Πώς οι επαναγορές μετοχών αυξάνουν την αξία για τους μετόχους των τραπεζών

Με βασικό στόχο να επιστρέψουν αξία στους μετόχους τους, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έχουν προχωρήσει σε προγράμματα επαναγοράς ιδίων μετοχών που αθροιστικά ξεπερνούν τα 11,1 δισ. ευρώ σε αξία. Ο συνδυασμός μερίσματος σε μετρητά και προγραμμάτων επαναγοράς ιδίων μετοχών έχει αναδειχθεί σε συνήθη πρακτική ανταμοιβής των μετόχων των τραπεζών, καθώς επιτρέπει τη μεγιστοποίηση της ανταμοιβής, αφού λειτουργεί ως πρόσθετο μέσο επιστροφής αξίας.

Παράλληλα όμως ενισχύει και την αποδοτικότητα της μετοχής, καθώς έμμεσα οδηγούν σε αύξηση των δεικτών κερδοφορίας και αποδοτικότητας. Το μεγαλύτερο μέρος των ίδιων μετοχών που αποκτούν οι τράπεζες μέσω buyback προορίζεται για ακύρωση, με στόχο την αύξηση κρίσιμων δεικτών, όπως είναι τα κέρδη ανά ανά μετοχή και το μέρισμα ανά μετοχή, ενώ ένα μικρότερο ποσοστό αξιοποιείται και για προγράμματα ανταμοιβής στελεχών.

Ως αποτέλεσμα, τα προγράμματα επαναγοράς ιδίων μετοχών έχουν διπλό όφελος για τους μετόχους, οι οποίοι επωφελούνται από τη δυνητική αύξηση της αξίας των μετοχών τους, επιπρόσθετα με τη μερισματική πολιτική που ακολουθεί το κάθε τραπεζικό ίδρυμα.

Επιπλέον, αρκετοί μέτοχοι προτιμούν την ανταμοιβή μέσω buyback, καθώς σε πολλές χώρες το μέρισμα σε μετρητά υπόκειται σε βαριά φορολόγηση, γεγονός που καθιστά τον συνδυασμό των δύο μέσων την πιο ισορροπημένη μέθοδο ανταμοιβής, σχολιάζουν υψηλόβαθμα τραπεζικά στελέχη. 

Ενδεικτικά, το μέρισμα σε μετρητά φορολογείται με 5% στην Ελλάδα, ενώ σε χώρες του εξωτερικού μπορεί να είναι ακόμη υψηλότερο.

Τι μετοχές έχουν οι τράπεζες

Σήμερα, οι τράπεζες έχουν στα «χέρια» τους συνολικά 50,6 εκατομμύρια μετοχές, η αξία των οποίων διαμορφώθηκε χθες στα 104,16 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τις τιμές που έκλεισαν χθες στο ταμπλό της Euronext Athens.

Σύμφωνα με τα επιμέρους στοιχεία, η Eurobank κατέχει συνολικά 22.500.675 ίδιες μετοχές, συνολικής τρέχουσας αξίας 37,4 εκατ. ευρώ, που αντιπροσωπεύουν το 0,62% του συνόλου, έπειτα από την πρόσφατη ακύρωση 28.097.019 ιδίων μετοχών.

Η Εθνική Τράπεζα διαθέτει 24.601.002 ίδιες μετοχές αξίας 415,7 εκατ. ευρώ, οι οποίες αντιστοιχούν σε ποσοστό 2,69% του μετοχικού κεφαλαίου της, η Τράπεζα Πειραιώς κατείχε άμεσα 2.524.811 ίδιες μετοχές, ή αλλιώς το 0,20% επί του συνόλου, αξίας 26,1 εκατ. ευρώ. 

Έπειτα από την πρόσφατη ακύρωση 59 εκατ. ιδίων μετοχών, η Alpha Bank κατέχει συνολικά 1.010.005 ίδιες μετοχές, οι οποίες αποτελούν το 0,04% του μετοχικού κεφαλαίου της και σήμερα αποτιμώνται σε 4,7 εκατ. ευρώ.

Τα προγράμματα που είναι σε εξέλιξη 

Η Eurobank «τρέχει» νέο πρόγραμμα αγοράς ιδίων μετοχών ύψους έως 288 εκατ. ευρώ, μέρος των οποίων προτείνεται να ακυρωθεί. Το πρόγραμμα θα τρέχει έως τον Ιούνιο του 2027 και αφορά στην απόκτηση μέχρι και 363.151.080 ιδίων μετοχών, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που έχει ήδη, με ελάχιστη τιμή αγοράς ανά μετοχή τα 0,22 ευρώ και μέγιστη τα 10 ευρώ. Από την έναρξη του προγράμματος στις 10 Ιουνίου 2026 και μέχρι σήμερα έχει διαθέσει περίπου 85 εκατ. ευρώ για την αγορά 20 εκατ. μετοχών.

