Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται να μεταβεί την Παρασκευή στη Βαρσοβία για την πρώτη του συνάντηση με τον Πολωνό ομόλογό του, Κάρολ Ναβρότσκι. Η συνάντηση αυτή θεωρείται κρίσιμη για τις διμερείς σχέσεις, καθώς ο Πολωνός πρόεδρος έχει εκφράσει επανειλημμένα επικριτικές θέσεις απέναντι στο Κίεβο, δημιουργώντας προσδοκίες για μια τεταμένη αλλά ουσιαστική συζήτηση.
Παρά το γεγονός ότι η Πολωνία έχει φιλοξενήσει πάνω από ένα εκατομμύριο Ουκρανούς πρόσφυγες, χρειάστηκαν τέσσερις μήνες από την ανάληψη των καθηκόντων του Ναβρότσκι για να πραγματοποιηθεί αυτή η συνάντηση. Τοπικά μέσα αναφέρουν ότι ο Πολωνός πρόεδρος απέρριψε τουλάχιστον τρεις προσκλήσεις να επισκεφθεί το Κίεβο, με το περιβάλλον του να δηλώνει ότι ανέμενε πρώτα τον Ζελένσκι στη Βαρσοβία, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του για τις υπάρχουσες διμερείς σχέσεις.
Η στάση αυτή χαρακτηρίστηκε από Ουκρανούς αναλυτές ως "περιφρονητική". Όπως σημειώνει ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή, ο Ναβρότσκι υιοθετεί πιο σκληρή γραμμή σε σχέση με τον προκάτοχό του, Αντρέι Ντούντα, ο οποίος είχε υπάρξει ένθερμος υποστηρικτής της Ουκρανίας.
Ο Ναβρότσκι, ιστορικός στο επάγγελμα, θεωρεί ότι χωρίς επίλυση ορισμένων ιστορικών θεμάτων, οι πολωνοουκρανικές σχέσεις δεν μπορούν να αποκτήσουν στρατηγικό χαρακτήρα. Ανάμεσα στα παράπονα προς το Κίεβο συγκαταλέγεται η κατηγορία ότι η Ουκρανία δεν αντιμετωπίζει την Πολωνία ως ισότιμο εταίρο, θέση που συχνά υιοθετεί και η πολωνική ακροδεξιά.
Σε πρόσφατη δήλωσή του, ο Πολωνός πρόεδρος τόνισε ότι η χώρα του στηρίζει την Ουκρανία, αλλά επιθυμεί μια σχέση ισότιμων εταίρων. Επιπλέον, ο Ναβρότσκι, ο οποίος δηλώνει θαυμαστής του πρώην Αμερικανού προέδρου Τραμπ, έχει επικρίνει το γεγονός ότι το Κίεβο δεν εκφράζει επαρκή ευγνωμοσύνη για την υποστήριξη της Βαρσοβίας, τόσο σε επίπεδο προσφύγων όσο και στρατιωτικής βοήθειας. Παρά τις εντάσεις, η Πολωνία παραμένει σημαντικός σύμμαχος της Ουκρανίας, με το μεγαλύτερο μέρος της δυτικής βοήθειας να διέρχεται από το πολωνικό έδαφος.
Ιστορικές διαφορές και πολιτικές εντάσεις
Ένα ακόμη ευαίσθητο ζήτημα αφορά το παρελθόν. Ο Ναβρότσκι κατηγορεί την Ουκρανία ότι δεν έχει αναγνωρίσει τις ευθύνες της για τη σφαγή περίπου 100.000 Πολωνών στη Βολυνία την περίοδο 1943-1945, χαρακτηρίζοντας το γεγονός αυτό ως "γενοκτονία εις βάρος του πολωνικού λαού". Ο ίδιος έχει διαμηνύσει πως σκοπεύει να επιμείνει στην αντιμετώπιση τέτοιων θεμάτων, διαβεβαιώνοντας ωστόσο ότι αυτά δεν αμφισβητούν τη στρατηγική στήριξη προς την Ουκρανία.
Επιπλέον, ο Πολωνός πρόεδρος αντιτίθεται στην "άνευ όρων" ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ και αρνείται την αποστολή Πολωνών στρατιωτών στην Ουκρανία, ακόμη και σε περίπτωση ειρηνευτικής συμφωνίας. Οι θέσεις του αντανακλούν την άνοδο του αντιουκρανικού αισθήματος στη χώρα, το οποίο αξιοποιεί πολιτικά η ακροδεξιά.
Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση, το ποσοστό των Ουκρανών που εμπιστεύονται τον Πολωνό πρόεδρο έχει μειωθεί σημαντικά, κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες, σε σχέση με την περίοδο του Ντούντα.
Η Πολωνία εμφανίζεται πλέον ως λιγότερο χρήσιμος εταίρος για το Κίεβο, σύμφωνα με τον αναλυτή Πιότρ Μπούρας, καθώς δεν εκφράζει ενιαία θέση στη διεθνή σκηνή. Ο κεντρώος πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ και ο εθνικιστής πρόεδρος διατηρούν διαφορετικές απόψεις, γεγονός που προκαλεί σύγχυση στους εταίρους της Βαρσοβίας.
Ο Ναβρότσκι επιδιώκει να ενισχύσει τις εξουσίες του και να επιβάλει τις δικές του θέσεις, συχνά σε αντίθεση με τον Τουσκ, δημιουργώντας αβεβαιότητα στη διαχείριση των σχέσεων με την Ουκρανία.
Όπως σχολίασε ο Τουσκ στο X, «Αν ο πρόεδρος δεν θέλει ή δεν ξέρει πώς να βοηθήσει, τουλάχιστον δεν θα πρέπει να αποτελεί εμπόδιο».
Ο Ουκρανός αναλυτής Γιούρι Παντσένκο εκτιμά πως η επίσκεψη Ζελένσκι στη Βαρσοβία δεν θα είναι εύκολη, ωστόσο παραμένει σημαντική για τη μελλοντική συνεργασία των δύο χωρών. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, "ακόμη και μια κακή συνεργασία είναι καλύτερη από την καθόλου συνεργασία".
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
