Έκθεση ΟΗΕ: Συστηματικά βασανιστήρια και βία σε Ουκρανούς κρατουμένους

Σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη καταγράφει νέα έκθεση του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, με επίκεντρο τη μεταχείριση Ουκρανών πολιτών που κρατούνται από ρωσικές δυνάμεις. 

Σύμφωνα με την έκθεση, οι ρωσικές αρχές φέρονται να έχουν υποβάλει κρατούμενους σε βασανιστήρια και σεξουαλική βία, σε ένα πλαίσιο που χαρακτηρίζεται ως «ευρύ και συστηματικό».

Οι ερευνητές του ΟΗΕ βασίστηκαν σε συνεντεύξεις με 216 πολίτες που απελευθερώθηκαν από τον Ιούνιο του 2023. Από αυτούς, το 92% ανέφερε «συνεπείς και λεπτομερείς μαρτυρίες για βασανιστήρια ή κακομεταχείριση ενώ βρίσκονταν σε συνθήκες κράτησης», όπως επισημαίνεται στην έκθεση. 

Οι μαρτυρίες περιλαμβάνουν «σοβαρούς ξυλοδαρμούς με διάφορα όργανα, όπως ξύλα και ρόπαλα, ηλεκτροσόκ σε διάφορα μέρη του σώματος (και) εικονικές εκτελέσεις». Επιπλέον, πολλοί κρατούμενοι ανέφεραν ότι δέχθηκαν απειλές θανάτου και βίας, τόσο οι ίδιοι όσο και μέλη των οικογενειών τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσαν οι ουκρανικές αρχές μέχρι τον Μάιο του 2025, περίπου 1.800 Ουκρανοί πολίτες κρατούνται από τις ρωσικές δυνάμεις, αν και ο ΟΗΕ εκτιμά ότι ο πραγματικός αριθμός είναι πιθανώς μεγαλύτερος.

 Όπως αναφέρει ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, «Άνθρωποι έχουν συλληφθεί αυθαίρετα στους δρόμους των κατεχόμενων εδαφών, έχουν κατηγορηθεί με αβέβαιη νομική βάση και έχουν κρατηθεί για ημέρες, εβδομάδες, μήνες, ακόμη και χρόνια».

Ο ίδιος τόνισε τη σημασία της προστασίας των δικαιωμάτων των κρατουμένων, υπογραμμίζοντας ότι «τα δικαιώματα των πολιτών που κρατούνται, οι οποίοι έχουν πληγεί σοβαρά από αυτή την τρομερή σύγκρουση, πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα σε οποιεσδήποτε ειρηνευτικές συνομιλίες».

Η έκθεση του ΟΗΕ καταγράφει επίσης «περιπτώσεις βασανιστηρίων και κακομεταχείρισης» πολιτών που κρατούνται από τις ουκρανικές αρχές. Στα τέλη Ιουλίου, οι ουκρανικές αρχές κρατούσαν επισήμως περισσότερους από 2.250 κρατούμενους που σχετίζονται με τη σύγκρουση, μεταξύ των οποίων Ουκρανοί πολίτες κατηγορούμενοι για προδοσία, κατασκοπεία ή συνεργασία με τις ρωσικές αρχές κατοχής.