Στη Σιβηρία, μια εργαζόμενη σε εργαστήριο έρευνας για την πανώλη απεβίωσε κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες στις 2 Οκτωβρίου, γεγονός που οδήγησε τις αρχές να θέσουν σε καραντίνα περίπου 200 άτομα. Το περιστατικό προκάλεσε ανησυχία για τη δημόσια υγεία, με σχετικές αναφορές να διαδίδονται ταχύτατα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η Ντάρια Σιπίλοβα, 28χρονη τεχνικός εργαστηρίου στο Ερευνητικό Ινστιτούτο Καταπολέμησης της Πανώλης Σιβηρίας και Άπω Ανατολής του Ιρκούτσκ, πέθανε από «πνευμονία άγνωστης αιτιολογίας» σύμφωνα με τις ρωσικές αρχές. Ως προληπτικό μέτρο, τέθηκαν σε καραντίνα όλα τα άτομα που είχαν έρθει σε επαφή μαζί της, ενώ διεξήχθησαν σχεδόν 5.000 εργαστηριακές εξετάσεις.
Οι αρχές ανακοίνωσαν πως το 90% όσων τέθηκαν σε καραντίνα αφέθηκαν ελεύθεροι και ότι δεν εντοπίστηκε κρούσμα πανώλης σε κανέναν από τους επαφές της Σιπίλοβα. Επιπλέον, επισημαίνεται ότι η ίδια ήταν εμβολιασμένη και είχε ανοσία απέναντι στις λοιμώξεις που μελετούσε. Η ρυθμιστική αρχή υγείας της Ρωσίας διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει κίνδυνος επιδημίας και χαλάρωσε τα προληπτικά μέτρα.
Παρά τις διαβεβαιώσεις των αρχών, ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες για τον τρόπο που νόσησε η Σιπίλοβα κυκλοφόρησαν ευρέως. Εικάζεται είτε εργαστηριακό ατύχημα είτε έκθεση κατά τη διάρκεια ταξιδιών, ωστόσο δεν υπάρχουν αποδείξεις για καμία από αυτές τις θεωρίες. Δεν έχει υπάρξει επιβεβαίωση ότι ο θάνατός της οφείλεται σε πανώλη, ενώ η Rospotrebnadzor ανακοίνωσε ότι δεν βρέθηκαν σχετικά παθογόνα σε όσους ήρθαν σε επαφή μαζί της.
Η πανώλη προκαλείται από το βακτήριο "Yersinia pestis" και μεταδίδεται μεταξύ μικρών ζώων και ψύλλων, αλλά μπορεί να προσβάλει και τον άνθρωπο. Η νόσος έχει ιστορικό μαζικών εξάρσεων, όπως ο «Μαύρος Θάνατος» του 14ου αιώνα, όμως σήμερα μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιβιοτικά εφόσον διαγνωστεί έγκαιρα. Η πανώλη παραμένει ενδημική σε περιοχές της Αφρικής, της Ασίας και της Σιβηρίας, αλλά τα ανθρώπινα κρούσματα είναι σπάνια στη Ρωσία.
Διεθνείς αντιδράσεις και έλεγχοι
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ζήτησε από τη Ρωσία περισσότερες πληροφορίες για το περιστατικό, ενώ και οι ΗΠΑ εξέφρασαν ενδιαφέρον, με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει πως η Μόσχα έχει υπό έλεγχο την κατάσταση. Γειτονικές χώρες όπως το Καζακστάν, το Κιργιστάν και το Ουζμπεκιστάν ανακοίνωσαν αυξημένα μέτρα στα σύνορά τους για την αποτροπή εξάπλωσης μολυσματικών νόσων.
Το Ερευνητικό Ινστιτούτο Καταπολέμησης της Πανώλης του Ιρκούτσκ ιδρύθηκε το 1934, με αποστολή τον έλεγχο των επιδημιών της πανώλης στη Σιβηρία. Στη συνέχεια επεκτάθηκε και στη μελέτη άλλων επικίνδυνων ασθενειών, όπως η χολέρα και ο άνθρακας.
Μορφές και συμπτώματα της πανώλης
Η πανώλη εμφανίζεται σε τρεις μορφές: πνευμονική, βουβωνική και σηψαιμική. Η πνευμονική πανώλη είναι η πιο μολυσματική, ενώ η βουβωνική είναι η συχνότερη. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, ρίγη, πονοκέφαλο, αδυναμία, εμετό και ναυτία, με περίοδο επώασης 1-7 ημερών.
Η πρόσφατη πανδημία COVID-19 έχει ενισχύσει τις ανησυχίες για νέα ξεσπάσματα θανατηφόρων ασθενειών. Ωστόσο, οι ειδικοί δημόσιας υγείας επισημαίνουν ότι το περιστατικό στη Σιβηρία αφορά μεμονωμένο κρούσμα και δεν υπάρχουν στοιχεία για εργαστηριακή διαρροή ή ευρύτερη διασπορά του βακτηρίου της πανώλης.