Το Ιράν εντείνει την πίεση στο στενό εισόδου προς Ερυθρά Θάλασσα

Το Ιράν, έχοντας ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, φαίνεται να εξετάζει τώρα το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει τους συμμάχους του, τους Χούθι της Υεμένης, για να κλείσει το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να ανοίξει νέο μέτωπο εναντίον των ΗΠΑ και να θέσει σε κίνδυνο δύο από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες μεταφοράς ενέργειας στον κόσμο.

Καθώς οι αμερικανικές επιθέσεις εντείνονται και οι Χούθι κλιμακώνουν τις δικές τους επιχειρήσεις, αναλυτές εκτιμούν ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να αυξήσει την πίεση στην Ουάσιγκτον. Η στρατηγική αυτή επεκτείνει την απειλή πέραν του Περσικού Κόλπου, επηρεάζοντας το παγκόσμιο εμπόριο και την ενεργειακή ασφάλεια.

Το Ιράν έχει ήδη αποδείξει τη δύναμή του διαταράσσοντας τη ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ. Τώρα, φαίνεται έτοιμο να εφαρμόσει ένα δεύτερο σημείο πίεσης στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, τον πορθμό που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν, μέσω του οποίου διέρχεται μεγάλο μέρος του σαουδαραβικού πετρελαίου και της διεθνούς ναυτιλίας.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της ιρανικής Press TV, υψηλόβαθμος Υεμενίτης αξιωματούχος προειδοποίησε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας είναι έτοιμες να κλείσουν το Στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Όπως ανέφερε, μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να εκτοξεύσει την τιμή του πετρελαίου στα 200 δολάρια το βαρέλι, εάν η Σαουδική Αραβία συνεχίσει τις επιθέσεις της στην Υεμένη.

Ο Μοχάμεντ αλ Φάρα, μέλος του πολιτικού γραφείου του Ανσαρουλάχ, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ υποκινούν τη Σαουδική Αραβία να πλήξει την Υεμένη, σημειώνοντας πως μια τέτοια προβοκάτσια δεν θα εξυπηρετούσε τα αμερικανικά συμφέροντα. «Εάν η τρέχουσα κατάσταση επιδεινωθεί, το Μπαμπ ελ Μαντέμπ και τα Στενά του Ορμούζ θα κλείσουν στο πλαίσιο μιας επιχειρησιακής συμμαχίας», είπε, προβλέποντας ότι οι τιμές του πετρελαίου θα ανέλθουν στα 200 δολάρια το βαρέλι.

Αναλυτές θεωρούν ότι ενώ το Ορμούζ αποτελεί τον ισχυρότερο στρατηγικό μοχλό της Τεχεράνης, το Μπαμπ ελ Μαντέμπ μπορεί να είναι η τελευταία σημαντική της εφεδρεία. Ο ερευνητής Φαουάζ Γκέργκες δήλωσε στο Reuters ότι το Ιράν δείχνει στην Ουάσιγκτον πως μπορεί να απειλήσει και τα δύο στρατηγικά περάσματα, μετατρέποντας τη διμερή αντιπαράθεση σε παγκόσμια πρόκληση για τις θαλάσσιες οδούς ενέργειας.

Διεύρυνση σκοπού και κίνδυνος για το εμπόριο

Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι η άμεση κλιμάκωση σε ολοκληρωτικό πόλεμο, αλλά μια σταδιακή «διεύρυνση της αποστολής». Κάθε πλευρά ενδέχεται να αυξάνει την ένταση χωρίς να προχωρά σε άμεση σύγκρουση.

Αν η σύγκρουση επεκταθεί στην Ερυθρά Θάλασσα, η απειλή για το διεθνές εμπόριο και τους ενεργειακούς πόρους θα ενισχυθεί, πιέζοντας Ουάσιγκτον και Τεχεράνη να επιστρέψουν στις διαπραγματεύσεις πριν οι βασικές θαλάσσιες οδοί του πετρελαίου μετατραπούν σε πεδία μάχης. Ο Ντένις Ρος, πρώην διαπραγματευτής των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή, τόνισε ότι ζητούμενο είναι να αλλάξει η «ιρανική λογική», ώστε να καταστεί δυνατός ένας αποδεκτός διακανονισμός.

Οι επιθέσεις των Χούθι και οι επιπτώσεις στη ναυτιλία

Οι Χούθι έχουν ήδη αποδείξει τη δυνατότητά τους να διαταράσσουν το παγκόσμιο εμπόριο μέσω του Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023, επιτέθηκαν σε εμπορικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα, υποστηρίζοντας ότι στόχευαν πλοία συνδεδεμένα με το Ισραήλ.

Η κατάσταση ανάγκασε μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες να αλλάξουν πορεία, επιλέγοντας τον περίπλου της Αφρικής, γεγονός που αύξησε σημαντικά το κόστος μεταφοράς. Οι ΗΠΑ και η Βρετανία απάντησαν με πλήγματα σε θέσεις των Χούθι στην Υεμένη και συγκρότησαν πολυεθνική ναυτική αποστολή για την προστασία των πλοίων.

Ο Άντρεας Κριγκ, λέκτορας στο King’s College του Λονδίνου, χαρακτήρισε την απειλή των Χούθι ως «άλλη μια πυρηνική επιλογή» του Ιράν μετά το Ορμούζ, η οποία θα χρησιμοποιηθεί μόνο αν θεωρηθεί αναπόφευκτος ο ολοκληρωτικός πόλεμος. Προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη εντατικοποίηση των αμερικανικών πληγμάτων σε κρίσιμες ιρανικές υποδομές θα μπορούσε να οδηγήσει την Τεχεράνη να απαντήσει μέσω των συμμάχων της στην Υεμένη, προκαλώντας νέο οικονομικό σοκ.

Ο Αμπντουλαζίζ Σάγκερ, πρόεδρος του Ερευνητικού Κέντρου του Κόλπου, σημείωσε ότι οι χώρες της περιοχής θεωρούν πως η διπλωματία με το Ιράν έχει φτάσει στα όριά της. Παρά το υψηλό κόστος μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης, πολλές κυβερνήσεις ενδέχεται να τη θεωρούν αποδεκτή, αν οδηγήσει σε πιο σταθερό περιβάλλον ασφάλειας.

Οι Χούθι διαθέτουν τη δυνατότητα να απειλήσουν τη ναυσιπλοΐα στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, ωστόσο, σύμφωνα με τον Σάγκερ, είναι απίθανο να ενεργήσουν χωρίς σαφείς οδηγίες από την Τεχεράνη. Μια τέτοια κίνηση θα προκαλούσε ευρύτερη στρατιωτική απάντηση από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, με στόχο την εξουδετέρωση των δυνατοτήτων των ανταρτών.