Στα γρανάζια της γραφειοκρατίας και της διοικητικής απροθυμίας φαίνεται πως έχει μπλέξει ένα από τα κρισιμότερα συστήματα ασφαλείας του ελληνικού σιδηροδρόμου.
Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την τραγωδία στα Τέμπη, το GSM-R, που θα αναβαθμίσει την επικοινωνία στα τρένα από τα τηλεγραφήματα και τους ασύρματους VHF, παραμένει «κουτσό», ενώ το έργο για την επέκτασή του σε όλο το δίκτυο βρίσκεται εδώ και μήνες στα συρτάρια της διαχειριστικής αρχής.
Τον περασμένο Δεκέμβριο, βγήκε στον αέρα η προκαταρκτική διαβούλευση της διακήρυξης για την ανάπτυξη του GSM-R και του απαραίτητου φορητού εξοπλισμού στα τμήματα Κιάτο-Ρίο, Τιθορέα-Δομοκός, Θεσσαλονίκη-Ειδομένη, Παλαιοφάρσαλος-Καλαμπάκα και Λάρισα-Βόλος.
Έχοντας σχεδιαστεί αρχικά από τον ΟΣΕ, η ωρίμανση και δημοπράτηση του έργου των 51,3 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ), μπήκε στο πακέτο που πέρασε στα χέρια της μονάδας στρατηγικών συμβάσεων του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου, του γνωστού PPF, με στόχο να καλυφθεί το χαμένο έδαφος για τον εκσυγχρονισμό του σιδηρόδρομου.
Και παρότι, σύμφωνα με πληροφορίες, ο φάκελος για τη χρηματοδότηση του έργου από το πρόγραμμα «Μεταφορές» 2021-2027 βρίσκεται από τις 22 Απριλίου 2026 στην αρμόδια διαχειριστική, η έγκριση ακόμα αγνοείται.
Αυτό συμβαίνει στη χώρα μας, τη στιγμή που η Ευρώπη θέλει να επιταχύνει τις συνδέσεις των κυριότερων πόλεων με τρένα υψηλών ταχυτήτων, βάζοντας ως στόχο το 2035 το δρομολόγιο Σόφια – Αθήνα να γίνεται σε ράγες σε 6 ώρες, από 13 ώρες και 40 λεπτά σήμερα.
Μάλιστα, στις 20 Οκτωβρίου το ευρωκοινοβούλιο έβαλε γκάζια στην Κομισιόν για μεγαλύτερες επενδύσεις, ενώ ΙΧ και αεροπλάνο καθίστανται απλησίαστα λόγω της εκτόξευσης των τιμών των καυσίμων.
Καθυστερήσεων συνέχεια
Μια αργοπορία που έρχεται να προστεθεί σε μια αλυσίδα καθυστερήσεων και αβλεψιών, που έχουν ως αποτέλεσμα το GSM-R να είναι μεν εγκατεστημένο στο 78% του βασικού άξονα, αλλά να παραμένει αδρανές.
Καθώς το σύστημα ραδιοκάλυψης, που ουσιαστικά αποτελεί το έδαφος για να πατήσει το περιώνυμο πια ERTMS/ETCS, απαιτείται πέρα από παρατρόχια, να βρίσκεται και on-board, δεδομένου ότι σήμερα είναι εγκατεστημένο σε ορισμένα μόνο τρένα, καθίσταται εν τοις πράγμασι μη λειτουργικό.
Πρόκειται για μια ακόμα ιστορία ελληνικής τρέλας. Ακολουθώντας την πορεία των περισσότερων έργων, η αρχική εγκατάσταση του πατρόχιου GSM-R παραδόθηκε το 2018 με καθυστέρηση περίπου 13 ετών.
Αδειοδοτήθηκε όμως από τη ΡΑΣ μόλις τον Ιούλιο του 2022. Απορίας άξιο είναι, δε, γιατί στις νεότερες εργολαβίες για τα τμήματα Τιθορέα – Δομοκός του άξονα «Αθήνας – Θεσσαλονίκης» και Κιάτο – Ρίο έμεινε τελείως εκτός.
Όσο για την εγκατάστασή του πάνω στα τρένα, αν και το 2019 είχαν τοποθετηθεί 119 συσκευές Cab Radios, αυτές δεν είχαν καν αδειοδοτηθεί από τη ΡΑΣ ως τον Ιούλιο του 2023. Απαιτήθηκε έτσι η ανάταξή τους λόγω βλαβών και αχρηστίας ή η αποξήλωσή τους από τρένα που στο πέρασμα των ετών ακινητοποιήθηκαν, ώστε να τοποθετηθούν σε λειτουργικά.
Μετά από χρόνια απαξίωσης, λοιπόν, και αφού χρειάστηκαν οκτάμηνες διαβουλεύσεις με την κατασκευάστρια NOKIA, τελικά τον Απρίλιο του 2025, ο ΟΣΕ της ανέθεσε, έναντι 27,8 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ), την ανακαίνιση και αναβάθμιση λογισμικών του συστήματος.
Ζητούμενο ήταν, μεταξύ άλλων, το σύστημα να μπορεί να «συνομιλεί» και με αυτό που θα εγκατασταθεί στο υπολειπόμενο δίκτυο ώστε να λειτουργούν ενιαία.
Τα χαρακτηριστικά του νέου συστήματος
Αυτό αφορά ο διαγωνισμός που θα υλοποιήσει το PPF για λογαριασμό της Σιδηρόδρομοι Ελλάδος ΜΑΕ. Ειδικότερα, ο ανάδοχος θα αναλάβει τον πάσης φύσεως σχεδιασμό εφαρμογής και τις απαιτούμενες αδειοδοτήσεις, την προμήθεια εξοπλισμού και ανάπτυξη λογισμικού, καθώς και τη μεταφορά, εγκατάσταση και ένταξη στο υφιστάμενο σύστημα.
Επίσης, θα θέσει το σύστημα σε λειτουργία, αφού υλοποιήσει τις απαραίτητες δοκιμές, και θα προχωρήσει στην πιστοποίηση διαλειτουργικότητας για το παρατρόχιο (trackside) υποσύστημα GSM-R. \
Το έργο θα εξασφαλίσει διαλειτουργικότητα, ασφάλεια και βελτιωμένη επικοινωνία ανάμεσα στις σιδηροδρομικές γραμμές και τα Κέντρα Ελέγχου Κυκλοφορίας, μέσω συνολικά 67 νέων σταθμών βάσης, εξοπλισμού σηράγγων υψηλών απαιτήσεων και αναβάθμισης των τερματικών συσκευών.
Το νέο σύστημα θα διαθέτει ενισχυμένη κρυπτογράφηση, δυνατότητα αυτόματης προτεραιοποίησης κλήσεων, αλλά και δυνατότητα καταγραφής περιστατικών, ενώ θα καλύψει και τις περιοχές με γεωμορφολογία που δυσκολεύει την επικοινωνία, τις μεγάλες σήραγγες και τα απομακρυσμένα τμήματα του άξονα ΠΑΘΕ.
Η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης ανέρχεται 41,37 εκατ. ευρώ (χωρίς ΦΠΑ) συμπεριλαμβανομένης της αναθεώρησης. Η διάρκεια ορίζεται σε 48 μήνες.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
