Σε φάση αυξημένου κινδύνου εισέρχεται η ναυσιπλοΐα στον Κόλπο του Άντεν και στα ύδατα της Σομαλίας, καθώς η πειρατεία επιστρέφει δυναμικά, αξιοποιώντας το κενό ασφάλειας που προκαλεί η μετατόπιση διεθνών ναυτικών δυνάμεων προς περιοχές έντασης στη Μέση Ανατολή.
Οι επιθέσεις έχουν υπερτριπλασιαστεί σε ετήσια βάση, με περισσότερους από 90 ναυτικούς να παραμένουν υπό κράτηση, γεγονός που οδηγεί τη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα να προειδοποιεί για επιδείνωση της ασφάλειας σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), έξι πλοία και πάνω από 90 ναυτικοί βρίσκονται αυτή την περίοδο υπό τον έλεγχο πειρατών ή ένοπλων ληστών. Η νέα προειδοποίηση του IMO ακολούθησε την κατάληψη του product tanker SIBU 1, πρώην SEAMULL, στον Κόλπο του Άντεν στις 20 Αυγούστου. Ο γενικός γραμματέας του IMO, Αρσένιο Ντομίνγκεζ, τόνισε την ταχεία επιδείνωση της κατάστασης ασφαλείας, υπογραμμίζοντας ότι τα συγκεκριμένα ύδατα καθίστανται ολοένα πιο επικίνδυνα για τους ναυτικούς.
Ο Οργανισμός καλεί τις ναυτιλιακές εταιρείες να εφαρμόζουν αυστηρά τις βέλτιστες πρακτικές προστασίας και τις σχετικές κατευθυντήριες οδηγίες, με έμφαση στην εγκύκλιο MSC.1/Circ.1601/Rev.2 που περιλαμβάνει αναθεωρημένες οδηγίες για την αντιμετώπιση της πειρατείας.
Μεταξύ των μέτρων που προτείνονται είναι η αξιολόγηση κινδύνου πριν τον απόπλου, η επιλογή ασφαλέστερης διαδρομής, η αυξημένη επιτήρηση, η ενίσχυση της προστασίας του πλοίου με ένοπλους φρουρούς, καθώς και οι σαφείς διαδικασίες επικοινωνίας και αντίδρασης σε περίπτωση επίθεσης.
Κλιμάκωση περιστατικών και διεθνείς ανησυχίες
Ο επικεφαλής του IMO ζητά εκ νέου ενίσχυση της διεθνούς ναυτικής συνεργασίας, που είχε συμβάλει αποφασιστικά στο παρελθόν στον περιορισμό της σομαλικής πειρατείας. Όπως επισημαίνει, η διεθνής κοινότητα δεν μπορεί να επιτρέψει την παγίωση μιας νέας πειρατικής απειλής σε μια τόσο σημαντική θαλάσσια οδό.
«Πάνω από 90 αθώοι ναυτικοί κρατούνται σήμερα αιχμάλωτοι», αναφέρει, τονίζοντας πως αρκετοί έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε τρόφιμα, νερό, ιατρική περίθαλψη και βασικές υπηρεσίες, ενώ οι οικογένειές τους ενημερώνονται ελάχιστα και με αναξιόπιστο τρόπο για την τύχη τους.
Ο Αρσένιο Ντομίνγκεζ ζητά την άμεση και χωρίς όρους απελευθέρωση όλων των ναυτικών, επισημαίνοντας ότι κανένα μέλος πληρώματος δεν πρέπει να γίνεται θύμα βίας, εκφοβισμού ή εκμετάλλευσης κατά την εργασία του.
Σύμφωνα με το International Maritime Bureau, έως τις 30 Ιουνίου 2026 είχαν καταγραφεί δέκα περιστατικά πειρατείας ή απόπειρας επίθεσης. Ακολούθησαν οι καταλήψεις των δεξαμενόπλοιων Asana και Sibu 1, καθώς και του πλοίου γενικού φορτίου Lutuf, με αποτέλεσμα ο συνολικός αριθμός των περιστατικών να φτάσει τουλάχιστον τα 13 έως τις 20 Αυγούστου.
Το SIBU 1, με IMO 9204776, είναι δεξαμενόπλοιο περίπου 32.200 dwt, κατασκευής 2001. Την ημέρα της επίθεσης κινούνταν δυτικά στον κεντρικό Κόλπο του Άντεν, όταν εξέπεμψε σήμα κινδύνου μέσω VHF για προσέγγιση μη εξουσιοδοτημένου σκάφους. Το περιστατικό σημειώθηκε περίπου 136 ναυτικά μίλια ανατολικά της Αλ Μουκάλα της Υεμένης, εντός του διεθνώς αναγνωρισμένου διαδρόμου διέλευσης.
