Ο παγκόσμιος ανταγωνισμός στη θάλασσα δεν κρίνεται μόνο από τα αεροπλανοφόρα και τα μαχητικά πλοία, αλλά όλο και περισσότερο από τα υποβρύχια, τα οποία παραμένουν από τα πιο δύσκολα ανιχνεύσιμα και πιο επικίνδυνα οπλικά συστήματα.
Οι ΗΠΑ διατηρούν σήμερα το μεγαλύτερο υποβρυχιακό στόλο, όμως η Κίνα αυξάνει γρήγορα την παραγωγική της ικανότητα και η Ρωσία εξακολουθεί να διαθέτει μία από τις ισχυρότερες υποβρύχιες δυνάμεις στον κόσμο.
Την ίδια στιγμή, η πρόσφατη βύθιση ιρανικής φρεγάτας από αμερικανικό υποβρύχιο, έδειξε με τον πιο καθαρό τρόπο ότι τα υποβρύχια παραμένουν κεντρικό όπλο σε μια σύγχρονη σύγκρουση.
Η Ελλάδα στο top-10 με αιχμή τα υποβρύχια τύπου «Παπανικολής»
Η Ελλάδα εξακολουθεί να διατηρεί ισχυρό αποτύπωμα στον υποβρύχιο πόλεμο, με το SlashGear να την τοποθετεί στην πρώτη δεκάδα παγκοσμίως.
Με βάση η υποβρύχια παρουσία στηρίζεται κυρίως στα τέσσερα υποβρύχια τύπου «Παπανικολής»: «Παπανικολής» (S-120), «Πιπίνος» (S-121), «Ματρώζος» (S-122) και «Κατσώνης» (S-123), τα οποία αποτελούν την αιχμή της ελληνικής αποτροπής κάτω από την επιφάνεια. Τον στόλο συμπληρώνουν τα τρία υποβρύχια τύπου «Ποσειδών»: «Ποσειδών» (S-116), «Αμφιτρίτη» (S-117) και «Πόντος» (S-119), το «Νηρεύς» (S-111) τύπου «Γλαύκος» και ο «Ωκεανός» (S-118).
Η σημασία αυτής της δύναμης είναι ιδιαίτερα μεγάλη για την Ελλάδα, καθώς το περιβάλλον ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο καθιστά τα υποβρύχια κρίσιμο εργαλείο αποτροπής και επιχειρησιακής υπεροχής. Γι’ αυτό και το ελληνικό ναυτικό επιτελείο δεν περιορίζεται στη διατήρηση της σημερινής ισχύος, αλλά σχεδιάζει ήδη την επόμενη ημέρα.
Στο πλαίσιο αυτό, μετά το 2030, ο στόχος είναι η απόκτηση 2+2 νέων υποβρυχίων, τα οποία δεν προορίζονται απλώς να αντικαταστήσουν παλαιότερες μονάδες, αλλά να ανεβάσουν συνολικά το επίπεδο των επιχειρησιακών δυνατοτήτων του στόλου.
Όπως έχει τονίσει και ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, η επιδίωξη είναι τα νέα υποβρύχια να διαθέτουν δυνατότητες αντίστοιχες με εκείνες των νέων φρεγατών, μεταξύ άλλων και ικανότητα εκτόξευσης πυραύλων cruise, ώστε να αποκτήσουν δυνατότητα υποστρατηγικής κρούσης.
Παράλληλα, στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και ο εκσυγχρονισμός των τεσσάρων υποβρυχίων τύπου «Παπανικολής», ώστε να διατηρηθεί η ομοιογένεια και το τεχνολογικό προβάδισμα του ελληνικού στόλου.
Με αυτόν τον τρόπο, η Αθήνα επιχειρεί όχι μόνο να παραμείνει στην πρώτη δεκάδα των χωρών με αξιόλογη υποβρύχια δύναμη, αλλά και να διασφαλίσει ότι το πλεονέκτημά της στον βυθό θα παραμείνει ενεργό και στην επόμενη δεκαετία.
Ο μεγαλύτερος στόλος υποβρυχίων παραμένει αμερικανικός
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται να διαθέτουν τον μεγαλύτερο αριθμό υποβρυχίων παγκοσμίως, με συνολικά 71 μονάδες, σύμφωνα με το SlashGear.
Ο αμερικανικός στόλος περιλαμβάνει 53 πυρηνοκίνητα επιθετικά υποβρύχια, 14 υποβρύχια βαλλιστικών πυραύλων και τέσσερα κατευθυνόμενων πυραύλων. Το δημοσίευμα σημειώνει ότι στον κορμό του στόλου παραμένουν τα παλαιότερα Los Angeles-class, τα οποία σταδιακά αντικαθίστανται από τα Virginia-class, ενώ σε υπηρεσία βρίσκονται και τρία Seawolf-class.
