Κάποιες φορές αξίζει να κάνουμε μια πολύ απλή νοητική άσκηση. Ας υποθέσουμε ότι αύριο το πρωί ξυπνάμε και για μία ολόκληρη εβδομάδα δεν υπάρχει Internet. Όχι αργό Internet. Όχι διακοπή σε έναν πάροχο. Καμία σύνδεση. Πουθενά.
Δεν μπορούν να σταλούν email. Δεν λειτουργούν οι υπηρεσίες cloud. Δεν υπάρχουν βιντεοκλήσεις. Δεν υπάρχει πρόσβαση στα περισσότερα πληροφοριακά συστήματα που χρησιμοποιούμε καθημερινά. Πόσες ελληνικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να συνεχίσουν να λειτουργούν κανονικά;
Η πρώτη αντίδραση είναι συνήθως ότι πρόκειται για ένα ακραίο σενάριο. Ίσως είναι. Όμως τα τελευταία χρόνια έχουμε μάθει ότι πολλά από όσα θεωρούσαμε αδύνατα τελικά συνέβησαν.
Πανδημίες. Μεγάλες κυβερνοεπιθέσεις. Ενεργειακές κρίσεις. Διακοπές σε μεγάλα cloud providers. Προβλήματα σε διεθνή δίκτυα. Κάθε φορά ανακαλύπτουμε πόσο εύθραυστα είναι ορισμένα συστήματα που θεωρούσαμε δεδομένα.
Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότερες επιχειρήσεις δεν έχουν πλέον απλώς σχέση με την τεχνολογία. Εξαρτώνται από αυτήν. Ένα κατάστημα δεν μπορεί να εκδώσει αποδείξεις. Μια μεταφορική δεν γνωρίζει πού βρίσκονται τα φορτία της. Ένα ξενοδοχείο δεν βλέπει τις κρατήσεις του. Ένα λογιστήριο δεν έχει πρόσβαση στα οικονομικά στοιχεία. Μια εταιρεία δεν μπορεί να επικοινωνήσει με τους πελάτες της.
Όλα αυτά δεν είναι προβλήματα πληροφορικής. Είναι προβλήματα επιχειρησιακής συνέχειας. Και υπάρχει μια σημαντική διαφορά. Για πολλά χρόνια αντιμετωπίζαμε την τεχνολογία ως υποστηρικτική λειτουργία. Κάτι που βρισκόταν στο υπόγειο, μέσα σε ένα server room.
Σήμερα όμως η τεχνολογία είναι η ίδια η επιχείρηση. Αν σταματήσει να λειτουργεί, σταματά να λειτουργεί και η εταιρεία. Παρ' όλα αυτά, πολλές επιχειρήσεις εξακολουθούν να επενδύουν πολύ περισσότερο στην ανάπτυξη νέων λειτουργιών παρά στην ανθεκτικότητα των υπαρχόντων συστημάτων.
Είναι λογικό. Η ανάπτυξη φαίνεται. Η ανθεκτικότητα όχι. Κανείς δεν χειροκροτεί επειδή τα αντίγραφα ασφαλείας λειτούργησαν. Κανείς δεν κάνει ανάρτηση στο LinkedIn επειδή ολοκληρώθηκε με επιτυχία μια δοκιμή επαναφοράς συστημάτων.
Μέχρι να συμβεί το απρόοπτο. Τότε ξαφνικά όλα αυτά αποκτούν τεράστια σημασία. Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που βλέπω είναι ότι πολλές επιχειρήσεις πιστεύουν πως επειδή χρησιμοποιούν cloud είναι αυτόματα προστατευμένες.
Δεν είναι. Το cloud αυξάνει σημαντικά την αξιοπιστία πολλών υπηρεσιών. Δεν καταργεί όμως την ανάγκη για σχέδιο. Τι γίνεται αν οι εργαζόμενοι δεν μπορούν να συνδεθούν; Τι γίνεται αν ένας βασικός προμηθευτής τεθεί εκτός λειτουργίας;
Τι γίνεται αν ένα ransomware κρυπτογραφήσει κρίσιμα δεδομένα; Τι γίνεται αν μια λάθος ρύθμιση διαγράψει σημαντικές πληροφορίες; Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν θα συμβεί κάποιο περιστατικό. Κάποια στιγμή θα συμβεί.
Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα μπορεί μια επιχείρηση να επανέλθει. Η διαφορά ανάμεσα σε έναν οργανισμό που είναι προετοιμασμένος και σε έναν που δεν είναι, συχνά δεν φαίνεται στις καλές ημέρες. Φαίνεται στις δύσκολες.
Εκεί που οι πελάτες συνεχίζουν να εξυπηρετούνται. Οι εργαζόμενοι γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν. Οι διαδικασίες έχουν δοκιμαστεί. Οι αποφάσεις δεν λαμβάνονται μέσα στον πανικό. Αυτό δεν συμβαίνει τυχαία. Είναι αποτέλεσμα προετοιμασίας.
Υπάρχει όμως και μια ακόμη διάσταση που συζητάμε ελάχιστα. Η ανθεκτικότητα δεν είναι μόνο θέμα τεχνολογίας. Είναι θέμα κουλτούρας. Αν κάθε κρίσιμη πληροφορία βρίσκεται μόνο στο laptop ενός ανθρώπου, τότε το πρόβλημα δεν είναι το laptop.
Είναι ο τρόπος που λειτουργεί η επιχείρηση. Αν μόνο ένας εργαζόμενος γνωρίζει πώς εκτελείται μια κρίσιμη διαδικασία, τότε δεν έχουμε δημιουργήσει γνώση. Έχουμε δημιουργήσει εξάρτηση. Η τεχνολογία μπορεί να μειώσει αυτούς τους κινδύνους. Δεν μπορεί όμως να αντικαταστήσει τη σωστή οργάνωση.
Ίσως λοιπόν αξίζει κάθε διοίκηση να κάνει μια απλή άσκηση. Όχι να αναρωτηθεί ποιο νέο εργαλείο θα αγοράσει φέτος. Αλλά να απαντήσει σε τρεις ερωτήσεις:
- Αν αύριο το Internet δεν λειτουργούσε, ποιες υπηρεσίες θα συνέχιζαν να λειτουργούν;
- Πόσο χρόνο θα χρειαζόμασταν για να επανέλθουμε;
- Και ποιο είναι το πραγματικό κόστος κάθε ώρας διακοπής;
Αν δεν γνωρίζουμε τις απαντήσεις, τότε πιθανότατα δεν έχουμε πρόβλημα τεχνολογίας. Έχουμε πρόβλημα προετοιμασίας.
Η ψηφιακή μετάβαση δεν ολοκληρώνεται όταν μεταφέρουμε τα συστήματά μας στο cloud ή όταν εγκαταστήσουμε την τελευταία εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης. Ολοκληρώνεται όταν η επιχείρηση μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί ακόμη και όταν κάτι πάει στραβά.
Γιατί η πραγματική αξία της τεχνολογίας δεν φαίνεται όταν όλα λειτουργούν όπως πρέπει. Φαίνεται τη μέρα που κάτι σταματά να λειτουργεί. Και τότε διαπιστώνουμε αν επενδύσαμε πραγματικά στον ψηφιακό μετασχηματισμό ή απλώς αγοράσαμε περισσότερη τεχνολογία.
*Ο κ. Γιώργος Λουτριανάκης είναι CEO, PlusHorizon.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
