορά πάνω από 60 κατηγορίες τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης, περιορίζοντας το περιθώριο κέρδους ανά κωδικό στο επίπεδο του 2025.

Ανατιμήσεις και πληθωρισμός στα τρόφιμα

Ο πρόεδρος του ΣΕΒΤ, Ιωάννης Γιώτης, κάλεσε να μην στοχοποιείται η βιομηχανία τροφίμων για τις αυξήσεις τιμών. Όπως ανέφερε, η βιομηχανία στηρίζει την κοινωνία μέσω συγκράτησης τιμών και διάθεσης προϊόντων σε ευάλωτες ομάδες. «Η ακρίβεια είναι ο χειρότερος μας εχθρός - δεν την θέλουμε, δεν την επιδιώκουμε», τόνισε.

Σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ, η άνοδος των τιμών στα τρόφιμα το πρώτο τετράμηνο του 2026 οφείλεται κυρίως στις αυξήσεις στα νωπά και μη επεξεργασμένα προϊόντα. Τον Απρίλιο, ο πληθωρισμός τροφίμων στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 4,4%, με τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα να αυξάνονται κατά 9,2%, ενώ στα επεξεργασμένα οι ανατιμήσεις περιορίστηκαν στο 0,6%.

Οι πιέσεις προέρχονται κυρίως από φρούτα, λαχανικά και αλιεύματα, κατηγορίες που επηρεάζονται από καιρικές συνθήκες, την κλιματική αλλαγή και τις διεθνείς αγορές αγροτικών προϊόντων. Αντίθετα, οι τιμές των τυποποιημένων τροφίμων παραμένουν σχεδόν σταθερές, παρά το αυξημένο ενεργειακό κόστος.

Διαφορές με την Ευρωζώνη και επιρροή της ενέργειας

Στην Ευρωζώνη, ο πληθωρισμός τροφίμων τον Απρίλιο ανήλθε στο 2,2%, με τα μη επεξεργασμένα προϊόντα να αυξάνονται κατά 4,6% και τα επεξεργασμένα μόλις κατά 1%. Η ελληνική αγορά εμφανίζει σαφώς εντονότερες ανατιμητικές πιέσεις. Το 2025 ο Δείκτης Τιμών Παραγωγού Τροφίμων μειώθηκε κατά 0,7%, ενώ ο Δείκτης Τιμών Εισαγωγών αυξήθηκε κατά 6,3%, γεγονός που αντικατοπτρίζει τις εξωτερικές πιέσεις.

Κατά το τελευταίο πεντάμηνο, οι τιμές παραγωγού τροφίμων αυξήθηκαν κατά 1,7% ετησίως, ενώ ο πληθωρισμός τροφίμων διαμορφώθηκε στο 4,1%. Η διαφορά αυτή δείχνει ότι οι αυξήσεις δεν προέρχονται αποκλειστικά από τη μεταποίηση, αλλά και από διεθνείς παράγοντες, όπως οι τιμές πρώτων υλών και ενέργειας.

Το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι το ενεργειακό κόστος παραμένει καθοριστικός παράγοντας για την ενίσχυση του πληθωρισμού, καθώς χωρίς αυτόν ο γενικός δείκτης τιμών θα ήταν αισθητά χαμηλότερος.

Εξελίξεις στις τιμές των σούπερ μάρκετ

Ο κ. Πεταλάς εξηγεί ότι τα φρούτα και τα λαχανικά επηρεάζονται έντονα από την εποχικότητα, ενώ η ελληνική αγορά παραμένει σε μεγάλο βαθμό μη οργανωμένη, ειδικά στα νωπά προϊόντα. Περίπου το 50% των κρεάτων και το 60% των φρούτων και λαχανικών πωλούνται εκτός οργανωμένου λιανεμπορίου, γεγονός που οδηγεί σε χαμηλότερη παραγωγικότητα και μη ελεγχόμενες τιμές. Τα σούπερ μάρκετ, ως οργανωμένες αγορές, προσφέρουν σταθερότητα και καλύτερες τιμές μέσω ποιοτικών ελέγχων.

Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, ο πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ τον Μάιο 2026 διαμορφώθηκε στο +1,14% σε σχέση με το 2025. Ο δείκτης τιμών αυξήθηκε κατά 0,29% σε σχέση με τον Απρίλιο, ενώ το κυλιόμενο 12μηνο (Μάιος 2025 - Απρίλιος 2026) καταγράφει αύξηση 1,79%. Το ήμισυ της πληθωριστικής πίεσης αποδίδεται στα νωπά φρούτα και λαχανικά, λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών.

Οι μεγαλύτερες μειώσεις τιμών καταγράφονται σε κατεψυγμένα τρόφιμα (-4,37%), είδη για κατοικίδια (-3,20%), ζύμες (-1,92%) και είδη καθαρισμού (-1,42%). Αντίθετα, οι αυξήσεις εντοπίζονται σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά (+8,59%), βρεφικές τροφές (+5,05%) και αλλαντικά (+4,14%). Εξαιρουμένων των νωπών προϊόντων, ο συνολικός πληθωρισμός περιορίζεται μόλις στο 0,45%.