Το «σύνδρομο της Κάσου» που έχει επηρεάσει σοβαρά και πολυεπίπεδα τους σχεδιασμούς του υπουργείου Εξωτερικών στην Ανατολική Μεσόγειο, λίγο έλειψε να τορπιλίσει τον GreenMed, το υποθαλάσσιο καλώδιο δεδομένων Ελλάδας – Ιταλίας.
Το έργο, μήκους περίπου 3.700 χιλιομέτρων, αναπτύσσεται από την ιταλική εταιρεία Sparkle.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της, προβλέπει τη διασύνδεση της Ιταλίας μέσω Αδριατικής με: την Κροατία, το Μαυροβούνιο, την Αλβανία, την Ελλάδα (συγκεκριμένα την Κρήτη) και στη συνέχεια με την Τουρκία, προτού επεκταθεί στην Ιορδανία και την ευρύτερη περιοχή.
Η Κρήτη έχει κομβικό ρόλο στους σχεδιασμούς της Sparkle, καθώς η ιταλική εταιρεία προτίθεται να δημιουργήσει και δεύτερο κέντρο δεδομένων (data center) στο νησί. Το πρώτο κέντρο είναι ο σταθμός προσαιγιάλωσης του BlueMed, ενός έτερου καλωδίου δεδομένων της εταιρείας που βρίσκεται ήδη σε λειτουργία.
Εξάλλου, και στην Κοινή Διακήρυξη της 12ης Μαΐου 2025 που ακολούθησε το δεύτερο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας στη Ρώμη, Ελλάδα και Ιταλία εξέφρασαν ρητά την πρόθεσή τους να συνεργαστούν τόσο σε έργα δεδομένων -όπως ο GreenMed και ο BlueMed- όσο και στο πεδίο των ηλεκτρικών διασυνδέσεων, όπως η υπάρχουσα γραμμή GRITA και το υπό ανάπτυξη GRITA 2.
Η βασική ανησυχία της Αθήνας, που αναζωπυρώθηκε στις αρχές του περασμένου Ιουλίου, αφορούσε την όδευση του καλωδίου.
Αφενός για το ενδεχόμενο μιας αντίδρασης της Άγκυρας όταν θα εκτελούνταν οι έρευνες -όπως στην Κάσο τον Ιούλιο του 2024- αφετέρου για την πιθανότητα να προβεί η ιταλική πλευρά (επισήμως η ιδιωτική εταιρεία, ανεπίσημα το υπουργείο Εξωτερικών) σε κάποια συνεννόηση με την τουρκική.
Η δημιουργική ασάφεια της Ρώμης στις κατ' ιδίαν διμερείς επαφές -που άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο να ζητηθούν άδειες για τις έρευνες και από άλλες χώρες- σε συνδυασμό με τις ιταλικές πιέσεις προς την Ελλάδα να εκφράσει την πολιτική της υποστήριξη, αποστέλλοντας επιστολή (LoS – Letter of Support) στην Κομισιόν ώστε να προλάβει τις σφιχτές προθεσμίες χρηματοδότησης του έργου, έφεραν την Αθήνα σε δύσκολη θέση.
Τον χειρισμό της υπόθεσης ανέλαβε προσωπικά η μόνιμη υπηρεσιακή υφυπουργός Εξωτερικών, πρέσβης Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου.
Σύμφωνα με άριστα πληροφορημένες πηγές, η κυρία Παπαδοπούλου φέρεται να διαμήνυσε μέσω των αρμόδιων διαύλων στη Ρώμη ότι για την Αθήνα δεν υπάρχει το ενδεχόμενο αποσύνδεσης της όδευσης από την πολιτική υποστήριξη του έργου από πλευράς Ελλάδος.
Μάλιστα, η Αθήνα ξεκαθάρισε ευθέως στη Ρώμη ότι είναι διατεθειμένη να απεμπλακεί από το έργο αν δεν υπάρξει νέα όδευση με συγκεκριμένες τεχνικές λεπτομέρειες. Στις εσωτερικές διεργασίες του υπουργείου Εξωτερικών είχε καταστεί σαφές: «δεν θα διακινδυνεύσουμε τα δικαιώματά μας».
Μπροστά στην καθαρή θέση της Αθήνας, η ιταλική πλευρά έκανε ένα βήμα πίσω: ζήτησε από την ελληνική πλευρά να αποστείλει τη LoS στην Κομισιόν, διαβεβαιώνοντάς την ότι αφενός η νέα όδευση θα χαραχθεί από κοινού μεταξύ Αθήνας και Ρώμης (στο υποθαλάσσιο κομμάτι που αφορά την Ελλάδα)· αφετέρου, ότι η ίδια δεν θα αναζητήσει άδεια ή έγκριση από χώρες που δεν έχουν αρμοδιότητα (βλέπε Τουρκία).
Εντέλει, με τη σύμφωνη γνώμη του υπουργείου Εξωτερικών, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης απέστειλε εμπρόθεσμα την LοS στην Κομισιόν.
Παράλληλα, ως πολιτικό επιστέγασμα, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, απάντησε στην σχετική με το έργο επιστολή που του είχε αποστείλει ο Ιταλός ομόλογός του, Αντόνιο Ταγιάνι.
Ευλόγως, η Ρώμη δεν ήθελε να τιναχθεί στον αέρα ένα έργο ιταλικών συμφερόντων κόστους δεκάδων εκατομμυρίων και μεγάλης γεωπολιτικής σημασίας, οπότε αποδέχθηκε τον ελληνικό ελιγμό.
Από πλευράς της, η Αθήνα συγκατένευσε στη νέα κατάσταση των πραγμάτων, καθώς οι άτυποι χάρτες που φαίνεται να είδαν οι αξιωματούχοι της έδειχναν διαφορετική όδευση από την αρχική -κάτι που, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι πρόκειται για την τελική/επίσημη όδευση.
Σύμφωνα με άριστα πληροφορημένες πηγές, η νέα όδευση θα ομοιάζει με του BlueMed, η οποία ομολογουμένως είναι αρκετά σύνθετη γιατί διακλαδώνεται πολύπλευρα.
Αφότου ξεπεράστηκε η πολιτική κρίση, το επόμενο βήμα του GreenMed είναι το πιο σύνθετο, καθώς περιλαμβάνει το τεχνικό σκέλος: τις μελέτες για την οριστικοποίηση της διαδρομής του καλωδίου και το χρονοδιάγραμμα των ερευνών (βάθη, γεωλογία κ.λπ.).
Στη συνέχεια, η Sparkle θα αιτηθεί άδεια από την Επιτροπή Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης(ΕΧΑΕΘ), την ειδική διυπουργική επιτροπή του υπουργείου Εξωτερικών (αρμόδια για τις προπαρασκευαστικές θαλάσσιες έρευνες βυθού) μετά τη χορήγηση της οποίας θα εκδοθεί η σχετική NAVTEX για την έναρξη των ερευνών.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
