Όταν μια μεγάλη πλημμύρα ή μια καταστροφική πυρκαγιά ξεπερνά τα σύνορα, κάθε δευτερόλεπτο μετρά. Πώς μπορούν οι αρχές δύο χωρών να συντονιστούν αποτελεσματικά και να λάβουν κοινές αποφάσεις υπό πίεση; Το ευρωπαϊκό έργο HARMONY επιχειρεί να δώσει απαντήσεις, αναπτύσσοντας κοινά πρωτόκολλα συνεργασίας και ψηφιακά εργαλεία για τη διαχείριση φυσικών καταστροφών σε διασυνοριακές περιοχές της Ευρώπης.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Αλεξάνδρειας Ζώνης Καινοτομίας (ΑΖΚ), το HARMONY δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνολογικό εγχείρημα. Στόχος του είναι η δημιουργία ενός κοινού πλαισίου συνεργασίας μεταξύ χωρών και υπηρεσιών, ώστε η ανταπόκριση σε φυσικές καταστροφές να γίνεται ταχύτερα, αποτελεσματικότερα και με μεγαλύτερη ασφάλεια για τους πολίτες.
Το έργο στην Ελλάδα
Το έργο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Horizon Europe της Ευρωπαϊκής Ένωσης και υλοποιείται από κοινοπραξία 16 εταίρων από εννέα χώρες. Έχει διάρκεια τριών ετών, ολοκληρώνεται τον Αύγουστο του 2028 και διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 3 εκατ. ευρώ.
Η Ελλάδα συμμετέχει μέσω του διακρατικού πιλοτικού σχήματος Ελλάδας–Βουλγαρίας, με επίκεντρο δύο περιοχές στρατηγικής σημασίας: τον ποταμό Άρδα, όπου οι πλημμύρες απαιτούν στενό συντονισμό, και το δάσος της Δαδιάς, μία από τις σημαντικότερες προστατευόμενες περιοχές της Ευρώπης που έχει πληγεί από μεγάλες δασικές πυρκαγιές.
Η ΑΖΚ συντονίζει το ελληνικό πιλοτικό πρόγραμμα και τις δράσεις συνεργασίας με τους εμπλεκόμενους φορείς, συμβάλλοντας στην αποτύπωση των πραγματικών αναγκών και επιχειρησιακών προκλήσεων που αναδεικνύονται στο πεδίο.
Από τη θεωρία στην πράξη
Στο πλαίσιο του έργου έχουν πραγματοποιηθεί δύο κύκλοι εργαστηρίων συνδιαμόρφωσης, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, της Πολιτικής Προστασίας, της Πυροσβεστικής, της Ελληνικής Αστυνομίας, πανεπιστημίων, φορέων διαχείρισης υποδομών, εθελοντικών οργανώσεων και αντίστοιχων βουλγαρικών φορέων.
Κατά τον πρώτο κύκλο, καταγράφηκαν οι κύριες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι αρχές στη διαχείριση διασυνοριακών κρίσεων. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η ανταλλαγή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, η δημιουργία κοινής επιχειρησιακής εικόνας, οι διαδικασίες επικοινωνίας κατά τη διάρκεια έκτακτων αναγκών και οι διαφορετικές ορολογίες που εφαρμόζονται στις δύο χώρες.
Ο δεύτερος κύκλος επικεντρώθηκε σε σενάρια διασυνοριακών πλημμυρών και στη διαμόρφωση κοινών διαδικασιών συνεργασίας. Μέσα από την ανάλυση πραγματικών περιστατικών, οι συμμετέχοντες κατέληξαν σε κοινές αρχές για το πότε ενεργοποιείται η διασυνοριακή ενημέρωση, ποια στοιχεία είναι κρίσιμα για τη λήψη αποφάσεων και ποιοι φορείς πρέπει να εμπλέκονται σε κάθε στάδιο διαχείρισης κρίσης.
Η σημασία της έγκαιρης προειδοποίησης
Ένα βασικό συμπέρασμα ήταν ότι η ανταλλαγή πληροφοριών πρέπει να ξεκινά ήδη από το στάδιο της πρόβλεψης, ώστε οι αρμόδιες αρχές να έχουν χρόνο προετοιμασίας και λήψης προληπτικών μέτρων.
Παράλληλα, επισημάνθηκε η ανάγκη οι γειτονικές χώρες να ενημερώνονται επίσημα πριν ή ταυτόχρονα με την έκδοση δημόσιων προειδοποιήσεων, καθώς και η σημασία ύπαρξης κοινών διαδικασιών συντονισμού και αμοιβαίας συνδρομής σε περιπτώσεις όπου οι διαθέσιμοι πόροι μιας χώρας δεν επαρκούν.
Ψηφιακά εργαλεία και τεχνητή νοημοσύνη
Το HARMONY αξιοποιεί γεωχωρικά δεδομένα, ψηφιακές πλατφόρμες και τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης με στόχο την ενίσχυση της πρόληψης, της ετοιμότητας και της επιχειρησιακής απόκρισης απέναντι σε φυσικές καταστροφές.
Τα συμπεράσματα των εργαστηρίων θα τροφοδοτήσουν την ανάπτυξη εναρμονισμένων διακρατικών πρωτοκόλλων και εργαλείων υποστήριξης αποφάσεων, ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και βελτιώνοντας τη διαχείριση κρίσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
