Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (σ.σ. Κομισιόν) έδωσε σήμερα (20.11.2026), θετική προκαταρκτική αξιολόγηση στο 8ο και το 9ο αίτημα πληρωμής της Ελλάδας, συνολικού ύψους 11,32 δισ. ευρώ, στο πλαίσιο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, που αποτελεί τον βασικό πυλώνα του NextGenerationEU.
Με τα δύο τελευταία αιτήματα πληρωμής, η Ελλάδα ολοκλήρωσε το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που περιλαμβάνονται στο εθνικό της σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η συνολική χρηματοδότηση ανέρχεται σε 35,95 δισ. και αντιστοιχεί στο 100% των πόρων που αναλογούν στη χώρα από τον μηχανισμό.
Η Επιτροπή έκρινε ότι η Ελλάδα εκπλήρωσε ικανοποιητικά τα 37 ορόσημα και τους 12 στόχους του όγδοου αιτήματος, καθώς και τα 106 ορόσημα και τους 17 στόχους του ένατου αιτήματος, όπως ορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου.
Οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις καλύπτουν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή αποδοτικότητα, τη διαχείριση των υδάτων και τις αναδασώσεις, την υγεία, την εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση, τη δημόσια διοίκηση, τη φορολογία, τη Δικαιοσύνη, την πρόσβαση των ιδιωτικών επενδύσεων σε χρηματοδότηση και τις υποδομές μεταφορών.
Οι βασικές παρεμβάσεις του όγδοου αιτήματος
- Σιδηρόδρομος. Υιοθέτηση πολυετούς προγράμματος επενδύσεων και συντήρησης, υπογραφή συμφωνίας μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και των Ελληνικών Σιδηροδρόμων με συγκεκριμένους στόχους για τα συστήματα ασφαλείας, τις υποδομές, την εξυπηρέτηση των επιβατών, τις προσλήψεις εξειδικευμένου προσωπικού και την εταιρική διακυβέρνηση, καθώς και ορισμός τεχνικού διευθυντή για την ενίσχυση της επιχειρησιακής ικανότητας της εταιρείας.
- Μικροί δορυφόροι. Εκτόξευση συστοιχίας μικρών δορυφόρων για ασφαλείς επικοινωνίες και παρατήρηση της Γης. Οι εφαρμογές περιλαμβάνουν την ανίχνευση πυρκαγιών και πλημμυρών, τη θαλάσσια επιτήρηση και την παρακολούθηση των καλλιεργειών, των δασών και των υδάτινων πόρων.
- Ψηφιακή αναβάθμιση των ΜμΕ. Χορήγηση κουπονιών στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις για επενδύσεις σε ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες.
- Κατάρτιση στον τουρισμό. Εκπαίδευση 18.000 εργαζομένων στην εξυπηρέτηση πελατών στην υποδοχή, στις ψηφιακές δεξιότητες, στη μαγειρική, στην υγιεινή και στην ασφάλεια.
- Καθαρή ενέργεια. Δημιουργία μητρώου αυτοκαταναλωτών και παροχή τεχνικής υποστήριξης στις ενεργειακές κοινότητες.
- Πρόσβαση στην υγεία. Νέες ηλεκτρονικές πλατφόρμες για την εγγραφή σε προσωπικό γιατρό και την παραπομπή σε ειδικούς γιατρούς, καθώς και θεσμικό πλαίσιο για την ποιότητα της περίθαλψης, την ασφάλεια και τη συμμετοχή των ασθενών.
- Προσιτή στέγη. Στήριξη μέσω του προγράμματος «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου», με δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και συγχρηματοδοτούμενα στεγαστικά δάνεια.
- Ιδιωτικές επενδύσεις. Συγχρηματοδοτούμενα επιχειρηματικά δάνεια, εγγυήσεις για μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω του InvestEU και κεφαλαιακή στήριξη καινοτόμων επιχειρήσεων.
Οι βασικές παρεμβάσεις του ένατου αιτήματος
- Διασύνδεση των Κυκλάδων με το ηπειρωτικό δίκτυο ηλεκτρισμού, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από την τοπική ηλεκτροπαραγωγή με ορυκτά καύσιμα.
- Ενεργειακή αναβάθμιση περισσότερων από 69.000 κατοικιών, μεταξύ των οποίων και κατοικίες ευάλωτων νοικοκυριών, για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και του κόστους των λογαριασμών.
- Ψηφιοποίηση τουλάχιστον ενός δισεκατομμυρίου σελίδων δημόσιων αρχείων, μαζί με τα μεταδεδομένα τους, και ενσωμάτωσή τους στα υφιστάμενα συστήματα.
- Ανακαίνιση 52 νοσοκομείων και 91 κέντρων υγείας σε όλη τη χώρα.
- Ψηφιακή αναβάθμιση της υγείας. Εφαρμογή του Πληροφοριακού Συστήματος για τον Καρκίνο στα νοσοκομεία, επέκταση του δικτύου τηλεϊατρικής, δημιουργία Εθνικού Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας και αναβάθμιση των πληροφοριακών συστημάτων των νοσοκομείων και του ΕΟΠΥΥ.
- Υποδομές μεταφορών. Επέκταση, ανακατασκευή και αναβάθμιση οδικών, σιδηροδρομικών, λιμενικών και αεροπορικών υποδομών σε όλη τη χώρα.
Τα επόμενα βήματα για την εκταμίευση
Η Κομισιόν διαβίβασε τις προκαταρκτικές αξιολογήσεις στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή της ΕΕ, η οποία έχει τέσσερις εβδομάδες για να διατυπώσει τη γνώμη της. Μετά τη γνωμοδότηση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εκδώσει τις αποφάσεις που θα επιτρέψουν την καταβολή των δύο τελευταίων δόσεων.
Η προηγούμενη, 7η δόση καταβλήθηκε στις 23 Απριλίου 2026, μετά την έγκριση της Κομισιόν στις 26 Μαρτίου. Η Ελλάδα υπέβαλε το όγδοο αίτημα πληρωμής στις 25 Μαΐου και το ένατο στις 29 Σεπτεμβρίου. Ενόψει της ολοκλήρωσης του Μηχανισμού στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη είχαν προθεσμία έως τις 31 Αυγούστου για να εκπληρώσουν τα εκκρεμή ορόσημα και τους στόχους τους και έως το τέλος Σεπτεμβρίου για να υποβάλουν τα τελικά αιτήματα πληρωμής.
Το ελληνικό σχέδιο χρηματοδοτείται με 18,2 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 17,7 δισ. ευρώ σε δάνεια, σύμφωνα με τα στρογγυλοποιημένα ποσά της Κομισιόν. Με την καταβολή των δύο τελευταίων δόσεων, οι συνολικές εκταμιεύσεις θα φτάσουν τα 35,95 δισ. ευρώ, μαζί με τις προκαταβολές των 3,96 δισ. ευρώ τον Αύγουστο του 2021 και των 159 εκατ. ευρώ τον Ιανουάριο του 2024 μέσω του REPowerEU. Η Ελλάδα θα έχει έτσι λάβει το 100% της χρηματοδότησης που της αναλογεί, έχοντας εκπληρώσει το σύνολο των 376 οροσήμων και στόχων του σχεδίου.