Πρόβα τζενεράλε στις Βρυξέλλες για το τετ α τετ Μητσοτάκη - Ερντογάν

Ανοιχτή την πόρτα του διαλόγου επιδιώκουν να κρατήσουν Αθήνα και Άγκυρα, ενόψει και της επικείμενης συνάντησης στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον Τούρκο Πρόεδρο.

Το τετ α τετ του Γιώργου Γεραπετρίτη με τον ομόλογό του Χακάν Φιντάν, στο περιθώριο της άτυπης συνάντησης των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στις Βρυξέλλες, λειτούργησε ως προπομπός του ραντεβού του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ταγίπ Ερντογάν στις ΗΠΑ, με τις ευρωτουρκικές σχέσεις, το Κυπριακό και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις να τίθενται στο τραπέζι.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, κατά τη συνάντηση που διήρκησε μία ώρα και έλαβε χώρα στα Γραφεία της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι η Ελλάδα στηρίζει την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, σημειώνοντας ωστόσο, πως θα πρέπει να γίνονται σεβαστά το ευρωπαϊκό κεκτημένο, η κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών-μελών και η Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας της ΕΕ. 

Στο σκέλος της συζήτησης για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ο κ. Γεραπετρίτης έθεσε όλα τα θέματα που κατά το προηγούμενο διάστημα δημιούργησαν εντάσεις  εκ μέρους της Τουρκίας, επισημαίνοντας την ανάγκη ύπαρξης καλού κλίματος, αποφυγής εντάσεων και σεβασμού του διεθνούς δικαίου, ενώ αναφορικά με το το Κυπριακό, από ελληνικής πλευράς τονίστηκε η ανάγκη επανεκκίνησης του διαλόγου στο πλαίσιο των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και αξιοποίησης της ευκαιρίας που θέτει η βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Για την κυβέρνηση Ερντογάν και μόνο το γεγονός ότι η Τουρκία προσκλήθηκε στην ανεπίσημη Σύνοδο των Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά από 5 χρόνια, αποτελεί σημαντική εξέλιξη, με διπλωματικές πηγές της γείτονος χώρας να σημειώνουν ότι «η πρόσκληση δείχνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση κατανοεί την ανάγκη βελτίωσης των σχέσεων με την Τουρκία». 

Αυτός ήταν άλλωστε, και ο βασικός στόχος της παρουσίας του Χακάν Φιντάν στις Βρυξέλλες, να εξηγήσει δηλαδή στους Ευρωπαίους ομολόγους του τη σημασία της συνεργασίας Τουρκίας-ΕΕ ενάντια σε περιφερειακές και παγκόσμιες απειλές, μεταφέροντας στους συνομιλητές του την προσδοκία για σύσφιξη των σχέσεων και για λήψη συγκεκριμένων βημάτων.

Το επικείμενο τετ α τετ Μητσοτάκη - Ερντογάν στη Νέα Υόρκη

Η συνάντηση μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών αποτέλεσε ουσιαστικά το προπαρασκευαστικού χαρακτήρα ραντεβού ενόψει του τετ α τετ του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ταγίπ Ερντογάν στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο, στο περιθώριο της Συνόδου του ΟΗΕ. 

Παρά το γεγονός ότι το τελευταίο διάστημα ο Τούρκος Πρόεδρος στις δημόσιες παρεμβάσεις του επαναφέρει το αφήγημα περί της «γαλάζιας πατρίδας», από την ελληνική πλευρά ξεκαθαρίζουν ότι «η Ελλάδα ποτέ δεν πρόκειται να βάλει στο τραπέζι ζητήματα κυριαρχίας, ούτε πρόκειται να υποχωρήσει μισή σπιθαμή από τις κόκκινες γραμμές που διαχρονικά υπερασπίζονταν όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις», με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο να δίνει το στίγμα των προθέσεων της Αθήνας, τονίζοντας με νόημα πως «η Ελλάδα σε καμία περίπτωση δεν πιστεύει, ότι ο διάλογος σημαίνει και συμφωνία. Υπάρχουν διαφωνίες, υπάρχει μία διαφορά που θέλουμε να λυθεί σε επίπεδο διεθνούς δικαίου και βέβαια αξιολογούμε τα δεδομένα κάθε φορά εκ νέου».  

Μάλιστα, από το Μέγαρο Μαξίμου προβάλουν τον θετικό αντίκτυπο που είχαν στις σχέσεις των δύο χωρών, ζητήματα χαμηλής πολιτικής, όπως για παράδειγμα η χορήγηση της βίζας εξπρές, διάρκειας επτά ημερών, με τους Τούρκους τουρίστες να κατακλύζουν τους καλοκαιρινούς μήνες τα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα. 

Το αγκάθι της επαναπροσέγγισης Τουρκίας - Αιγύπτου

Οι αξιώσεις της Τουρκία, ωστόσο, δεν σταματούν εδώ, από τη στιγμή όπου βρίσκεται σε εξέλιξη ένα έντονο διπλωματικό παρασκήνιο με την Άγκυρα να προσπαθεί εκ νέου να νομιμοποιήσει το ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο μέσω της Αιγύπτου.

Ήδη Τουρκικά ΜΜΕ σε εκτενή ρεπορτάζ κάνουν λόγο για «Πιθανότητα συμφωνίας Τουρκίας- Αιγύπτου στην ανατολική Μεσόγειο», δημοσιεύοντας σενάρια περί επικείμενης επίσκεψης του Αιγύπτιου προέδρου, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι στην Τουρκία στις 4 ή 5 Σεπτεμβρίου.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις και τις προσπάθειες  αναθέρμανσης των σχέσεων της Τουρκίας με την Αίγυπτο, με διπλωματικές πηγές να ερμηνεύουν τις παραπάνω κινήσεις ως προσπάθεια των γειτόνων μας να εξασφαλίσουν μια συμφωνία καθορισμού θαλάσσιων περιοχών ευθύνης με την Αίγυπτο, η οποία εμμέσως, θα βάζει «ταφόπλακα» στην συμφωνία της Ελλάδας με την Αίγυπτο.