Σήμερα το πρωί αναμένεται να φτάσει, εκτός απροόπτου, στα διεθνή ύδατα νοτιοανατολικά της Καρπάθου το γαλλικής σημαίας ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo, προκειμένου να ξεκινήσει τις έρευνες βυθού για την πόντιση του καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου. Η επανέναρξη των ερευνών, ύστερα από τη διακοπή τους το καλοκαίρι του 2024 στην περιοχή μεταξύ Κάσου και Καρπάθου, έπειτα από την παρέμβαση της Τουρκίας, σηματοδοτεί ένα κρίσιμο βήμα για την ουσιαστική επανεκκίνηση του έργου.
Την ίδια στιγμή ο ΑΔΜΗΕ βρίσκεται εν αναμονή της εκταμίευσης του ρυθμιστικού εσόδου των 25 εκατ. ευρώ, που εκκρεμούν από την πλευρά της Λευκωσίας για το 2025, δεδομένου πως η τελευταία είχε εδώ και καιρό δεσμευτεί πως αμέσως μετά την έκδοση της ελληνικής NAVTEX θα προχωρούσε στη διευθέτηση της οικονομικής αυτής εκκρεμότητας.
Πότε ξεκινούν οι έρευνες
Το Abeille Marengo, ύστερα από τον απόπλου του από το λιμάνι του Ηρακλείου την Τρίτη, πραγματοποιεί εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων βαθμονόμηση των βυθομετρικών οργάνων του, διαδικασία απαραίτητη ώστε να διαπιστωθεί ότι ο εξοπλισμός μπορεί να αποτυπώσει με ακρίβεια τη μορφολογία του βυθού.
Εφόσον οι έλεγχοι ολοκληρωθούν χωρίς προβλήματα, το πλοίο αναμένεται να κατευθυνθεί προς την Κάρπαθο και στη συνέχεια να κινηθεί πέραν των έξι ναυτικών μιλίων, εκτός δηλαδή των ελληνικών χωρικών υδάτων, όπου προβλέπεται να πραγματοποιήσει τις έρευνες.
Σύμφωνα με όσα μεταφέρουν στο Business Daily πηγές με γνώση των διεργασιών, στόχος είναι το πλοίο να βρίσκεται ΝΑ της Καρπάθου σήμερα το πρωί, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται η άφιξή του να μετατεθεί για αργότερα μέσα στην ημέρα ή για αύριο, Παρασκευή.
Ωστόσο, η άφιξη στην περιοχή δεν συνεπάγεται αυτομάτως και την έναρξη των ερευνών, καθώς θα πρέπει να επικρατούν και οι κατάλληλες καιρικές συνθήκες. Όπως διευκρίνισαν οι ίδιες πηγές, για τη σωστή διεξαγωγή των βυθομετρικών ερευνών είναι απαραίτητο να μην επικρατεί έντονος κυματισμός, ο οποίος θα μπορούσε να επηρεάσει την ακρίβεια των μετρήσεων.
Επομένως, εάν δεν παρουσιαστούν προβλήματα, οι έρευνες θα μπορούσαν θεωρητικά να αρχίσουν μέσα σε λίγες ώρες από την άφιξη του πλοίου στην προβλεπόμενη περιοχή, δηλαδή ακόμη και σήμερα.
Αξίζει να σημειωθεί πως στο Abeille Marengo επιβαίνουν περισσότερα από 20 άτομα, μεταξύ των οποίων αρκετοί Γάλλοι αλλά και ορισμένοι Έλληνες, εκπρόσωποι της κοινοπραξίας GSI αλλά και του ΑΔΜΗΕ.
Θυμίζουμε πως σύμφωνα με όσα ορίζει η NAVTEX, οι έρευνες προβλέπεται να διαρκέσουν έως τις αρχές Μαρτίου 2027. Ωστόσο, η ολοκλήρωσή τους θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των εργασιών και τις καιρικές συνθήκες, με ανοιχτό το ενδεχόμενο είτε να περατωθούν νωρίτερα είτε να απαιτηθεί χρονική παράταση.
Η NAVTEX ανοίγει τον δρόμο για τα 25 εκατ. ευρώ της Κύπρου
Η επανεκκίνηση των ερευνών συνδέεται άμεσα με την καταβολή του ρυθμιστικού εσόδου των 25 εκατ. ευρώ που εκκρεμούν από την κυπριακή πλευρά προς τον ΑΔΜΗΕ για το 2025.
