Ένα ιδιωτικό ταμείο ύψους 300 δισ. δολαρίων για την ενίσχυση των επενδύσεων στο Ιράν περιλαμβάνεται στο πλαίσιο συμφωνίας μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters. Ήδη έχουν εξασφαλιστεί δεσμεύσεις για περισσότερα από τα μισά κεφάλαια, όπως ανέφερε πηγή με γνώση της συμφωνίας.
Το ταμείο στοχεύει να προσφέρει και στις δύο πλευρές οικονομικά κίνητρα ώστε να επιτευχθεί οριστική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου. Η πηγή, που ζήτησε ανωνυμία καθώς το σχέδιο δεν έχει ανακοινωθεί επισήμως, υπογράμμισε ότι η ύπαρξη του ταμείου ήταν γνωστή, όμως το Reuters αποκαλύπτει για πρώτη φορά το εύρος των δεσμεύσεων και τη χρηματοδότησή του αποκλειστικά από ιδιωτικά κεφάλαια.
Πρόκειται για ένα ιδιωτικό επενδυτικό εργαλείο και όχι για πρόγραμμα ανοικοδόμησης ή αποζημιώσεων, χωρίς συμμετοχή κυβερνητικών κονδυλίων ή επιχορηγήσεων. Εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ, τα αραβικά κράτη του Κόλπου, την Ασία, τη Νότια Αμερική και την Αφρική έχουν ήδη συμφωνήσει να συνεισφέρουν στη χρηματοδότηση, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Οι δεσμεύσεις αφορούν επενδύσεις σε τομείς όπως η ενέργεια, η επιμελητεία, η μεταποίηση και οι μεταφορές. Ανώτερη ιρανική πηγή δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη είχε αρχικά ζητήσει 400 δισ. δολάρια ως πολεμικές αποζημιώσεις από τις ΗΠΑ, αίτημα που απορρίφθηκε, οδηγώντας στη σύλληψη της ιδέας για τη δημιουργία του Ταμείου Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης.
Μηχανισμός και συμμετοχή περιφερειακών χωρών
Ο μηχανισμός προβλέπει συμμετοχή χωρών της περιοχής μέσω δανείων, πιστωτικών γραμμών ή άμεσης χρηματοδότησης έργων ανοικοδόμησης. Αυτά περιλαμβάνουν υποδομές όπως το χαλυβουργικό συγκρότημα Mobarakeh, διυλιστήρια και αεροδρόμια που υπέστησαν ζημιές κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Παρά το γεγονός ότι το Ιράν αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Μέσης Ανατολής, έχει προσελκύσει ελάχιστες άμεσες ξένες επενδύσεις τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες λόγω των διεθνών και αμερικανικών κυρώσεων. Η χώρα διαθέτει τα δεύτερα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα κοιτάσματα φυσικού αερίου και τα τέταρτα μεγαλύτερα κοιτάσματα πετρελαίου παγκοσμίως, καθώς και έναν νεανικό, μορφωμένο πληθυσμό άνω των 92 εκατομμυρίων κατοίκων.
Χρονοδιάγραμμα και επόμενα βήματα
Το επενδυτικό ταμείο δεν θα τεθεί σε λειτουργία πριν από την επίτευξη οριστικής συμφωνίας. Μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης ΗΠΑ–Ιράν, θα ακολουθήσει περίοδος διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών.
«Θα συσταθεί μόλις υπογραφεί η τελική συμφωνία», ανέφερε η πηγή, προσθέτοντας ότι «στη διάρκεια αυτών των 60 ημερών οι διαχειριστές του ταμείου θα συνεργαστούν με Ιρανούς και επενδυτές για να σχεδιάσουν τα έργα».
Το Ιράν και το Πακιστάν, που μεσολάβησε για τη σύναψη του μνημονίου, δεν έχουν σχολιάσει ακόμη τις πληροφορίες. Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου παρέπεμψε στις δηλώσεις του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος ανέφερε ότι το Ιράν θα μπορούσε να έχει πρόσβαση σε ταμείο ανοικοδόμησης ύψους 300 δισ. δολαρίων, υποστηριζόμενο από τις χώρες του Κόλπου, εφόσον επιτευχθεί συμφωνία με την Ουάσινγκτον.
Η πηγή δεν διευκρίνισε ποιος θα διαχειρίζεται το ταμείο, επισημαίνοντας ότι οι βασικές λεπτομέρειες παραμένουν υπό διαμόρφωση.