Ο ΓΓ ΟΗΕ Γκουτέρες συγκαλεί την τελική του σύνοδο για το κλίμα στη Νέα Υόρκη

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, διοργανώνει σήμερα στη Νέα Υόρκη την τελευταία του σύνοδο για το κλίμα πριν αποχωρήσει από το αξίωμα. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται μία ημέρα μετά τις σκληρές δηλώσεις του κατά της πετρελαϊκής βιομηχανίας, την οποία κατηγόρησε ότι μεταχειρίζεται την ατμόσφαιρα του πλανήτη σαν «ανοικτό υπόνομο».

Ο Αντόνιο Γκουτέρες, γνωστός για τις αιχμηρές τοποθετήσεις του τα τελευταία χρόνια με στόχο την κινητοποίηση της διεθνούς κοινότητας ενάντια στην κλιματική αλλαγή και την υπερθέρμανση του πλανήτη, αναμένεται να αποχωρήσει στα τέλη Δεκεμβρίου, λίγο πριν την COP31 που θα πραγματοποιηθεί στην Τουρκία.

Η τελευταία του χρονιά στη θέση αυτή σημαδεύτηκε από ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως οι καύσωνες και οι πυρκαγιές στην Ευρώπη και οι καταστροφικές πλημμύρες στο Νεπάλ, που αποδόθηκαν στην κατάρρευση παγετώνα. Το φαινόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο αναμένεται να είναι ιδιαίτερα έντονο φέτος, επιδεινώνει ήδη τις ακραίες συνθήκες παγκοσμίως.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Γκουτέρες συγκαλεί σήμερα στην έδρα του ΟΗΕ «συνάντηση υψηλού επιπέδου για την κλιματική δράση και τη δίκαιη μετάβαση».

Μετά τον Γενικό Γραμματέα, θα μιλήσουν ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας Άντονι Αλμπανέζι, καθώς οι δύο χώρες συνδιοργανώνουν την επόμενη σύνοδο των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα.

Η Τουρκία θα προεδρεύσει και θα φιλοξενήσει την COP31 στην Αντάλια από 9 έως 20 Νοεμβρίου, ενώ η Αυστραλία έχει αναλάβει τη διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων, στο πλαίσιο ενός πρωτόγνωρου πολιτικού συμβιβασμού.

Punchlines και αντιδράσεις

Χθες, ο κ. Γκουτέρες έδωσε τον τόνο, επιτιθέμενος στην πετρελαϊκή βιομηχανία, η οποία, όπως τόνισε, εδώ και δεκαετίες αντιμετωπίζει «την ατμόσφαιρα σαν ανοικτό υπόνομο, αντλώντας κέρδη από τις συνέπειες».

Ο πρώην πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, 77 ετών, συνέκρινε τα κέρδη που αγγίζουν το μισό τρισεκατομμύριο δολάρια από το 2022 με τα 43 δισ. δολάρια που έχουν διατεθεί για τη στήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών στην προσαρμογή τους στην κλιματική αλλαγή.

Η τοποθέτησή του θύμισε προηγούμενες δηλώσεις του, όπως εκείνη πως ο κόσμος έχει πάρει «τον δρόμο για την κλιματική κόλαση».

Η Ρέιτσελ Κλίτους της Union of Concerned Scientists σχολίασε πως «ο Γκουτέρες είναι εξαίρετος υπερασπιστής του κλίματος», υπογραμμίζοντας τη σημασία της προβολής των φωνών των πιο ανίσχυρων και την ανάγκη για κλιματική δικαιοσύνη.

Στη σημερινή σύνοδο αναμένεται να τεθούν ζητήματα όπως η πράσινη οικονομία, η χρηματοδότηση της ενεργειακής μετάβασης και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κοινωνιών απέναντι στην κλιματική κρίση.

Αντιφάσεις και προκλήσεις

Ένα από τα βασικά θέματα αποτελεί ο εξηλεκτρισμός. Η Τουρκία έχει δεσμευθεί να αυξήσει το μερίδιο του ηλεκτρισμού στη συνολική κατανάλωση ενέργειας στο 35% έως το 2035, χωρίς να διευκρινίζει αν η επιπλέον παραγωγή θα προέρχεται από πηγές χωρίς εκπομπές άνθρακα.

Παράλληλα, και η Αυστραλία βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης. Αν και ο Άντονι Αλμπανέζι προβάλλει την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη χώρα του, ο υπουργός Κλιματικής Αλλαγής και Ενέργειας επισκέπτεται Ινδία και Σαουδική Αραβία για την ενίσχυση του εφοδιασμού της Αυστραλίας με υδρογονάνθρακες.

Η σημερινή σύνοδος μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για δεσμεύσεις σχετικά με τη βοήθεια προς το Νεπάλ, όπου οι πλημμύρες της 26ης Αυγούστου άφησαν 1.446 νεκρούς και περίπου 6.700 αγνοούμενους, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία.

Η οικονομική στήριξη του Νεπάλ, όπως επισημαίνει ο υπουργός Εξωτερικών Σισίρ Χανάλ, «δεν είναι ζήτημα ελεημοσύνης» αλλά «νομική και ηθική ευθύνη» απέναντι σε μια χώρα ιδιαίτερα ευάλωτη στην κλιματική αλλαγή.

Για τη Ρέιτσελ Κλίτους, η καταστροφή αυτή αποτελεί δοκιμασία για το ταμείο επέμβασης σε περιπτώσεις απωλειών και ζημιών (FRLD), που δημιουργήθηκε από τον ΟΗΕ για την αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών, αλλά αντιμετωπίζει σημαντικές ελλείψεις στη χρηματοδότηση.