Σε τροχιά υλοποίησης κινείται το Prinos CO₂, το έργο αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, που αναπτύσσεται από την Enearth, θυγατρική της Energean. Η πλατφόρμα που θα αξιοποιηθεί για το έργο βρίσκεται ήδη στο Πέραμα, με τη μεταφορά και εγκατάστασή της στην Καβάλα να εξετάζεται ακόμη και εντός Νοεμβρίου, ενώ για τις αρχές του 2027 προγραμματίζονται οι γεωτρήσεις και οι δοκιμές πίεσης.
Παρότι, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η Enearth θα έχει ολοκληρώσει από την πλευρά της τις απαιτούμενες εργασίες έως το 2030, η επιτυχία του πρότζεκτ αναμένεται να κριθεί από την εξασφάλιση επαρκών ποσοτήτων CO₂ αλλά και των βιομηχανικών πελατών, παράμετροι απαραίτητοι για να διαμορφωθεί ένα βιώσιμο εμπορικά μοντέλο.
Η υποδομή προχωρά, το εμπορικό στοίχημα παραμένει
Το έργο Prinos CO₂ μετατρέπει το ώριμο υπεράκτιο κοίτασμα πετρελαίου του Πρίνου σε υπόγειο χώρο μόνιμης αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα.
Η συνολική επένδυση ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ, ενώ έχουν εξασφαλιστεί επιδοτήσεις ύψους 270 εκατ. ευρώ, καθώς η Κομισιόν έχει εγκρίνει περίπου 150 εκατ. ευρώ ως κρατική ενίσχυση στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αλλά και επιδότηση ύψους 120 εκατ. ευρώ μέσω του Μηχανισμού Σύνδεσης της Ευρώπης (CEF), με στόχο την πλήρη λειτουργία του έργου από το 2030.
Στην πρώτη φάση, το διοξείδιο του άνθρακα θα φτάνει στον Πρίνο με πλοία, σε υγροποιημένη μορφή, όπου θα εκφορτώνεται στις χερσαίες εγκαταστάσεις, θα αεριοποιείται και στη συνέχεια θα οδηγείται προς εισπίεση στην υπόγεια αποθήκη.
Για να γίνουν, όμως, τα παραπάνω, σύμφωνα με όσα ανέφεραν σε δημοσιογράφους πηγές κοντά στην Energean, στο περιθώριο του συνεδρίου του East Mediterranean Gas Forum, απαιτούνται εγκαταστάσεις στη στεριά, εξοπλισμός για την πλατφόρμα αλλά και οι απαραίτητες τεχνικές εργασίες για την ασφαλή λειτουργία της αποθήκης.
Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ο σχεδιασμός του ΔΕΣΦΑ για δίκτυο μεταφοράς CO₂ θα μπορούσε να διευρύνει τη γεωγραφική εμβέλεια της υποδομής και να περιορίσει την εξάρτηση από τη θαλάσσια εφοδιαστική αλυσίδα.
Αυτό θα έδινε τη δυνατότητα συγκέντρωσης ποσοτήτων από περισσότερες βιομηχανικές εγκαταστάσεις και τη βελτιστοποίηση του κόστους μεταφοράς.
Η Enearth από τη δική της πλευρά μπορεί να έχει ολοκληρώσει τις απαιτούμενες εργασίες έως το 2030, ωστόσο το ερώτημα είναι εάν μέχρι τότε θα έχει διαμορφωθεί και η αντίστοιχη βιομηχανική ζήτηση.
Το market test του 2027 θα βγάλει τα πρώτα συμπεράσματα
Το επόμενο μεγάλο τεστ έρχεται μέσα στο 2027, με το market test που θα δείξει ποιοι βιομηχανικοί παίκτες είναι διατεθειμένοι να δεσμεύσουν χωρητικότητα στην αποθήκη του Πρίνου, δηλαδή ποια και πόσα από τα 15 ήδη υπογεγραμμένα μνημόνια συνεργασίας θα μετατραπούν σε δεσμευτικές συμφωνίες.
Οι εν λόγω συμφωνίες αντιστοιχούν σε δυναμικότητα 6,12 εκατ. τόνων CO₂ ετησίως, τη στιγμή που ο σχεδιασμός για τον Πρίνο προβλέπει αποθηκευτική ικανότητα 2,8 εκατ. τόνων ετησίως.
