Το δράμα με τα σκουπίδια: Σε κίνδυνο κονδύλια 700 εκατ.

Με... παρακάλια προσπαθεί η κυβέρνηση να κινητοποιήσει τους δημάρχους ώστε να προχωρήσουν τους διαγωνισμούς για τις νέες μονάδες επεξεργασίας απορριμμάτων καθώς και τα σχέδια ενίσχυσης της ανακύκλωσης. Την ίδια στιγμή που η Ελλάδα πληρώνει βαριά εξαμηνιαία πρόστιμα στην Ευρωπαϊκή Ενωση για τη λειτουργία παράνομων χωματερών, κινδυνεύει να χάσει περίπου 700 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ, αφού δεν προχωρούν οι διαγωνισμοί κατασκευής των μονάδων.

Κινδυνεύει επίσης με πρόσθετα πρόστιμα για μη επίτευξη των στόχων ανακύκλωσης με τον αρμόδιο γενικό γραμματέα Διαχείρισης Αποβλήτων Μανώλη Γραφάκο να εκλιπαρεί τους δημοτικούς άρχοντες ώστε να προχωρήσουν την ξεχωριστή διαλογή των βιοαποδομήσιμων απορριμμάτων με την εγκατάσταση καφέ κάδων.

Με την εξαίρεση ελάχιστων διαδημοτικών φορέων διαχείρισης στερεών αποβλήτων (ΦΟΣΔΑ), οι περισσότεροι δήμοι βρίσκονται ακόμα σε αρχικό στάδιο των διαγωνισμών για τις μονάδες επεξεργασίας. Για να μην τεθούν σε κίνδυνο τα κοινοτικά κονδύλια πρέπει να προκηρυχθούν περίπου 20 διαγωνισμοί μέχρι το τέλος του έτους, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 600 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένης της Αττικής, οι κάτοικοι της οποίας ζουν γύρω από την ωρολογιακή βόμβα της χωματερής στην Φυλή.

Η αδιαφορία των δημοτικών αρχόντων δε συνδέεται μόνο με τις αντιδράσεις που προκαλεί η χωροθέτηση τέτοιων μονάδων, ακόμα και σε περιοχές όπου λειτουργούν παράνομες χωματερές ή κυκλώματα που «παρκάρουν» τα σκουπίδια σε ρέματα. Αποδίδεται και στο γεγονός πως δεν εφαρμόστηκε ποτέ η νομοθεσία για το λεγόμενο τέλος ταφής που είχε θεσπιστεί το 2012 ως μέσο πίεσης προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση προκειμένου να προχωρήσει τα έργα επεξεργασίας απορριμμάτων και να μη θάβει τα σκουπίδια σε χωματερές. Έπειτα από συνεχείς παρατάσεις της εφαρμογής του τέλους –που θα οδηγούσε σε σημαντική αύξηση του κόστους και συνεπώς των δημοτικών τελών σε όσους δήμους θάβουν τα απορρίμματα– η προηγούμενη κυβέρνηση ουσιαστικά το κατάργησε.

Έτσι φτάσαμε σήμερα, έπειτα από μια χαμένη δεκαετία, να λειτουργούν μόνο τέσσερις σύγχρονες μονάδες διαχείρισης απορριμμάτων σε ολόκληρη την Ελλάδα (Κοζάνη, Σέρρες, Ιωάννινα και Χανιά) καθώς και δύο παμπάλαιες μονάδες σε Φυλή και Ηράκλειο Κρήτης που πρέπει να αναβαθμιστούν άμεσα. Την προηγούμενη εβδομάδα, σε σύσκεψη στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), παρουσία του Κ. Χατζηδάκη, οι εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ενημερώθηκαν πως, πέραν της Αττικής, πρέπει να προκηρύξουν εντός του έτους τους διαγωνισμούς σε 17 περιοχές της Ελλάδας.

Οι δημοτικοί άρχοντες έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν αν θα προχωρήσουν τα έργα με Σύμπραξη Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), όπου είναι εφικτό, ή ως παραδοσιακή εργολαβία. Οι περιοχές που καλούνται να προκηρύξουν τους νέους διαγωνισμούς είναι οι Δυτική Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Βόλος, Λαμία, Βόρειος Έβρος, Λέσβος, Χαλκίδα, Λάρισα, Ηράκλειο, Αγρίνιο, Σητεία, Χερσόνησος, Μύκονος, Φωκίδα, Άνδρος, Τήνος και Κεφαλονιά.