Το πρόγραμμα επαναγοράς ιδίων μετοχών της Εθνικής Τράπεζας έχει διάρκεια 24 μηνών και είναι το μεγαλύτερο στην αγορά, καθώς έχει ανώτατη αξία τα 552 εκατ. ευρώ, με εύρος τιμών για την αγορά ιδίων μετοχών από 1 ευρώ έως 30 ευρώ ανά μετοχή. 

Από το συνολικό ποσό, μετοχές αξίας έως 20 εκατ. ευρώ προορίζονται για δωρεάν διάθεση σε στελέχη και προσωπικό της τράπεζας. Μέχρι σήμερα, η Εθνική Τράπεζα έχει διαθέσει 131,7 εκατ. ευρώ για επαναγορά 8,4 εκατ. μετοχών.

Η Τράπεζα Πειραιώς έχει εγκρίνει πρόγραμμα επαναγοράς ιδίων μετοχών συνολικού κόστους έως 33 εκατ. ευρώ, με σκοπό τη διάθεσή τους σε στελέχη και εργαζομένους, αλλά και τη μείωση του μετοχικού κεφαλαίου. 

Το πρόγραμμα θα έχει διάρκεια 24 μηνών και προβλέπει την αγορά έως 11 εκατ. ιδίων μετοχών, δηλαδή 0,89% του μετοχικού κεφαλαίου, με το εύρος τιμών να έχει καθοριστεί μεταξύ 3 ευρώ και 12 ευρώ ανά μετοχή.

Η Alpha Bank εκτελεί πρόγραμμα επαναγοράς ιδίων μετοχών με συνολικό προϋπολογισμό έως τα 282,39 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα  259,39 εκατ. προορίζονται για μετοχές που θα ακυρωθούν και τα υπόλοιπα 23 εκατ. ευρώ σε πρόγραμμα δωρεάν διάθεσης μετοχών.

Προβλέπεται η αγορά έως 205 εκατ. μετοχές, δηλαδή έως 9,1% του μετοχικού κεφαλαίου, με τιμή από 0,29 ευρώ έως 7 ευρώ ανά μετοχή. Μέχρι σήμερα έχει προχωρήσει σε αγορά 1.010.005 μετοχών, συνολικού κόστους 4,67 εκατ. ευρώ.

Το «μείγμα» ανταμοιβών που έχουν ανακοινώσει οι τράπεζες

Για το 2025, η Eurobank προχώρησε σε διανομή μερίσματος συνολικού ύψους 717 εκατ. ευρώ, καθώς και νέο πρόγραμμα αγοράς ιδίων μετοχών ύψους έως 288 εκατ. ευρώ. Γενικότερα, στόχος της διοίκησης είναι να διατηρήσει μια ισορροπία 60-40 μεταξύ διανομής μερίσματος σε μετρητά και μέσω αγοράς ιδίων μετοχών. 

Σε βάθος τριετίας, η διοίκησης της Eurobank στοχεύει σε αύξηση κατά 50% της σωρευτικής διανομής κερδών, που αντιστοιχεί σε διανομές έως τα 2,6 δισ. ευρώ μέχρι το 2028. 

Συγκεκριμένα, το payout ratio υπολογίζεται σε 55% επί των κερδών για το 2026 και τουλάχιστον 55% για το 2027 και 2028, ενώ τα κέρδη ανά μετοχή αναμένεται να αυξηθούν κατά περίπου 10% σε ετήσια βάση. 

Παράλληλα, η απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων υπολογίζεται να παραμείνει στο 16% το 2026 και να ανέβει στο 17% το 2028, με CET1 πάνω από 14%.

Το 1 δισ. ευρώ άγγιξε η συνολική διανομή για το 2025 που ενέκρινε η Γ.Σ. της Εθνικής Τράπεζας, με τη συνολική απόδοση προς τους μετόχους να φτάνει το 85%. 

Η Εθνική Τράπεζα προχώρησε σε διανομή του 60% των κερδών της, που αντιστοιχεί σε περίπου 700 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 464 εκατ. ευρώ, δηλαδή το 40%, αφορά στην τακτική διανομή με τη μορφή μερίσματος σε μετρητά (0,51 ευρώ ανά μετοχή), ενώ το υπόλοιπο 60%, δηλαδή 552 εκατ. ευρώ, θα δοθεί μέσω προγράμματος επαναγοράς ιδίων μετοχών. 

Παράλληλα, η διοίκηση προχώρησε σε παράλληλη έκτακτη διανομή 300 εκατ. ευρώ μέσω προγράμματος buyback.

Έως το 2028, η Εθνική Τράπεζα στοχεύει σε απόδοση επί των ενσώματων ιδίων κεφαλαίων (RoTE) 17%, όπως και να αυξηθούν τα κέρδη ανά μετοχή από τα τρέχοντα 1,38 ευρώ σε πάνω από 1,70 ευρώ το 2028. 