Παράλληλα, τα Ohio-class εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό πυρηνικό πυλώνα αποτροπής, αν και μακροπρόθεσμα προβλέπεται να αντικατασταθούν από τα Columbia-class. Η αμερικανική ισχύς δεν περιορίζεται μόνο στον αριθμό. Σύμφωνα με το CNN, η βύθιση της ιρανικής φρεγάτας IRIS Dena από αμερικανικό υποβρύχιο στις αρχές Μαρτίου του 2026 ήταν η πρώτη φορά εδώ και περισσότερα από 80 χρόνια που υποβρύχιο του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού βύθισε εχθρικό πολεμικό πλοίο.
Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ περιέγραψε το χτύπημα ως «ήσυχο θάνατο», υπογραμμίζοντας ακριβώς το πλεονέκτημα που δίνει η αθέατη δράση των υποβρυχίων. Το CNN σημειώνει επίσης ότι οι θέσεις των αμερικανικών υποβρυχίων αποτελούν αυστηρά φυλασσόμενο μυστικό, κάτι που ενισχύει ακόμη περισσότερο τον στρατηγικό τους ρόλο.
Το Ιράν παραμένει υπολογίσιμη δύναμη στα υποβρύχια
Το Ιράν εμφανίζεται, σύμφωνα με το SlashGear να διαθέτει 25 υποβρύχια, αριθμός που τοποθετεί τη χώρα αμέσως πίσω από τις τρεις μεγάλες δυνάμεις και μπροστά από αρκετές ανεπτυγμένες ναυτικές χώρες.
Αν και το ιρανικό ναυτικό δεν μπορεί να συγκριθεί ποιοτικά με των ΗΠΑ, της Ρωσίας ή της Κίνας, η παρουσία του παραμένει σημαντική, κυρίως λόγω της γεωγραφικής θέσης της χώρας στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ.
Το CNN έδειξε πώς αυτός ο παράγοντας μπορεί να γίνει κρίσιμος σε περίοδο πολέμου. Στην ανάλυσή του για τη βύθιση της IRIS Dena, σημειώνει ότι το χτύπημα διεύρυνε τη γεωγραφία της σύγκρουσης πολύ πέρα από τον Περσικό Κόλπο, μέχρι τις ανατολικές παρυφές του Ινδικού Ωκεανού.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί χαρακτήρισε το περιστατικό «θηριωδία» και προειδοποίησε ότι η Τεχεράνη θα εκδικηθεί την απώλεια της φρεγάτας, ένδειξη ότι για το Ιράν η ναυτική διάσταση του πολέμου έχει αποκτήσει βαρύνουσα σημασία.
Η Ρωσία συνδυάζει πυρηνική αποτροπή και επιθετική ισχύ
Η Ρωσία διατηρεί, σύμφωνα με το SlashGear, τον δεύτερο μεγαλύτερο στόλο υποβρυχίων, με 64 μονάδες. Σε αυτές περιλαμβάνονται 16 υποβρύχια βαλλιστικών πυραύλων, 11 κατευθυνόμενων πυραύλων, 14 πυρηνοκίνητα επιθετικά και 23 ντιζελοηλεκτρικά επιθετικά υποβρύχια.
Ο αριθμός αυτός δείχνει ότι η Μόσχα εξακολουθεί να επενδύει σε μια πολυεπίπεδη υποβρύχια δύναμη, η οποία συνδυάζει πυρηνική αποτροπή, επιθετική ικανότητα και συμβατικά μέσα.
Το SlashGear υπενθυμίζει επίσης ότι ένα ρωσικό υποβρύχιο καταστράφηκε, σύμφωνα με ουκρανική ανακοίνωση, τον Αύγουστο του 2024, στοιχείο που δείχνει ότι, παρά τη μεγάλη δύναμη του στόλου, η Ρωσία δεν μένει ανεπηρέαστη από τις απώλειες του πολέμου.
Η Κίνα επενδύει στην ταχεία ανάπτυξη του στόλου της
Η Κίνα καταγράφεται από το SlashGear στην τρίτη θέση, με τουλάχιστον 61 υποβρύχια. Σε αυτά περιλαμβάνονται έξι υποβρύχια βαλλιστικών πυραύλων, έξι πυρηνοκίνητα επιθετικά και 48 συμβατικά ή αερόβιας ανεξάρτητης πρόωσης επιθετικά υποβρύχια.
Όμως η ουσία στην κινεζική περίπτωση δεν βρίσκεται μόνο στο σημερινό μέγεθος του στόλου, αλλά κυρίως στην ταχύτητα με την οποία αυτός μεγαλώνει.
Σύμφωνα με το Naval Technology, η κινεζική βιομηχανική ικανότητα υπερβαίνει κατά πολύ εκείνη των δυτικών χωρών, με το Πεκίνο να έχει παραδώσει τέσσερα υποβρύχια μέσα σε έναν χρόνο, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες δυσκολεύονται να παράγουν δύο πυρηνικά υποβρύχια στο ίδιο διάστημα.
