Η απόφαση του Λονδίνου να επιβάλει κυρώσεις στο εμπόριο με τους εβραϊκούς οικισμούς στη Δυτική Όχθη ενδέχεται να ωφελήσει, αντί να πλήξει, την ισραηλινή κυβέρνηση, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές και ειδικούς που μίλησαν στο Γαλλικό Πρακτορείο. Παρά το γεγονός ότι τα μέτρα στοχεύουν στους παράνομους, βάσει διεθνούς δικαίου, οικισμούς, η συγκυρία της ανακοίνωσης προκαλεί πολιτικές αναταράξεις ενόψει των εκλογών στο Ισραήλ.
Ευρωπαίος διπλωμάτης, που μίλησε ανώνυμα, εκφράζει αμφιβολίες για τη χρονική στιγμή των κυρώσεων, εκτιμώντας πως ενδέχεται να εργαλειοποιηθούν από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος ηγείται μιας από τις πιο δεξιές κυβερνήσεις στην ιστορία της χώρας. Καθώς πλησιάζουν οι βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, ο πρωθυπουργός προβάλλει τον εαυτό του ως υπερασπιστή του Ισραήλ απέναντι σε διεθνείς πιέσεις, επιδιώκοντας να ενισχύσει την εκλογική του βάση.
Η Βρετανία, με τη στήριξη της Γαλλίας και του Καναδά, ανακοίνωσε την απαγόρευση "εισαγωγής προϊόντων που προέρχονται από τους οικισμούς" στη Δυτική Όχθη. Επιπλέον, εννέα ακόμη ευρωπαϊκές χώρες εξέφρασαν πρόθεση να επιβάλουν περιορισμούς. Η ανάπτυξη των οικισμών έχει επιταχυνθεί υπό τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ η βία στην περιοχή έχει αυξηθεί, με συχνές επιθέσεις εποίκων και επιδρομές σε παλαιστινιακά χωριά.
Αξιοσημείωτο είναι ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δεν επέκρινε τα μέτρα, ενώ και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δεν υποστήριξε τις προειδοποιήσεις του Αμερικανού πρεσβευτή στην Ιερουσαλήμ, Μάικ Χάκαμπι, προς το Λονδίνο.
Η απάντηση του Ισραήλ ήρθε με αντιμέτρα, όπως το κλείσιμο του βρετανικού προξενείου στην Ιερουσαλήμ. Σε μια περίοδο όπου η χώρα παραμένει τραυματισμένη από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, η πατριωτική συσπείρωση φαίνεται να υπερβαίνει τις κομματικές γραμμές, με τις επικρίσεις για τις κυρώσεις να εκφράζονται ευρέως.
Εκλογικές επιπτώσεις και πολιτική δυναμική
Η ιστορικός Σάρα Γιαέλ Χίρσχορν, ειδική σε θέματα εποίκων, εκτιμά ότι τα μέτρα ενδέχεται να κινητοποιήσουν ψηφοφόρους της δεξιάς, επιτρέποντας σε μικρότερα κόμματα να εισέλθουν στο κοινοβούλιο. Όπως σημειώνει, "μπορεί να έχει ένα θεαματικό αποτέλεσμα μπούμερανγκ", ενώ θεωρεί ότι η βρετανική κυβέρνηση ενήργησε κυρίως για λόγους εσωτερικής πολιτικής.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ επιχειρεί να επαναπατρίσει αριστερούς ψηφοφόρους, οι οποίοι είχαν αποστασιοποιηθεί λόγω της στάσης του προκατόχου του απέναντι στον πόλεμο στη Γάζα. Ωστόσο, οι κυρώσεις έχουν κυρίως συμβολική σημασία, σύμφωνα με τον οικονομολόγο Εστέμπαν Κλορ του Institute for National Security Studies (INSS), καθώς οι οικισμοί της Δυτικής Όχθης αποτελούν μικρό μέρος της ισραηλινής οικονομίας.
Ο Κλορ επισημαίνει τη δυσκολία εφαρμογής των κυρώσεων, καθώς το Ισραήλ δεν διαχωρίζει συστηματικά τα προϊόντα των οικισμών από τα υπόλοιπα εγχώρια αγαθά, ιδιαίτερα στον αγροτικό τομέα.
Μήνυμα προς μελλοντικές κυβερνήσεις
Το Λονδίνο θεωρεί ότι η άμεση δράση ήταν απαραίτητη, καθώς το Ισραήλ, με τα πρόσφατα σχέδια επέκτασης, υπονομεύει τη δημιουργία βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους. Το σχέδιο E1, που προβλέπει αποκοπή της Ανατολικής Ιερουσαλήμ από τη Δυτική Όχθη, αποτελεί κομβικό σημείο στην κλιμάκωση.
Η βία των Ισραηλινών εποίκων χαρακτηρίστηκε "εθνοκάθαρση" από τον Βρετανό υπουργό Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ. Η αναλύτρια Μαϊράβ Ζονζάιν του 'International Crisis Group' σημειώνει ότι οι κυρώσεις στέλνουν μήνυμα και προς τον πιθανό διάδοχο του Νετανιάχου. Μια νέα κυβέρνηση θα επιδιώξει, όπως εκτιμά, να μετριάσει τη βία των εποίκων και να βελτιώσει τη διεθνή εικόνα του Ισραήλ, χωρίς να αναμένονται ριζικές αλλαγές στη Δυτική Όχθη.
Οι κυρώσεις, καταλήγει, λειτουργούν ως προειδοποιητικό σήμα προς την επόμενη κυβέρνηση, που ίσως χρειαστεί να λάβει αποφάσεις με σημαντικό πολιτικό κόστος.