Η δυτική Ευρώπη βίωσε την έναρξη του πιο θερμού καλοκαιριού που έχει καταγραφεί, με το διάστημα Ιουνίου-Ιουλίου να σημειώνει νέο ρεκόρ υψηλών θερμοκρασιών. Η περιοχή επηρεάστηκε έντονα από διαδοχικά κύματα ζέστης, εκτεταμένη ξηρασία και καταστροφικές πυρκαγιές, φαινόμενα που ενισχύονται από τις κλιματικές αλλαγές.
Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο κλιματικής αλλαγής, τον Ιούλιο του 2026 η επιφάνεια των ωκεανών του πλανήτη σημείωσε πρωτοφανή επίπεδα ζέστης σε σχέση με κάθε προηγούμενο αντίστοιχο μήνα. «Δεν είχαμε γνωρίσει ποτέ τέτοιο κλίμα κατά τη διάρκεια της ζωής μας, και πιθανόν από την έναρξη του πολιτισμού», τόνισε ο Κάρλο Μπουοντέμπο, διευθυντής της υπηρεσίας του Κοπέρνικου για την κλιματική αλλαγή (C3S).
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο Ιούλιος του 2026 κατέγραψε τη δεύτερη υψηλότερη θερμοκρασία όλων των εποχών, ισοφαρίζοντας τον Ιούλιο του 2024, και ακολουθώντας μόνο τον Ιούλιο του 2023.
Η ξηρασία επιδείνωσε την κατάσταση στη δυτική Ευρώπη, η οποία θερμαίνεται ταχύτερα από κάθε άλλη περιοχή της ηπείρου. Η μέση θερμοκρασία Ιουνίου-Ιουλίου ανήλθε σε 21,62°C, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ του 2022 και επιβεβαιώνοντας την ένταση της φετινής ζέστης, σύμφωνα με τον Κοπέρνικο.
Επιπτώσεις και ανησυχίες για το μέλλον
Ήδη από τον Ιούνιο είχε καταγραφεί ρεκόρ ζέστης, ενώ ο Ιούλιος κατατάσσεται δεύτερος στην ιστορία με μέση θερμοκρασία 22,48°C, δηλαδή 2,53°C υψηλότερη από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020. Από τον Μάιο, η περιοχή υπέστη τέσσερα επεισόδια ακραίας ζέστης, δύο εκ των οποίων σημειώθηκαν τον Ιούλιο.
Η σχεδόν γενικευμένη ξηρασία επηρέασε χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία, περιοχές της Γερμανίας και της Βρετανίας. Το επίπεδο υγρασίας στα εδάφη τον Ιούλιο ήταν σαφώς χαμηλότερο από το αντίστοιχο του 2022, έτος που επίσης χαρακτηρίστηκε από σοβαρή ξηρασία.
Η Σαμάνθα Μπέρτζες, στέλεχος του Κοπέρνικου, επισημαίνει ότι πρόκειται για ένα «ξεκάθαρο παράδειγμα του πώς η κλιματική αλλαγή εντείνει (...) την ακραία ζέστη» και αλληλοτροφοδοτείται με την ξηρασία.
Τα επίπεδα των υδάτων σε ποταμούς όπως ο Σηκουάνας, ο Ρήνος και ο Δούναβης βρίσκονται σε «εξαιρετικά χαμηλά» επίπεδα, με σημαντικές επιπτώσεις στον εφοδιασμό με νερό, την άρδευση, τα οικοσυστήματα, τις ποτάμιες μεταφορές και την παραγωγή ενέργειας.
Οι συνθήκες αυτές συνέβαλαν σε αυξημένη δραστηριότητα δασικών πυρκαγιών, τόσο ως προς την έκταση των καμένων περιοχών όσο και τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Στη Γαλλία, περίπου 420.000 στρέμματα κάηκαν στη Ζιρόντ, ενώ στην Ισπανία 440.000 στρέμματα επλήγησαν στην επαρχία Άβιλα.
Ρεκόρ στους ωκεανούς και το φαινόμενο Ελ Νίνιο
Τον Ιούλιο, οι ωκεανοί του πλανήτη σημείωσαν θερμοκρασίες ρεκόρ για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, με μέση παγκόσμια θερμοκρασία επιφάνειας 20,96°C, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ του 2023.
Η ωκεάνια ζέστη έφτασε σε «επίπεδα εξαιρετικά υψηλά» στον τροπικό Ειρηνικό, περιοχή όπου το φυσικό φαινόμενο Ελ Νίνιο αναμένεται να ενταθεί τους επόμενους μήνες, προκαλώντας ακραία φαινόμενα όπως ξηρασίες και πλημμύρες.
Ο κ. Μπουοντέμπο σημείωσε πως «είμαστε αντιμέτωποι με πολύ μεγάλο Ελ Νίνιο, η ένταση του οποίου μπορεί να είναι άνευ προηγουμένου», εκτιμώντας ότι ενδέχεται να σημειωθεί νέο ρεκόρ παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας έως το τέλος του έτους ή στις αρχές του 2027.
Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, «ο βασικός κινητήρας της αύξησης της θερμοκρασίας —όπως γνωρίζουμε— είναι τα αέρια του θερμοκηπίου» που προέρχονται από ανθρώπινες δραστηριότητες.
Γύρω από την Ευρώπη, τα νερά της δυτικής Μεσογείου και του Ατλαντικού παρουσίασαν τον Ιούλιο ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες, συμβατές με επεισόδια θαλάσσιων καυσώνων. Το Ελ Νίνιο κορυφώνεται συνήθως στο τέλος του έτους, όταν η θερμότητα που έχει συσσωρευτεί στον ωκεανό εκλύεται στην ατμόσφαιρα, αυξάνοντας τις παγκόσμιες θερμοκρασίες.
Το προηγούμενο επεισόδιο του φαινομένου Ελ Νίνιο συνέβαλε ώστε το 2023 και το 2024 να καταγραφούν ως το δεύτερο πιο θερμό και το θερμότερο έτος αντίστοιχα.