Με τον απόπλου του πλοίου Abeille Marengo από το Ηράκλειο και την ανταλλαγή NAVTEX μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας εξελίσσεται η επανεκκίνηση των ερευνών για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου.
Η ελληνική πλευρά απορρίπτει τους τουρκικούς ισχυρισμούς περί συγκατάθεσης για τις εργασίες, ξεκαθαρίζοντας ότι οι σχετικές άδειες έχουν εκδοθεί αποκλειστικά από την Ελλάδα και την Κύπρο.
Το γαλλικής σημαίας ερευνητικό πλοίο απέπλευσε χθες, Τρίτη 10 Νοεμβρίου, σηματοδοτώντας το επόμενο βήμα για την προώθηση του Great Sea Interconnector (GSI), ενός έργου που αποσκοπεί στον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Όπως ανακοίνωσαν η Great Sea Interconnector Α.Ε. και ο ΑΔΜΗΕ, το πλοίο αναχώρησε «προκειμένου να ξεκινήσει τις προβλεπόμενες δραστηριότητες ερευνών βυθού για την ανάπτυξη και πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου».
Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, «το ερευνητικό πλοίο θα πραγματοποιήσει αρχικά εργασίες βαθμονόμησης του εξοπλισμού του και στη συνέχεια θα προχωρήσει στη διεξαγωγή των ερευνών, όπως προβλέπεται στις αγγελίες προς ναυτιλλομένους (NAVTEX) που έχουν εκδοθεί από τις αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές».
Νωρίς το πρωί, το ερευνητικό βρισκόταν ανοικτά του Ηρακλείου, πραγματοποιώντας δοκιμές και ελέγχους του εξοπλισμού του και αναμένεται να φτάσει στην περιοχή των ερευνών νοτιοανατολικά της Καρπάθου την Πέμπτη ή το πρωί της Παρασκευής.
Σύμφωνα με την εφημερίδα Η Καθημερινή, η αρχική πορεία του σκάφους προβλέπει παραμονή εντός ελληνικών χωρικών υδάτων σήμερα και πιθανώς αύριο, πριν κινηθεί προς τη θαλάσσια περιοχή νότια του στενού Κάσου – Καρπάθου. Επί του πλοίου βρίσκεται αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού, ο οποίος λειτουργεί ως σύνδεσμος με την Αθήνα. Το δημοσίευμα αποτιμά τις τελευταίες εξελίξεις ως βήμα για την υπέρβαση της διπλωματικής εμπλοκής που προηγήθηκε του απόπλου.
Η τελευταία φάση της αδειοδότησης ολοκληρώθηκε την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, όταν το υπουργείο Εξωτερικών ενέκρινε τις εργασίες έρευνας και πόντισης, μετά τη θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας διυπουργικής επιτροπής. Το σχετικό αίτημα είχε υποβάλει η γαλλική Nexans για λογαριασμό της GSI και ακολούθησε η έκδοση της ελληνικής NAVTEX.
Η αντιπαράθεση για τις NAVTEX
Το βράδυ της 10ης Νοεμβρίου, η Τουρκία εξέδωσε τη NAVTEX 1127/26, υποστηρίζοντας ότι οι έρευνες πραγματοποιούνται σε συντονισμό με τις τουρκικές αρχές και με τη συγκατάθεσή τους, ενώ επανέλαβε τους ισχυρισμούς της περί τουρκικής υφαλοκρηπίδας. Η αναγγελία καλύπτει το διάστημα έως τις 19 Μαρτίου 2027.
Η Αθήνα απάντησε μέσω του σταθμού NAVTEX Ηρακλείου, εκδίδοντας την προειδοποίηση NAVWARN 1441/26, με την οποία κηρύσσει «άκυρο και ανυπόστατο» το προγενέστερο μήνυμα που εξέπεμψε «μη εξουσιοδοτημένος σταθμός».
Σύμφωνα με την ελληνική προειδοποίηση, σημαντικό μέρος των γραμμών έρευνας βρίσκεται εντός της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, όπως αυτές καθορίζονται από το διεθνές δίκαιο και τον νόμο 4001/2011. Παράλληλα, υπενθυμίζεται ότι οι έρευνες στις ελληνικές περιοχές πρέπει να διεξάγονται σύμφωνα με τους όρους των ελληνικών αδειών 31373/07.06.2024, 9020/11.02.2026 και 65808/06.11.2026.
Στο ίδιο μήνυμα διευκρινίζεται ότι ισχύει η NAVWARN HA15-1411/26, ενώ η νέα προειδοποίηση ακυρώνεται αυτόματα στις 20 Μαρτίου 2027.
Κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών τόνισαν ότι αιτήματα για την αδειοδότηση των εργασιών υποβλήθηκαν μόνο στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Επισήμαναν ακόμη ότι το πλοίο κινείται βάσει της ελληνικής NAVTEX και ότι η τουρκική αναγγελία εκδόθηκε αφού είχε ήδη γίνει γνωστή η διαδρομή του, χωρίς να έχει προηγηθεί αίτημα άδειας προς την Άγκυρα.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε την εκτίμηση ότι η αποστολή θα εξελιχθεί ομαλά, διαχωρίζοντας την ενημέρωση τρίτων χωρών από τη διαδικασία αδειοδότησης. Παράλληλα, ανέφερε ότι η γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία δεν δημιουργεί ζήτημα για την ελληνική κυβέρνηση.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ενημερώνοντας τη Βουλή, υπογράμμισε ότι υπάρχει «η μέγιστη εθνική συνεννόηση και ενότητα στην υλοποίηση ενός εθνικά σημαντικού έργου και ενός ευρωπαϊκά στρατηγικού στόχου, με σκοπό τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας».
Ο υπουργός σημείωσε επίσης ότι ανοίγει ο δρόμος για μελλοντική ενεργειακή διασύνδεση με το Ισραήλ, τονίζοντας πως η κυβέρνηση προχωρά «με σχέδιο και αυτοπεποίθηση, χωρίς υπερβολές».