Σημαντικούς περιορισμούς στην εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων για την εφαρμογή εμβολιασμού κατά της ευλογιάς αιγοπροβάτων στην Ελλάδα εντοπίζει η πρόσφατη επιστημονική έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), η οποία εξετάζει την κατάσταση σε Ελλάδα και Βουλγαρία.
Σύμφωνα με την έκθεση, η προσπάθεια εφαρμογής του ίδιου μαθηματικού μοντέλου που χρησιμοποιήθηκε στη Βουλγαρία δεν απέδωσε αξιόπιστα αποτελέσματα για την ελληνική περίπτωση. Η EFSA επισημαίνει ότι «η προκαταρκτική ανάλυση των δεδομένων των εστιών με τη χρήση των ίδιων μεθόδων απέτυχε να παράγει αξιόπιστες εκτιμήσεις για τις παραμέτρους του πυρήνα (kernel)».
Οι αρχικές προσομοιώσεις έδειξαν ότι τα απλά μοντέλα απόστασης δεν μπορούν να αποδώσουν τη δυναμική της νόσου στην Ελλάδα, καθώς δεν λαμβάνουν υπόψη τα φυσικά εμπόδια, όπως οι ορεινές περιοχές και τα πολλά νησιά. Για το λόγο αυτό, η EFSA διευκρινίζει ότι το μοντέλο που βασίζεται σε πυρήνα δεν χρησιμοποιήθηκε περαιτέρω για την ελληνική περίπτωση.
Η έκθεση σημειώνει ότι μια αξιόπιστη προσομοίωση για την Ελλάδα θα απαιτούσε λεπτομερή δεδομένα μετακινήσεων ζώων και την ανάπτυξη πιο σύνθετου μοντέλου, κάτι που δεν ήταν εφικτό εντός του διαθέσιμου χρονικού πλαισίου. Ως εκ τούτου, η αξιολόγηση των σεναρίων εμβολιασμού βασίστηκε σε περιγραφική χωροχρονική ανάλυση των επιδημιολογικών δεδομένων.
Η ανάλυση αυτή καταγράφει ότι η επιδημία στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από «εκτεταμένη γεωγραφική και χρονική κλίμακα» και «πολλαπλές επιδημικές συστάδες». Εντοπίστηκαν δέκα χωροχρονικές συστάδες σε όλη τη χώρα, γεγονός που υποδηλώνει μετακινήσεις μολυσμένων ζώων σε μεγάλες αποστάσεις.
Σε ό,τι αφορά τα εμβόλια, η EFSA διευκρινίζει ότι «επί του παρόντος, δεν υπάρχουν εμβόλια κατά της SGP εγκεκριμένα στην Ευρωπαϊκή Ένωση», ενώ οι εμπειρογνώμονες της EFSA δεν διενεργούν αξιολόγηση εμβολίων που θα μπορούσε να οδηγήσει σε σύσταση κτηνιατρικού φαρμακευτικού προϊόντος.
Η έκθεση βασίζεται σε βιβλιογραφική ανασκόπηση και πειραματικά δεδομένα, αναγνωρίζοντας ωστόσο περιορισμούς στην ποιότητα των διαθέσιμων στοιχείων. Πολλές μελέτες ήταν μικρής κλίμακας ή στερούνταν λεπτομερούς αναφοράς των ποσοτικών επιδράσεων των εμβολίων, περιορίζοντας έτσι την αξιολόγηση του κινδύνου μεροληψίας και της δυνατότητας γενίκευσης.
Στο θέμα της ασφάλειας των εμβολίων, τονίζεται ότι ορισμένα στελέχη, η υπερδοσολογία, το στρες, η ευαισθησία φυλών ή η ακατάλληλη χορήγηση, μπορούν να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες. Επιπλέον, τα διαθέσιμα εμβόλια δεν διαθέτουν μηχανισμό DIVA (διαφοροποίησης μολυσμένων από εμβολιασμένα ζώα).
Σε αντίθεση με τη Βουλγαρία, όπου παρουσιάζονται αποτελέσματα μαθηματικής προσομοίωσης, για την Ελλάδα η EFSA αποφεύγει την ποσοτική αποτίμηση του αντίκτυπου του εμβολιασμού, λόγω της αδυναμίας εφαρμογής αξιόπιστου μοντέλου εξάπλωσης υπό τις ελληνικές συνθήκες.
Συνολικά, η έκθεση της EFSA καταγράφει ότι για την Ελλάδα η αξιολόγηση των επιλογών διαχείρισης της ευλογιάς αιγοπροβάτων βασίζεται αποκλειστικά σε περιγραφικά δεδομένα, καθώς τα επιστημονικά εργαλεία που διατίθενται δεν επιτρέπουν την εξαγωγή ποσοτικών συμπερασμάτων σχετικά με την εφαρμογή και την αποτελεσματικότητα μιας εκτεταμένης στρατηγικής εμβολιασμού.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
