Τραμπ: Σχέδιο για άρση του αποκλεισμού στο στενό του Ορμούζ

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Κυριακή την έναρξη επιχείρησης για τον τερματισμό του αποκλεισμού στο στενό του Ορμούζ, που παραμένει κλειστό τους τελευταίους δύο μήνες. 

Στόχος της επιχείρησης είναι να επιτραπεί ο απόπλους των πλοίων που έχουν αποκλειστεί στον Κόλπο, με το Ιράν να προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε αμερικανική ενέργεια θα θεωρηθεί παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, της χώρας που εξαπέλυσε μαζί με το Ισραήλ τον πόλεμο εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, χαρακτήρισε την πρωτοβουλία ως «ανθρωπιστική χειρονομία» και επίδειξη «καλής θέλησης», με στόχο τη στήριξη των ναυτικών που παραμένουν εγκλωβισμένοι λόγω του αποκλεισμού.

Από σήμερα, το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό θα συνοδεύει πλοία που δεν σχετίζονται με τη διένεξη στη Μέση Ανατολή, όπως ανέφερε ο Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social.

 Ο ίδιος προειδοποίησε ότι αν η επιχείρηση, που ονομάστηκε Project Freedom («Σχέδιο Ελευθερία»), παρεμποδιστεί από τις ιρανικές δυνάμεις, αυτές θα αντιμετωπιστούν «διά της ισχύος».

Παράλληλα, ο Τραμπ έκανε λόγο για «πολύ θετικές» συνομιλίες με την Τεχεράνη μέσω Πακιστάν. Σύμφωνα με το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM), στην επιχείρηση συμμετέχουν πυραυλοφόρα αντιτορπιλικά, πάνω από 100 αεροσκάφη και περίπου 15.000 στρατιωτικοί.

Το Ιράν αντέδρασε έντονα, προειδοποιώντας ότι η επιχείρηση θα θεωρηθεί παραβίαση της ανακωχής που έχει τεθεί σε ισχύ από τις 8 Απριλίου. 

Ο Εμπραχίμ Αζιζί, πρόεδρος της επιτροπής του ιρανικού κοινοβουλίου για θέματα εθνικής ασφαλείας, τόνισε μέσω X: «Οποιαδήποτε αμερικανική ανάμιξη στο νέο ναυτικό καθεστώς στο στενό του Ορμούζ θα θεωρηθεί παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός».

Οικονομικές επιπτώσεις και ενεργειακή κρίση

Από την έναρξη του πολέμου, το Ιράν έχει κλείσει το στενό του Ορμούζ, μέσω του οποίου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Σε απάντηση, η Ουάσιγκτον επέβαλε αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια τον Απρίλιο.

Η ιαπωνίδα πρωθυπουργός Σανάε Τακαΐτσι δήλωσε ότι ο αποκλεισμός έχει «τεράστιες επιπτώσεις για τον Ινδο-Ειρηνικό», καθώς η περιοχή εξαρτάται ενεργειακά από τη Μέση Ανατολή. 

Οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύτηκαν στα υψηλότερα επίπεδα από τον Φεβρουάριο του 2022, πριν σταθεροποιηθούν γύρω στα 108,59 δολάρια το βαρέλι Μπρεντ.

Σύμφωνα με την AXSMarine, στις 29 Απριλίου βρίσκονταν στον Κόλπο 913 εμπορικά πλοία, εκ των οποίων 270 πετρελαιοφόρα και 50 μεταφοράς αερίου, με περίπου 20.000 ναυτικούς να παραμένουν αποκλεισμένοι. Πολλά από αυτά τα πλοία αντιμετωπίζουν «ελλείψεις τροφίμων και βασικών ειδών», όπως επισήμανε ο Τραμπ.

Κλιμάκωση της έντασης και διπλωματικές επαφές

Η Τεχεράνη έχει επιβάλει de facto τέλη διέλευσης στα πλοία που επιχειρούν να περάσουν το στενό. Σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ απείλησε ότι αμερικανικά πολεμικά πλοία θα βυθιστούν και οι δυνάμεις τους θα καταλήξουν «στο νεκροταφείο», κατηγορώντας την Ουάσιγκτον για «πειρατική συμπεριφορά».

Παρά την κατάπαυση του πυρός από τις 8 Απριλίου, οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δεν έχουν σημειώσει πρόοδο. 

Η πρώτη συνάντηση στην Ισλαμαμπάντ απέβη άκαρπη, ενώ η Τεχεράνη υπέβαλε νέα πρόταση μέσω Πακιστάν, στην οποία η Ουάσιγκτον απάντησε, σύμφωνα με την ιρανική διπλωματία.

Το πρακτορείο Tasnim αναφέρει ότι το Ιράν ζητά την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από περιοχές κοντά στα σύνορά του, την άρση του αποκλεισμού των λιμανιών, την αποδέσμευση παγωμένων πόρων, την κατάργηση κυρώσεων και την καθιέρωση «μηχανισμού» για το στενό του Ορμούζ. 

Το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος δεν περιλαμβάνεται, παρότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ το θεωρούν κεντρικό, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων — κάτι που η ιρανική πλευρά αρνείται επί δεκαετίες.