Το ίδιο δημοσίευμα, επικαλούμενο αμερικανικές εκτιμήσεις, αναφέρει ότι η Κίνα σχεδιάζει να προσεγγίσει τις 80 μονάδες έως το 2035, ενώ συνεχίζει να αποσύρει παλαιότερα και λιγότερο ικανά σκάφη.
Το BBC πηγαίνει ακόμη πιο πέρα, περιγράφοντας τη συνολική ναυπηγική έκρηξη της Κίνας. Σημειώνει ότι η χώρα διαθέτει τη μεγαλύτερη ναυτική δύναμη στον κόσμο σε αριθμό πολεμικών πλοίων και ότι η ναυπηγική της ικανότητα είναι περίπου 200 φορές μεγαλύτερη συνολικά από εκείνη των Ηνωμένων Πολιτειών.
Στο ίδιο ρεπορτάζ αναφέρεται ότι η Κίνα επεκτείνει τις ναυτικές βάσεις της, όπως στη Χαϊνάν, όπου εκτιμάται ότι θα σταθμεύουν όλα τα μεγαλύτερα Jin-class υποβρύχιά της, τα οποία μπορούν να μεταφέρουν 12 πυρηνικούς πυραύλους το καθένα.
Υπογραμμίζει ακόμη ότι το πλεονέκτημα της Κίνας δεν είναι μόνο στρατιωτικό, αλλά και βιομηχανικό, καθώς η σύνδεση εμπορικών και στρατιωτικών ναυπηγείων, στο πλαίσιο της λεγόμενης «στρατιωτικο-πολιτικής σύντηξης», επιτρέπει στο Πεκίνο να παράγει ταχύτερα και φθηνότερα.
Η ιαπωνική παρουσία παραμένει ισχυρή στον Ειρηνικό
Η Ιαπωνία διαθέτει 24 υποβρύχια, σύμφωνα με το SlashGear, και παραμένει μία από τις ισχυρότερες ναυτικές δυνάμεις στην Ασία.
Η σημασία της Ιαπωνίας ενισχύεται από το ευρύτερο πλαίσιο που περιγράφει το BBC, δηλαδή την αυξανόμενη κινεζική στρατιωτική παρουσία στον Ειρηνικό. Σε αυτό το περιβάλλον, η ιαπωνική υποβρύχια δύναμη λειτουργεί ως ένα από τα βασικά μέσα αποτροπής στην ευρύτερη περιοχή.
Η Σεούλ επενδύει σταθερά στις υποβρύχιες δυνατότητές της
Η Νότια Κορέα ακολουθεί με 22 υποβρύχια, σύμφωνα με το SlashGear. Και σε αυτή την περίπτωση, ο αριθμός υποδηλώνει μια σοβαρή και σταθερή επένδυση στις ναυτικές δυνατότητες της χώρας.
Η Σεούλ διατηρεί ισχυρό ενδιαφέρον για τις υποβρύχιες επιχειρήσεις εξαιτίας τόσο της εγγύτητάς της με τη Βόρεια Κορέα όσο και της ευρύτερης ανασφάλειας στην Ανατολική Ασία, όπου η άνοδος της Κίνας αναγκάζει συμμάχους των ΗΠΑ να ενισχύουν τις αποτρεπτικές τους δυνατότητες.
Ινδία, Βόρεια Κορέα και Τουρκία διατηρούν κρίσιμη υποβρύχια παρουσία
Η Ινδία διαθέτει 18 υποβρύχια, όπως αναφέρει το SlashGear, και παραμένει σημαντικός παίκτης στον Ινδικό Ωκεανό.
Η βαρύτητα της χώρας αυτής φαίνεται και έμμεσα στο ρεπορτάζ του CNN, καθώς η ιρανική φρεγάτα Dena επέστρεφε από τη ναυτική άσκηση MILAN 2026 στην Ινδία όταν βυθίστηκε.
Η λεπτομέρεια αυτή υπενθυμίζει ότι η Ινδία δεν είναι απλώς περιφερειακή δύναμη, αλλά και κόμβος διεθνών ναυτικών ασκήσεων και συνεργασιών, όπου συναντώνται στόλοι από πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η Βόρεια Κορέα καταγράφεται από το SlashGear με 13 υποβρύχια, όσες και η Τουρκία.
Παρά το μικρότερο μέγεθος σε σχέση με τους μεγάλους στόλους, η παρουσία της Πιονγκγιάνγκ αποκτά ξεχωριστό βάρος λόγω της αβεβαιότητας που περιβάλλει τις δυνατότητές της και της στρατιωτικής έντασης στην κορεατική χερσόνησο.
Από την άλλη, η Τουρκία, με τον ίδιο αριθμό υποβρυχίων, επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως σημαντικής ναυτικής δύναμης στη Μεσόγειο, στο Αιγαίο και στη Μαύρη Θάλασσα. Ο αριθμός αυτός δείχνει ότι η Άγκυρα διατηρεί αξιόλογη υποβρύχια παρουσία σε μια γεωγραφική ζώνη με πολλαπλές εστίες έντασης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
