Ένα περίστροφο και έξι σφαίρες αποτέλεσαν το απρόσμενο δώρο του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προς τους ηγέτες των κρατών μελών του ΝΑΤΟ, στο τέλος της συνόδου κορυφής στην Άγκυρα. Το πρωτότυπο αυτό αναμνηστικό δημιούργησε αμηχανία και προβληματισμό στα μέλη των αντιπροσωπειών και στις υπηρεσίες ασφαλείας.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ήταν ο πρώτος που αποκάλυψε το ασυνήθιστο δώρο, αναφέροντας ότι κάθε ηγέτης έλαβε ένα περίστροφο με χαραγμένο το όνομά του. Το δώρο συνοδευόταν από ένα κόκκινο κουτί με μαύρη επένδυση, έξι σφαίρες και ένα σημείωμα που εξαιρούσε τα όπλα από τους ελέγχους εξαγωγών.
Σύμφωνα με φωτογραφίες από το γραφείο του Λιθουανού προέδρου Γκιτάνας Ναουσέντα, το δώρο φαίνεται να ήταν το Gumusay .357 Magnum, ένα εξάσφαιρο μοντέλο της τουρκικής εταιρείας MKE της δεκαετίας του 1990. Το όπλο τοποθετήθηκε σε ξύλινο κουτί με τη σημαία της Τουρκίας, το λογότυπο του ΝΑΤΟ και επιγραφή στα τουρκικά και αγγλικά που ανέφερε ότι πρόκειται για το πρώτο πιστόλι τύπου περιστρόφου που κατασκευάστηκε στη χώρα.
Ο εκπρόσωπος του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ επιβεβαίωσε ότι όλοι οι ηγέτες έλαβαν το ίδιο μοντέλο, προσαρμοσμένο με το όνομά τους. Το δώρο αιφνιδίασε αρκετούς, προκαλώντας σουρεαλιστικές σκηνές στις ομάδες ασφαλείας και πρωτοκόλλου.
Αμηχανία και αντιδράσεις στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες
Η ομάδα του Βέλγου πρωθυπουργού Μπαρτ ντε Βέβερ ενημερώθηκε για τη φύση του δώρου μόλις έφτασε στις Βρυξέλλες. Ο πρωθυπουργός παρέδωσε αμέσως το περίστροφο στην αστυνομία του αεροδρομίου για ασφαλή φύλαξη, όπως ανέφεραν συνεργάτες του στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Η ομάδα ασφαλείας του ντε Βέβερ παρέλαβε επίσης τα όπλα που δόθηκαν στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα. Η φον ντερ Λάιεν, σύμφωνα με εκπρόσωπό της, «ευχαρίστησε τον πρόεδρο Ερντογάν για αυτή την χειρονομία» και σκοπεύει να δωρίσει το όπλο σε στρατιωτικό μουσείο, αφού απενεργοποιηθεί.
Το περίστροφο του Πολωνού προέδρου Κάρολ Ναβρότσκι μεταφέρθηκε με αυξημένα μέτρα ασφαλείας, καθώς το περιστατικό θύμισε το ατύχημα του 2022, όταν ο αρχηγός της πολωνικής αστυνομίας τραυματίστηκε από έκρηξη αντιαρματικού εκτοξευτή που είχε λάβει ως δώρο από την Ουκρανία.
Διαχείριση και αποθήκευση των όπλων
Μερικά από τα δώρα, όπως εκείνα που προορίζονταν για τον Στάρμερ και τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, παραμένουν στην Άγκυρα λόγω των περιορισμών μεταφοράς πυροβόλων όπλων. Η ομάδα του Σουηδού πρωθυπουργού Ουλφ Κρίστερσον ανέφερε ότι το δώρο του θα μεταφερθεί στη Σουηδία σύμφωνα με τους κανονισμούς.
Τα γραφεία των πρωθυπουργών της Ολλανδίας και της Σουηδίας δήλωσαν ότι τα περίστροφα φυλάσσονται προσωρινά στις πρεσβείες τους στην Άγκυρα, με το ολλανδικό να έχει προγραμματιστεί για απενεργοποίηση. Σύμφωνα με πηγή της Ντάουνινγκ Στριτ, το όπλο του Στάρμερ συνοδευόταν από κιτ καθαρισμού και 500 σφαίρες, ενώ το περίστροφο της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι φυλάσσεται στο Παλάτσο Κίτζι μαζί με άλλα κρατικά δώρα.
Παρά τις τυπικές διαδικασίες και τα μέτρα ασφαλείας, το ερώτημα παραμένει για πολλές αντιπροσωπείες: Γιατί ένα τέτοιο δώρο; Μέχρι στιγμής, το επιτελείο του Τούρκου προέδρου δεν έχει σχολιάσει το θέμα.