Τρεις βασικές αρχές συγκροτούν την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, όπως τις παρουσίασε ο Νίκος Ανδρουλάκης στην ομιλία του στη Βουλή, δίνοντας έμφαση στα ατομικά δικαιώματα, το κοινωνικό κράτος και την ενίσχυση των θεσμών.
Σύγχρονα ατομικά δικαιώματα και ψηφιακή εποχή
Η πρώτη αρχή αφορά τα σύγχρονα ατομικά δικαιώματα για τη νέα εποχή. Περιλαμβάνει την καταπολέμηση διακρίσεων και αποκλεισμών που εξακολουθούν να υπάρχουν στην κοινωνία, καθώς και τη ρητή συνταγματική υποχρέωση του κράτους για προστασία από την έμφυλη βία και τις γυναικοκτονίες.
Η πρόταση προβλέπει επίσης κατοχύρωση ψηφιακών δικαιωμάτων, καθολική πρόσβαση στις βασικές ψηφιακές υπηρεσίες και προστασία των πολιτών από τη χειραγώγηση και την κατάχρηση της τεχνητής νοημοσύνης.
Παράλληλα, προτείνεται η συνταγματική εγγύηση διαφάνειας, λογοδοσίας και ανθρώπινης εποπτείας στα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης, με την αρχή ότι η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο και τη δημοκρατία.
Τέλος, περιλαμβάνεται η συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας του καταναλωτή, ως όριο της ιδιωτικής οικονομικής πρωτοβουλίας.
Ισχυρό κοινωνικό κράτος και δημόσια αγαθά
Η δεύτερη αρχή εστιάζει στην ανάγκη για ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος και στην προστασία των δημόσιων αγαθών. Το ΠΑΣΟΚ προτείνει συνταγματική κατοχύρωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και ισότιμη πρόσβαση όλων στις υπηρεσίες υγείας.
Προβλέπεται επίσης κατοχύρωση του δικαιώματος σε προσιτή κατοικία και δυνατότητα ανάπτυξης πολιτικών κοινωνικής στέγης. Η πρόσβαση στην ενέργεια θεωρείται ζήτημα κοινωνικής συνοχής και εθνικής ασφάλειας, ενώ προωθείται η δίκαιη ενεργειακή μετάβαση με κοινωνικό πρόσημο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενίσχυση της περιβαλλοντικής προστασίας και της διαγενεακής δικαιοσύνης, καθώς και στη συνταγματική προστασία του νερού ως δημόσιου αγαθού και ανθρώπινου δικαιώματος.
Ενίσχυση θεσμών και δημοκρατικής λογοδοσίας
Η τρίτη διάσταση των προτάσεων στοχεύει στην ενδυνάμωση των θεσμών και στη μεγαλύτερη δημοκρατική λογοδοσία. Προτείνεται η αποδέσμευση της ποινικής διερεύνησης πολιτικών προσώπων από τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς και η ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, με αλλαγές στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της.
Το ΠΑΣΟΚ εισηγείται τη συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, με αρμοδιότητα τον έλεγχο των οικονομικών των κομμάτων, των εκλογικών δαπανών και των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης των πολιτικών προσώπων, επισημαίνοντας ότι η δημοκρατία δεν μπορεί να λειτουργεί με καθεστώς πολιτικού αυτοελέγχου.
Προτείνεται επίσης η συνταγματική κατοχύρωση του προγράμματος «ΔΙΑΥΓΕΙΑ», ώστε καμία πράξη ή απόφαση του Δημοσίου που συνεπάγεται επιβάρυνση του προϋπολογισμού να μην παράγει έννομα αποτελέσματα αν δεν δημοσιευθεί προηγουμένως στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ.
Στο πλαίσιο της διαφάνειας, περιλαμβάνεται η πρόταση για σαφήνεια στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των ΜΜΕ και προστασία της πολυφωνίας, ως προϋπόθεση μιας ισχυρής δημοκρατίας.
Η πρόταση προβλέπει ακόμη ευρεία πλειοψηφία 180 βουλευτών στη δεύτερη αναθεωρητική Βουλή και εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας με αυξημένες πλειοψηφίες, ώστε να διαθέτει τη μεγαλύτερη δυνατή νομιμοποίηση, χωρίς να συνδέεται η διαδικασία με τη διάλυση της Βουλής.
Παράλληλα, ενισχύεται ο ρόλος της Βουλής και των δημοκρατικών αντιβάρων, καθώς και η αυτοδιοίκηση, με περισσότερη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια. Η αποκέντρωση της εξουσίας χαρακτηρίζεται ως προϋπόθεση δημοκρατικής συμμετοχής και αποτελεσματικότητας.
Όπως τόνισε ο κ. Ανδρουλάκης, «στόχος των προτάσεων που καταθέτουμε είναι ένα Σύνταγμα που προστατεύει αποτελεσματικά τα δικαιώματα, μειώνει τις κοινωνικές ανισότητες, ελέγχει την εξουσία και απαντά στις τεχνολογικές και κοινωνικές προκλήσεις της εποχής».
Πρόκειται, όπως σημείωσε, για ένα Σύνταγμα δημοκρατικής εμβάθυνσης, κοινωνικής προστασίας και θεσμικής αξιοπιστίας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