Προς αυτήν την κατεύθυνση, η διοίκηση στοχεύει σε δείκτη CET1 κάτω από 16% στο τέλος του 2028, διατηρώντας επαρκή αποθέματα κεφαλαίου και στρατηγική ευελιξία.

Σε συνολική διανομή 594 εκατ. ευρώ από τα κέρδη του 2025 προχώρησε η Τράπεζα Πειραιώς, ανεβάζοντας το payout ratio σε 55% επί των κερδών του προηγούμενου έτους, από 50% που είχε προβλέψει στο αρχικό guidance η διοίκηση. 

Από αυτά, τα 494 εκατ. ευρώ αφορούν στην τακτική διανομή μερίσματος σε μετρητά, ενώ το τέταρτο τρίμηνο του 2025 η τράπεζα προχώρησε σε ενδιάμεση διανομή ύψους 100 εκατ. ευρώ, ήτοι 0,08 ευρώ ανά μετοχή, μέσω προγράμματος επαναγοράς ιδίων μετοχών.

Σύμφωνα με το πενταετές business plan της Τράπεζας Πειραιώς, την περίοδο 2025-2023 αναμένεται να διανεμηθούν περίπου 5 δισ. ευρώ στους μετόχους. Η διοίκηση στοχεύει σε ετήσια αύξηση των κερδών ανά μετοχή (EPS) κατά περίπου 10%, μαζί με υπερδιπλασιασμό του μερίσματος ανά μετοχή ώστε να αγγίξει τα 90 σεντς το 2030, από 40 σεντς που είναι σήμερα.

Παράλληλα, η συνολική αύξηση της αξίας για τους μετόχους (ενσώματη λογιστική αξία και μερίσματα) θα διαμορφωθεί σε 13% ανά έτος, κατά την πενταετή περίοδο και το payout ratio έως 65% των ετήσιων καθαρών κερδών, με ενδιάμεσα μερίσματα.

Με όχημα τις ισχυρές επιδόσεις του 2025, η Alpha Bank προχώρησε σε διανομή του 55% των καθαρών κερδών του 2025, η οποία αντιστοιχεί σε 519 εκατ. ευρώ, τα οποία θα δοθούν ισόποσα κατανεμημένα μεταξύ μερίσματος και επαναγοράς μετοχών. 

Το ποσό αυτό είναι τετραπλάσιο σε σχέση με τα 122 εκατ. ευρώ του 2023, όταν ξεκίνησαν ξανά οι διανομές από τον Όμιλο και υπερβαίνει σημαντικά το αρχικό guidance για διανομή 425 εκατ. ευρώ, ενώ τον Δεκέμβριο του 2025 προχώρησε στη διανομή ενδιάμεσου μερίσματος ύψους 111 εκατ. ευρώ.

Για το 2026, η διοίκηση της Alpha Bank αναμένει πως τα κέρδη ανά μετοχή θα φτάσουν τα 0,40 ευρώ σε κανονικοποιημένη βάση, με εκτιμώμενο ρυθμό αύξησης κατά περίπου +11%, ποσό που μεταφράζεται σε κέρδη περίπου 950 εκατ. ευρώ για τους μετόχους.

Η τράπεζα δεν έχει ανακοινώσει ακόμη την πρόθεση της για το payout ratio της περιόδου 2026-2028, το οποίο αναμένεται να γνωστοποιηθεί μαζί με το επίσημο business plan της ερχόμενης τριετίας, πάντως αναμένεται να ξεπεράσει το 55% του 2025.

Τέλος στην ανάγκη για επίβλεψη μερίσματος από τον SSM

Πάντως, το πιο κρίσιμο σημείο στο κεφάλαιο των διανομών από τις τράπεζες αποτελεί η άρση της υποχρέωσης έγκρισης από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό – SSM της ΕΚΤ για τις διανομές μερισμάτων των ελληνικών τραπεζών προς τους μετόχους τους.

Με το ισχύον καθεστώς, οι ελληνικές τράπεζες είναι υποχρεωμένες να αποστέλλουν στον SSM την πρότασή τους για τη διανομή μερίσματος και πρέπει να λάβουν την έγκρισή του πριν προχωρήσουν.

Όταν όμως χαλαρώσει το πλαίσιο μια απλή γνωστοποίηση της μερισματικής τους πολιτικής θα είναι αρκετή, γεγονός που θα καταστήσει τις ελληνικές τράπεζες θα καταστούν ακόμη πιο ελκυστικές για εγχώριους και ξένους επενδυτές, ενώ θα έχει και συμβολική αξία, καθώς αποτελεί σημείο που σήμερα διαφοροποιεί και στιγματίζει τις ελληνικές τράπεζες από τις άλλες τράπεζες της ευρωζώνης.