Σύμφωνα με στοιχεία του JMIC και του UKMTO, στις 08:25 UTC έγινε γνωστό ότι το πλοίο δεχόταν πειρατική επίθεση. Έξι ένοπλοι ανέβηκαν στο δεξαμενόπλοιο, κατέλαβαν τη γέφυρα και άλλαξαν πορεία. Στις 09:57 UTC το περιστατικό χαρακτηρίστηκε ως πειρατική κατάληψη, με τους δράστες να επιχειρούν να οδηγήσουν το πλοίο προς το Μποσάσο της Σομαλίας.
Στο SIBU 1 επέβαιναν 20 ναυτικοί: 16 Ινδοί, ένας Σύρος, ένας Σουδανός, ένας Ιρακινός και ένα μέλος αγνώστου εθνικότητας. Οι ινδικές αρχές είχαν ανακοινώσει ότι οι 16 Ινδοί ναυτικοί ήταν ασφαλείς, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί η απελευθέρωση του πληρώματος ή του πλοίου.
Ιστορικό και κυρώσεις στο δεξαμενόπλοιο SIBU 1
Το δεξαμενόπλοιο είχε προηγουμένως ονομασία SEAMULL και τον Δεκέμβριο του 2025 είχε ενταχθεί στον κατάλογο κυρώσεων του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών. Η OFAC είχε αναφέρει ότι χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά ιρανικών πετρελαϊκών προϊόντων, όπως νάφθα και gasoil, με προσεγγίσεις σε λιμάνια της Υεμένης υπό τον έλεγχο των Χούθι.
Οι αμερικανικές αρχές το είχαν συνδέσει με την Qatrat Alnada Almasi Ship Management LLC, εταιρεία με έδρα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, εντάσσοντάς το σε δίκτυο που, σύμφωνα με τις ΗΠΑ, παρακάμπτει κυρώσεις κατά του Ιράν. Δεν έχει επιβεβαιωθεί τι φορτίο μετέφερε το πλοίο κατά τον χρόνο της πειρατικής κατάληψης.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο IMO καλεί κράτη σημαίας, παράκτια κράτη και ναυτιλιακές εταιρείες να ενισχύσουν τα μέτρα προστασίας και να περιορίσουν την έκθεση των πληρωμάτων σε προληπτικά διαχειρίσιμους κινδύνους.
Αύξηση της πειρατείας στα ύδατα της Σομαλίας
Σύμφωνα με έκθεση του International Maritime Bureau, τον Ιούνιο του 2026 η πειρατική δραστηριότητα μετατοπίστηκε προς τα ύδατα ανοιχτά της Σομαλίας. Το πρώτο εξάμηνο του 2026 καταγράφηκαν δέκα περιστατικά, έναντι τριών την ίδια περίοδο του 2025, σημειώνοντας υπερτριπλασιασμό και φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας πενταετίας.
Το πρώτο εξάμηνο του 2024 είχαν καταγραφεί οκτώ περιστατικά, ενώ το 2022 και το 2023 δεν είχε αναφερθεί κανένα. Το IMB προειδοποιεί τη ναυτιλιακή κοινότητα να μην υπάρξει εφησυχασμός και καλεί σε αυστηρή εφαρμογή των Best Management Practices (BMP) για την προστασία από πειρατικές επιθέσεις.
Διεθνώς, έως τον Ιούνιο του 2026, το IMB είχε καταγράψει συνολικά 38 περιστατικά πειρατείας και ένοπλης ληστείας κατά πλοίων. Στα 27 από αυτά οι δράστες κατάφεραν να επιβιβαστούν στα πλοία, πέντε πλοία καταλήφθηκαν, τρία δέχθηκαν πυρά και καταγράφηκαν τρεις απόπειρες επίθεσης. Συνολικά 70 ναυτικοί επηρεάστηκαν, με 67 να κρατήθηκαν όμηροι, δύο να απειλήθηκαν και ένας να τραυματίστηκε.
Ενδεικτικό της έντασης των επιθέσεων είναι ότι στο 84% των πλοίων που δέχθηκαν επίθεση, οι δράστες κατάφεραν να επιβιβαστούν.
Αναδιάταξη ναυτικών δυνάμεων και αύξηση κινδύνου
Η αναδιάταξη των διεθνών ναυτικών δυνάμεων προς περιοχές έντασης στη Μέση Ανατολή αποδίδεται, από εταιρείες ναυτικής ασφάλειας, ως βασικός παράγοντας της νέας έξαρσης της σομαλικής πειρατείας.
Η αυξημένη στρατιωτική παρουσία γύρω από το Στενό του Ορμούζ και το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ έχει περιορίσει την επιτήρηση σε άλλες περιοχές του Κόλπου του Άντεν και του δυτικού Ινδικού Ωκεανού, δημιουργώντας ευκαιρίες για πειρατικές ομάδες. Η εξέλιξη αυτή συμπίπτει με περίοδο αυξημένων πιέσεων για τη διεθνή ναυτιλία, η οποία αντιμετωπίζει επιθέσεις σε κρίσιμα θαλάσσια περάσματα, υψηλότερο ενεργειακό κόστος και μειωμένη εμπορική κίνηση σε βασικές αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
