Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι τοπικές κοινωνίες κατά τη διαδικασία της περιβαλλοντικής μετάβασης και ο τρόπος με τον οποίο καθορίζουν προτεραιότητες και ισορροπίες αποτέλεσαν το επίκεντρο συζήτησης στο συνέδριο Attica Green Expo 2026, που διεξάγεται στις εγκαταστάσεις του Ταε Κβο Ντο από τις 27 έως τις 30 Μαΐου.
Στη συζήτηση με τίτλο «Η περιβαλλοντική μετάβαση σε τοπικό επίπεδο: προτεραιότητες, επιλογές και νέες ισορροπίες» συμμετείχαν η εκπρόσωπος Τύπου της ΝΔ και πρώην υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Αλεξάνδρα Σδούκου, ο Παναγιώτης Σημανδηράκης, πρόεδρος δικτύου ΦΟΣΔΑ και δήμαρχος Χανίων, ο πρόεδρος της ΦΟΣΔΑ Ηπείρου και δήμαρχος Πρέβεζας Νικόλαος Γεωργάκος, ο Αθανάσιος Μαμάκος, πρόεδρος ΦΟΣΔΑ Θεσσαλίας και δήμαρχος Λαρισαίων, ο Γιάννης Σμυρνιώτης, πρόεδρος ΦΟΣΔΑ Πελοποννήσου, ο Μιχάλης Γεράνης, πρόεδρος ΦΟΣΔΑ Κ. Μακεδονίας και πρόεδρος ΔΣ Πυλαίας Χορτιάτη, καθώς και ο Παναγιώτης Πλακεντάς, πρόεδρος ΔΙΑΔΥΜΑ ΑΕ και δήμαρχος Εορδαίας.
Η κ. Σδούκου υπογράμμισε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο προς την κυκλική οικονομία, με τα ποσοστά ανακύκλωσης να παραμένουν στο 20%, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 50%. Επισήμανε ότι, παρά την πρόοδο, η χώρα έχει ακόμα δρόμο να διανύσει, ωστόσο έχουν γίνει σημαντικά βήματα, καθώς έχει μειωθεί αισθητά ο αριθμός των παράνομων χωματερών και τα σχετικά πρόστιμα από την ΕΕ.
Όπως ανέφερε, «μιλώντας με νούμερα το 2019 είχαμε τρεις μονάδες σε λειτουργία και πέντε σε κατασκευή, ενώ σήμερα υπάρχουν 14 σε λειτουργία, 29 υπό κατασκευή και άλλες 10 σε διαγωνιστική διαδικασία». Πρόσθεσε ότι καταβάλλεται προσπάθεια για τη μείωση της ταφής απορριμμάτων κάτω από το 10%.
Η ίδια σημείωσε ότι έχουν εγκριθεί περιφερειακά ολιστικά σχέδια χωριστής συλλογής, τα οποία καθορίζουν τις απαιτούμενες υποδομές ανά περιφέρεια και επιτρέπουν την ακριβή καταγραφή των ποσοτήτων και ρευμάτων αποβλήτων. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε περίπου 600 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 87 εκατ. προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ επιπλέον πόροι προκύπτουν από το τέλος ταφής και τα συστήματα επιστροφής εγγύησης.
Η ανάγκη για χρηματοδότηση και τεχνική υποστήριξη
Ο κ. Σημανδηράκης επισήμανε ότι το πρόγραμμα «Απόλλων» δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα, καθώς η ταφή απορριμμάτων παραμένει υψηλή. Υπογράμμισε πως απαιτούνται σχέδιο και χρηματοδότηση, αναφέροντας ότι τα τελευταία χρόνια ελάχιστοι δήμοι έχουν αποκτήσει νέο εξοπλισμό ή κάδους. Επισήμανε επίσης ότι 800 εκατ. ευρώ δεσμεύτηκαν το 2024, εκ των οποίων 200 εκατ. διατέθηκαν σε άλλους τομείς, ενώ καθυστερεί η τεχνική βοήθεια και η πρόσκληση χρηματοδότησης προς την τοπική αυτοδιοίκηση.
Ο ίδιος εξέφρασε την ανησυχία του για την εκκρεμότητα σχετικά με την επιστροφή των τελών ταφής ύψους 600 εκατ. ευρώ στους δήμους και τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης της ενεργειακής αξιοποίησης. Παράλληλα, επεσήμανε ότι το τέλος διανυκτέρευσης θα πρέπει να αποδίδεται στους δήμους, ώστε να επανεπενδύεται σε τοπικά έργα.
Οι θέσεις των εκπροσώπων των ΦΟΣΔΑ
Ο κ. Μαμάκος τόνισε ότι οι ΦΟΣΔΑ αποτελούν φορείς όπου η θεωρία συναντά την πράξη, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η χρηματοδότηση παραμένει βασικό εμπόδιο. Ανέφερε πως η πρόσκληση που αναμενόταν από το 2024 δεν έχει ακόμη προχωρήσει, ενώ σημείωσε ότι από το τέλος ταφής δεν έχουν επιστραφεί στους δήμους τα προβλεπόμενα ποσά.
Ο κ. Γεωργάκος αναφέρθηκε στις συντονισμένες ενέργειες των δήμων της Ηπείρου και στην επιτυχημένη εφαρμογή ολιστικών προγραμμάτων, ιδιαίτερα στους ορεινούς δήμους, επιμένοντας στην ανάγκη είσπραξης των ανταποδοτικών τελών για τη συνέχιση των δράσεων.
Από την πλευρά του, ο κ. Πλακεντάς παρουσίασε την πρωτοπόρα πορεία της ΔΙΑΔΥΜΑ, που από το 1998 συντονίζει 61 δήμους. Σημείωσε ότι η ταφή καλύπτει μόλις το 38%, ενώ έχουν αναπτυχθεί νέοι άξονες δράσης για την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση. Ειδική αναφορά έκανε στην εκστρατεία ενημέρωσης των μαθητών για την κυκλική οικονομία.
Ο κ. Γεράνης υπογράμμισε την ανάγκη επαναφοράς ενός σαφούς σχεδιασμού για την Αττική και την ενίσχυση της αυτοδιοίκησης μέσω του τέλους ταφής. Επεσήμανε ότι, παρά τη θεσμική πρόοδο, η Πολιτεία έχει καθυστερήσει στη χρηματοδότηση, ζητώντας επιτάχυνση των διαδικασιών.
Τέλος, ο κ. Σμυρνιώτης χαρακτήρισε την Περιφέρεια Πελοποννήσου παράδειγμα επιτυχίας στην κυκλική οικονομία, σημειώνοντας ότι η ταφή έχει περιοριστεί κάτω από το 40%. Εξέφρασε την ελπίδα ότι η Περιφέρεια θα είναι η πρώτη που θα μετατρέψει τις μονάδες διαχείρισης αποβλήτων σε μονάδες ανακύκλωσης.
Κλείνοντας, η κ. Σδούκου αναγνώρισε τις ανησυχίες των δήμων, επισημαίνοντας ότι η χώρα διανύει μια κρίσιμη μεταβατική περίοδο από το μοντέλο ταφής προς την κυκλική οικονομία. Τόνισε ότι η Πολιτεία πλέον χρηματοδοτεί έργα που στο παρελθόν δεν υποστηρίζονταν, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για την περιβαλλοντική διαχείριση στην Ελλάδα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
