Άκης Σκέρτσος: Το κράτος απαντά δυναμικά στο οργανωμένο έγκλημα

Τις χρόνιες καθυστερήσεις στην εκδίκαση υποθέσεων διαφθοράς, που υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς, επιχειρεί να αντιμετωπίσει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης για τη σύσταση του Ενιαίου Ψηφιακού Μητρώου Παρακολούθησης Υποθέσεων Διαφθοράς. Το νομοσχέδιο υπερψηφίστηκε την περασμένη Τετάρτη, όπως αναφέρει ο υπουργός Επικρατείας, αρμόδιος για την παρακολούθηση των κυβερνητικών πολιτικών, Άκης Σκέρτσος, σε άρθρο του στο «Πρώτο Θέμα» με τίτλο «Οργανωμένο κράτος απέναντι στο οργανωμένο έγκλημα».

Ο Άκης Σκέρτσος χαρακτηρίζει τη μεταρρύθμιση ως «οργανωμένη απάντηση του κράτους σε ένα χρόνιο έλλειμμα: την απουσία ενιαίας, αξιόπιστης και μετρήσιμης εικόνας για την πορεία των υποθέσεων διαφθοράς στη χώρα». Παράλληλα, ασκεί κριτική στην αντιπολίτευση για την καταψήφιση του νομοσχεδίου, επισημαίνοντας ότι «ζητά περισσότερη διαφάνεια και λογοδοσία, αλλά απορρίπτει ένα θεσμικό εργαλείο που κινείται ακριβώς σε αυτή την κατεύθυνση».

Ένα εργαλείο διαφάνειας και λογοδοσίας

Όπως εξηγεί ο υπουργός, το Ενιαίο Ψηφιακό Μητρώο αποτελεί θεσμική επιλογή υψηλού συμβολισμού και επιχειρησιακής χρησιμότητας. Δημιουργεί για πρώτη φορά μία ηλεκτρονική βάση δεδομένων που θα παρακολουθεί κάθε υπόθεση διαφθοράς, από τη διερεύνηση έως την αμετάκλητη περάτωσή της, με μοναδικό αναγνωριστικό κωδικό για κάθε υπόθεση.

Η ταξινόμηση των υποθέσεων βασίζεται σε κατάλογο αδικημάτων διαφθοράς, σύμφωνα με τον Ποινικό Κώδικα, τους ειδικούς νόμους και τις διεθνείς συμβάσεις, όπως η Σύμβαση του ΟΟΣΑ για την Καταπολέμηση της Δωροδοκίας Αλλοδαπών Δημοσίων Λειτουργών. Υπόχρεοι ενημέρωσης του Μητρώου είναι η Βουλή, τα δικαστήρια, οι εισαγγελίες, οι αστυνομικές αρχές, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας και η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.

Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυστηρούς κανόνες ψευδωνυμοποίησης των δεδομένων, σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR), καθώς και τριμελή επιτροπή εποπτείας. Επιπλέον, θα δημοσιεύεται ετήσια δημόσια έκθεση προς τη Βουλή, με στόχο τη διαφάνεια και τη δημόσια λογοδοσία.

Αντιδράσεις και πολιτική διάσταση

Η αντιπολίτευση καταψήφισε το νομοσχέδιο επί της αρχής και στα περισσότερα άρθρα, γεγονός που, σύμφωνα με τον Άκη Σκέρτσο, «υπονομεύει την αξιοπιστία της ίδιας της κριτικής». Όπως σημειώνει, η ουσιαστική ενίσχυση των θεσμών απαιτεί στήριξη των μεταρρυθμίσεων που προάγουν τη διαφάνεια και τη λειτουργικότητα του κράτους.

Ο υπουργός υπογραμμίζει ότι η μεταρρύθμιση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο εθνικό σχέδιο για την ενίσχυση της θεσμικής ακεραιότητας έως το 2030, με στόχο την αναβάθμιση των μηχανισμών ελέγχου και την εξάλειψη των πελατειακών σχέσεων στη δημόσια διοίκηση.

Στρατηγική θεσμικής αναβάθμισης

Στο πλαίσιο της επερχόμενης συνταγματικής αναθεώρησης, προτείνονται αλλαγές για την αναζήτηση ποινικών ευθυνών υπουργών, τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων και την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, με στόχο τη θωράκιση της θεσμικής ακεραιότητας.

Ο Άκης Σκέρτσος σημειώνει ότι οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις ήδη αποδίδουν καρπούς, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει μειώσει τις συστάσεις προς τη χώρα μας από επτά σε τέσσερις, ενώ ο Economist Intelligence Unit κατατάσσει την Ελλάδα για δεύτερη συνεχή χρονιά στις 25 πλήρεις δημοκρατίες παγκοσμίως.

Καταλήγοντας, ο υπουργός τονίζει ότι η καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος δεν μπορεί να βασίζεται σε γενικές διακηρύξεις, αλλά σε συστήματα παρακολούθησης, διαλειτουργικότητα, σαφείς αρμοδιότητες και δημόσια λογοδοσία. Με την υπερψήφιση του νομοσχεδίου, η Βουλή επέλεξε έναν διαφορετικό τρόπο άσκησης πολιτικής: «με κανόνες, διαφάνεια και μετρήσιμα αποτελέσματα».