Τα αποτελέσματα της διαδικασίας αυτής θα ξεκαθαρίσουν το τοπίο σχετικά με την εμπορική δυναμική του πρότζεκτ, καθώς θα αποτυπώσει κατά πόσο το ενδιαφέρον μπορεί να στηριχθεί σε πραγματικές επενδυτικές αποφάσεις για τις μονάδες δέσμευσης CO₂.
Ωστόσο, δεδομένου ότι οι επενδύσεις αυτές απαιτούν, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, περισσότερα από τρία χρόνια για να ολοκληρωθούν, οι αποφάσεις των βιομηχανιών δεν μπορούν να μετατεθούν επ' αόριστον, καθώς θα πρέπει να συγχρονιστούν με το χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης της αποθήκης.
Οι τσιμεντοβιομηχανίες στην πρώτη γραμμή της ζήτησης
Όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές, οι τσιμεντοβιομηχανίες διαθέτουν πολύ ισχυρά κίνητρα για την υλοποίηση επενδύσεων δέσμευσης CO₂, καθώς η μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος μέσω της παραγωγής πράσινου τσιμέντου μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά τους.
Υπό αυτές τις συνθήκες, εφόσον ένας σημαντικός παραγωγός προχωρήσει σε δεσμευμένη επένδυση, οι ανταγωνιστές του ενδέχεται να δεχθούν πρόσθετη πίεση να ακολουθήσουν, ώστε να διατηρήσουν τη θέση τους στην αγορά.
Ωστόσο, στην περίπτωση των διυλιστηρίων τα πράγματα δεν είναι τόσο εύκολα, καθώς αυτά καλούνται να αξιολογήσουν την απόδοση των επενδύσεων δέσμευσης και αποθήκευσης CO₂ σε σύγκριση με το κόστος συμμόρφωσης στο ισχύον πλαίσιο εκπομπών.
Όπως εξήγησαν οι ίδιες πηγές, οι πιέσεις από το ρυθμιστικό περιβάλλον και τους μετόχους έχουν αμβλυνθεί σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, καθιστώντας δυσκολότερη την εξίσωση για τις σχετικές επενδύσεις.
Άνω των 4 δισ. ευρώ οι συνολικές επενδύσεις στην αλυσίδα CCS
Αυτή τη στιγμή συνολικά στην αλυσίδα CCS στην Ελλάδα βρίσκονται στα σκαριά έργα άνω των 4 δισ. ευρώ, τα οποία πρέπει να προχωρήσουν άμεσα, καθώς δεν αναμένεται να συμβάλουν μόνο στην απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, αλλά και στην απαλλαγή της από το δυσβάσταχτο κόστος των εκπομπών.
Για του λόγου το αληθές, αν σήμερα είχε καταργηθεί η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων άνθρακα (η οποία προβλέπεται να καταργηθεί σταδιακά την περίοδο 2031-2035) και λειτουργούσε πλήρως ο ευρωπαϊκός μηχανισμός, οι επιχειρήσεις θα επιβαρύνονταν με ετήσιο κόστος της τάξης του 1 δισ. ευρώ, γεγονός που θα έθετε σε κίνδυνο ακόμη και την ίδια την επιβίωσή τους.
Με τα σημερινά δεδομένα, η λειτουργία της αλυσίδας θα εξοικονομούσε περί τα 250 εκατ. ευρώ για τις βιομηχανίες της χώρας, προστατεύοντας τον παραγωγικό ιστό, τα προϊόντα και, φυσικά, την απασχόληση.
Πέρα από το μεγάλο πρότζεκτ αποθήκευσης στον Πρίνο, στα σκαριά βρίσκονται έργα δέσμευσης των τσιμεντοβιομηχανιών Τιτάν και Ηρακλής καθώς και της Motor Oil, οι οποίες έχουν επιδοτηθεί συνολικά με 450 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Καινοτομίας (EU Innovation Fund) της ΕΕ.
Παράλληλα, «στα σκαριά» βρίσκεται και το έργο Apollo CO2 του ΔΕΣΦΑ ύψους 500 εκατ. ευρώ, με τον Διαχειριστή να υπογράφει πρόσφατα συμφωνία με την Κομισιόν, για χρηματοδότηση ύψους 169,3 εκατ. ευρώ από το Innovation Fund.
Πρόκειται για έναν αγωγό που θα μεταφέρει διοξείδιο του άνθρακα από τις ενεργοβόρες βιομηχανίες της χώρας στη νέα μονάδα της Ρεβυθούσας, όπου και θα υγροποιείται, προκειμένου εν συνεχεία να μεταφέρεται με πλοία στο χώρο εναπόθεσης του Πρίνου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