Άλλωστε, η Λευκωσία είχε καταστήσει σαφές το προηγούμενο διάστημα ότι η έκδοση της NAVTEX αποτελούσε κομβική εξέλιξη για να προχωρήσει στην εκταμίευση των χρημάτων, συνδέοντας ουσιαστικά την επίλυση της οικονομικής της εκκρεμότητας με την επανέναρξη της δραστηριότητας στο πεδίο.
Και παρότι η έκδοση της ελληνικής NAVTEX την περασμένη Παρασκευή, έπειτα από την ολοκλήρωση των σχετικών αδειοδοτικών διαδικασιών, δημιούργησε τις προϋποθέσεις για να ενεργοποιηθεί η διαδικασία πληρωμής, η εκταμίευση του ποσού εξακολουθεί να αποτελεί εκκρεμότητα, τουλάχιστον μέχρι στιγμής.
Πάντως, όπως λένε χαρακτηριστικά άνθρωποι που γνωρίζουν τις διαδικασίες, ίσως «έγιναν τα πράγματα πολύ γρήγορα και δεν περίμεναν οι Κύπριοι να βγει η NAVTEX την Παρασκευή. Σου λέει, κάτσε να δούμε αν θα γίνουν οι έρευνες. Αλλά προφανώς αυτό θα ξεδιαλύνει τις επόμενες ημέρες».
Ο λογαριασμός των 50 εκατ. ευρώ εάν καθυστερήσει και άλλο η πληρωμή
Θυμίζουμε πως σύμφωνα με το μνημόνιο συναντίληψης Ελλάδας–Κύπρου, το οποίο υπεγράφη τον Σεπτέμβριο του 2024, προβλέπεται η καταβολή 25 εκατ. ευρώ ετησίως για μία πενταετία, από το 2025 έως το 2029, με τη συνολική συνεισφορά να φτάνει τα 125 εκατ. ευρώ, ώστε να μην επιβαρυνθούν άμεσα οι Κύπριοι καταναλωτές κατά την περίοδο κατασκευής.
Και παρότι η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ) είχε εγκρίνει το καλοκαίρι του 2025 την ανάκτηση 25 εκατ. ευρώ για το συγκεκριμένο έτος, η απόφαση αυτή δεν είχε οδηγήσει τότε αυτομάτως στην καταβολή του ποσού.
Πάντως, τη συγκεκριμένη δέσμευση επανέλαβε πρόσφατα και ο υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου, Μιχάλης Δαμιανός, κατά την παρουσίαση του προϋπολογισμού του υπουργείου για το 2027 στη Βουλή.
Το ζήτημα, ωστόσο, αποκτά πλέον μεγαλύτερη οικονομική βαρύτητα, καθώς το ποσό των 25 εκατ. ευρώ αφορά το 2025. Αυτό σημαίνει πως αν η πρώτη καταβολή εξακολουθήσει να εκκρεμεί έως το τέλος του έτους, το άθροισμα των προβλεπόμενων ετήσιων συνεισφορών για το 2025 και το 2026 θα φτάσει τα 50 εκατ. ευρώ.
Οι τουρκικές NAVTEX
Το βράδυ της περασμένης Τρίτης η Τουρκία εξέδωσε τη NAVTEX 1127/26, υποστηρίζοντας ότι οι έρευνες πραγματοποιούνται σε συντονισμό με τις τουρκικές αρχές και με τη συγκατάθεσή τους, επαναλαμβάνοντας παράλληλα τις θέσεις της περί τουρκικής υφαλοκρηπίδας.
Η Αθήνα απάντησε μέσω του σταθμού NAVTEX Ηρακλείου, εκδίδοντας την προειδοποίηση NAVWARN 1441/26, με την οποία χαρακτήρισε την τουρκική αναγγελία «άκυρη και ανυπόστατη», επισημαίνοντας ότι προήλθε από μη εξουσιοδοτημένο σταθμό.
Κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών μάλιστα διευκρίνισαν ότι αιτήματα αδειοδότησης υποβλήθηκαν αποκλειστικά στην Ελλάδα και στην Κύπρο και ότι το πλοίο κινείται βάσει της ελληνικής NAVTEX.
Πάντως, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, σημαντικό μέρος των γραμμών έρευνας βρίσκεται εντός της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, ενώ οι σχετικές δραστηριότητες πραγματοποιούνται βάσει των αδειών που έχουν χορηγηθεί από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
