Έλληνες επιστήμονες διαπρέπουν σε πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος

Έλληνες επιστήμονες από τη Θεσσαλονίκη διακρίνονται στην αιχμή της ευρωπαϊκής διαστημικής τεχνολογίας, συμβάλλοντας καθοριστικά στο πρόγραμμα δορυφόρων Galileo του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA). Οι απόφοιτοι του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) αποτελούν βασικά στελέχη της ομάδας ειδικών, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης στη διεθνή επιστημονική σκηνή.

Ο επικεφαλής του Galileo Programme Office της ESA, Μιγκέλ Μαντέιγκα Μπαουτίστα, αναφέρθηκε πρόσφατα, με αφορμή την επιτυχημένη εκτόξευση των δορυφόρων 33 και 34 από το Κουρού, στα σημαντικά στελέχη από τη Θεσσαλονίκη που στελεχώνουν την ομάδα του. Όπως επισήμανε, «έχουμε έναν πολύ σημαντικό αριθμό Ελλήνων μηχανικών που εργάζονται σε ποικίλες, σημαντικές ειδικότητες», όπως ο Μηχανικός Συστημάτων Σήματος και Πλοήγησης και ο Μηχανικός Συστημάτων και Τεχνολογιών.

Ο κ. Μπαουτίστα εξήγησε ότι από το 2007-2008 παρατηρήθηκε μεγάλη ροή ταλαντούχων μηχανικών από χώρες όπως η Ελλάδα προς τη βόρεια Ευρώπη, ενισχύοντας σημαντικά τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος. Υπογράμμισε το υψηλό επίπεδο γνώσεων που προσφέρουν πανεπιστήμια όπως το ΑΠΘ, τονίζοντας πως το ελληνικό ταλέντο συμβάλλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη της διαστημικής τεχνολογίας.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής του Galileo Programme Office, η τελευταία εκτόξευση είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς ήταν η πρώτη φορά που δορυφόροι Galileo τέθηκαν σε τροχιά με τον νέο πύραυλο Ariane 6, φτάνοντας σε μέση τροχιά 23.000 χιλιομέτρων πάνω από τη Γη.

Το ευρωπαϊκό σύστημα Galileo, όπως εξηγεί ο κ. Μπαουτίστα, προσφέρει τη μεγαλύτερη ακρίβεια πλοήγησης παγκοσμίως. Σε αντίθεση με άλλα συστήματα που αναβαθμίζονται δύο με τρεις φορές την ημέρα, το Galileo πραγματοποιεί συνεχείς αναβαθμίσεις χάρη στους 16 σταθμούς βάσης παγκοσμίως, προσφέροντας μεγαλύτερη ακρίβεια ακόμη και από το GPS.

Επαγγελματικές προοπτικές και ανάγκες της αγοράς

Οι ευκαιρίες καριέρας στον χώρο της διαστημικής τεχνολογίας αυξάνονται διαρκώς, με τον κ. Μπαουτίστα να σημειώνει ότι κάθε χρόνο δημιουργούνται περίπου 200 νέες θέσεις εργασίας. Η ζήτηση για εξειδικευμένους επιστήμονες STEM είναι υψηλή, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα της διαστημικής βιομηχανίας.

Ο Κρίστοφ Κάουτς, διευθυντής στη Γενική Διεύθυνση Αμυντικής Βιομηχανίας και Διαστήματος (DG DEFIS) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κάλεσε τους νέους Έλληνες επιστήμονες να εξετάσουν τις προοπτικές του διαστήματος, υπογραμμίζοντας τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που προσφέρει η συμμετοχή σε καινοτόμα έργα όπως το Galileo.

Καινοτομία και νέες υπηρεσίες Galileo

Η επιτυχημένη εκτόξευση των νέων δορυφόρων Galileo, σύμφωνα με τον κ. Κάουτς, επιβεβαιώνει τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης στον διαστημικό τομέα και τη δυνατότητα ανανέωσης του αστερισμού με αυτόνομο τρόπο. Προσεχώς, θα ακολουθήσουν νέες εκτοξεύσεις, ενώ από το τέλος του 2027 θα ξεκινήσει η δεύτερη γενιά δορυφόρων, με ακόμα μεγαλύτερη ακρίβεια και νέες ψηφιακές δυνατότητες.

Παράλληλα, θα λανσαριστούν καινοτόμες υπηρεσίες, όπως η Υπηρεσία Επείγουσας Κατάστασης, που θα επιτρέπει επικοινωνία με τον πληθυσμό σε περιόδους φυσικών καταστροφών, καθώς και το High Accuracy Service, το οποίο προσφέρει ακρίβεια κάτω από 20 εκατοστά. Εργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη και για το Low Earth Orbit Positioning, Navigation, and Timing (LEO-PNT).

Εφαρμογές στην καθημερινότητα και το μέλλον της διαστημικής τεχνολογίας

Ο Χαβιέ Μπενεντίκτο, διευθυντής του τμήματος Πλοήγησης της ESA, τόνισε ότι η νέα γενιά δορυφόρων Galileo θα προσφέρει ισχυρότερα και πιο ευέλικτα σήματα, ενώ η χρηματοδότηση για την ανάπτυξη οπτικών και κβαντικών τεχνολογιών θα ενισχύσει περαιτέρω τις δυνατότητες του συστήματος.

Η τεχνολογία OpStar, που βασίζεται στη χρήση laser, αναμένεται να αυξήσει σημαντικά την ακρίβεια εντοπισμού, απαραίτητη για το μέλλον των δικτύων 6G και 7G, καθώς και για την ανάπτυξη αυτόνομων οχημάτων. Οι εξελίξεις αυτές τοποθετούν την Ευρώπη και την Ελλάδα στην πρωτοπορία της παγκόσμιας διαστημικής καινοτομίας.

Η κληρονομιά του Ariane και οι επόμενοι στόχοι

Η πρόσφατη αποστολή VA266 με τους δορυφόρους SAT 33 και SAT 34 του Galileo σηματοδότησε την πέμπτη πτήση του πυραύλου Ariane 6 και την 358η εκτόξευση της Arianespace. Σύμφωνα με τον μάνατζερ της ESA για τον Ariane 6, Γκι Πιλσέν, στόχος είναι να διπλασιαστεί ο ρυθμός εκτοξεύσεων μέχρι το 2026, φτάνοντας τις 9-10 ετησίως το 2027.

Οι δύο νέοι δορυφόροι θα υποβληθούν σε δοκιμές και βαθμονόμηση σε τροχιά, ενώ η διαχείριση του συστήματος Galileo αποτελεί συνεργασία μεταξύ ESA, Arianespace και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για το Διαστημικό Πρόγραμμα (EUSPA).