Κοινή δήλωση για την ενίσχυση της ασφάλειας του εφοδιασμού φυσικού αερίου στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη υπέγραψαν οι Υπουργοί Ενέργειας και οι εκπρόσωποι της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας, της Ουγγαρίας, της Δημοκρατίας της Πολωνίας, της Ρουμανίας, της Σλοβακικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, της Ουκρανίας, της Δημοκρατίας της Κροατίας, της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, της Δημοκρατίας της Σερβίας, της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.
Από την πλευρά της Ελλάδας, τη δήλωση υπέγραψε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου.
Η κοινή δήλωση υπογραμμίζει την ανάγκη πλήρους αξιοποίησης των υφιστάμενων υποδομών και την εξάλειψη κανονισμών που εμποδίζουν τις εισαγωγές φυσικού αερίου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου της Ουκρανίας, οι οποίες θα πρέπει να ενταχθούν στις περιφερειακές αγορές και σε εμπορικό κόμβο συναλλαγών, ενισχύοντας την οικονομική ανάκαμψη και ανασυγκρότηση της χώρας.
Η Υπουργική Σύνοδος στην Ουάσιγκτον
Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της Υπουργικής Συνόδου που διοργάνωσαν στην Ουάσιγκτον, στο Donald J. Trump Institute of Peace, ο Λευκός Οίκος και το Εθνικό Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ (NEDC), με θέμα «Transatlantic Gas Security Summit». Η σύνοδος τελεί υπό την προεδρία του Υπουργού Εσωτερικών και Επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, κ. Doug Burgum, και του Υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ, κ. Chris Wright.
Οι βασικοί άξονες της κοινής δήλωσης
Η δήλωση αναγνωρίζει τη στρατηγική σημασία της διαφοροποίησης των προμηθειών και των διαδρομών φυσικού αερίου για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, καθώς και τη σημασία της συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας. Επισημαίνει επίσης τις απειλές για την ενεργειακή ασφάλεια που αντιμετώπισε η Ευρώπη τα έτη 2006, 2009, 2014, 2018 και μετά το 2022.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην αυξανόμενη σημασία των έργων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) σε χώρες όπως η Κροατία, η Ελλάδα, η Λιθουανία και η Πολωνία, τα οποία συμβάλλουν καθοριστικά στη διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας και της οικονομικής ευημερίας της περιοχής.
Οι συμμετέχοντες επαινούν τις περιφερειακές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας μέσω της αύξησης της ρευστότητας των αγορών και της συνεργασίας με προμηθευτές LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Δεσμεύσεις και επόμενα βήματα
Οι υπογράφοντες δεσμεύονται να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των αγορών φυσικού αερίου, αξιοποιώντας πλήρως τις υπάρχουσες υποδομές και προχωρώντας σε νέες επενδύσεις όπου απαιτείται. Στόχος είναι η δημιουργία οικονομιών κλίμακας και η κάλυψη των στρατηγικών ενεργειακών προτεραιοτήτων της περιοχής.
Παράλληλα, επιδιώκουν τη διαφάνεια και τη δίκαιη πρόσβαση στις υποδομές φυσικού αερίου, την εναρμόνιση των χρηματιστηρίων ενέργειας και τη διαμόρφωση ρυθμιστικών πλαισίων που θα ενισχύουν τη σταθερότητα του εμπορίου φυσικού αερίου.
Τέλος, η κοινή δήλωση προβλέπει τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για τη χρηματοδότηση έργων που θα διασφαλίσουν έναν ασφαλή και οικονομικά προσιτό εφοδιασμό φυσικού αερίου στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, ενισχύοντας την ενεργειακή ανεξαρτησία και την οικονομική ανθεκτικότητα της περιοχής.