Στις ράγες φαίνεται να μπαίνει το νευραλγικό έργο αποθήκευσης CO2 στο Πρίνο, που τρέχει η EnEarth, θυγατρική της Energean, ύστερα και από την πρόσφατη θετική γνωμοδότηση που έλαβε από τις Βρυξέλλες, η οποία ουσιαστικά ανοίγει το δρόμο για τη λήψη της άδειας αποθήκευσης από την ΕΔΕΥΕΠ.
Ωστόσο, οι καθυστερήσεις που έχουν ήδη σημειωθεί λόγω γραφειοκρατίας θέτουν σε κίνδυνο χρηματοδοτήσεις 1 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης που προορίζονται για όλα τα έργα που βρίσκονται στα σκαριά στην αλυσίδα δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCS) από μεγάλους παίκτες ανά τη χώρα.
«Κάποια στιγμή ως χώρα πρέπει να καταλάβουμε τι διακυβεύεται. Ο κουμπαράς της ΕΕ δεν είναι ανεξάρτητος. Δηλαδή, αν δεν κάνουμε εμείς τα έργα θα τα κάνουν άλλοι γιατί σε όλες τις χώρες ''τρέχουν'' έργα για την αλυσίδα CCS. Πρέπει να τρέξουμε», αναφέρουν στο Business Daily πηγές της αγοράς με γνώση του θέματος.
Τα επόμενα κρίσιμα βήματα
Σύμφωνα με πηγές κοντά στην EnEarth, η θετική γνωμοδότηση (μη δεσμευτική) της Κομισιόν στην αίτηση, που είχε κατατεθεί από τον Ιούλιο του 2024, συνιστά ένα τελευταίο σημαντικό βήμα για την έκδοση της άδειας αποθήκευσης για δυναμικότητα 1 εκατ. τόνων διοξειδίου του άνθρακα, η οποία είναι πλέον αρμοδιότητα της ΕΔΕΥΕΠ και αναμένεται εντός Φεβρουαρίου.
Ουσιαστικά η γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιβεβαίωσε την καταλληλότητα του γεωλογικού σχηματισμού του Πρίνου για την μόνιμη και ασφαλή αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα αλλά και τον προχωρημένο βαθμό τεχνικής ωριμότητας του έργου.
Εν συνεχεία, η EnEarth προγραμματίζει εντός Μαρτίου την κατάθεση νέας αίτησης που θα αφορά πλέον την άδεια αποθήκευσης για τη δεύτερη φάση, δηλαδή την πλήρη ανάπτυξη του έργου (συνολικής δυναμικότητας 2,8 εκατ. τόνων).
Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, εντός του δεύτερου τριμήνου του έτους, αναμένεται να κατατεθεί η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τη την ίδια φάση.
Αφού ολοκληρωθούν όλα τα παραπάνω, σειρά έχει η διενέργεια market test, διαδικασία που θα εξελιχθεί σε δύο στάδια (μη δεσμευτικό και δεσμευτικό) και που αναμένεται να διαρκέσει αρκετούς μήνες.
Θυμίζουμε ότι το market test θα κρίνει ποια και πόσα από τα 15 ήδη υπογεγραμμένα μνημόνια συνεργασίας θα μετατραπούν σε δεσμευτικές συμφωνίες. Οι εν λόγω συμφωνίες αντιστοιχούν σε δυναμικότητα περίπου 6 εκατ. τόνων CO₂ ετησίως, τη στιγμή που ο σχεδιασμός για τον Πρίνο προβλέπει αποθηκευτική ικανότητα 2,8 εκατ. τόνων ετησίως.
Ωστόσο, κρίσιμη προϋπόθεση για να φτάσουμε στη φάση του market test αποτελεί η ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου που παραμένει σε εκκρεμότητα από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και αφορά τους κανονισμούς τιμολόγησης, τη χωρητικότητα, τους κώδικες αποθήκευσης κλ.π.
Πηγές κοντά στην εταιρεία υπογραμμίζουν πως το ζητούμενο είναι η μείωση του επενδυτικού ρίσκου και η λειτουργία ολόκληρης της αλυσίδας με καθαρά επιχειρηματικά και οικονομικά κριτήρια, χωρίς αποκλεισμούς για τους emitters και με ισότιμη πρόσβαση στην υποδομή αποθήκευσης.
Θυμίζουμε ότι σύμφωνα με τις επιστολές που είχε αποστείλει η EnEarth στις αρχές της νέας χρονιάς στη ΡΑΑΕΥ σχετικά με τα τρία ρυθμιστικά κείμενα που είχαν τεθεί από τη Ρυθμιστική Αρχή σε δημόσια διαβούλευση προειδοποιούσε, μεταξύ άλλων, πως οι αλλαγές στη μεθοδολογία τιμολόγησης μεταφέρουν υπέρμετρο ρίσκο στον επενδυτή και απειλούν τη χρηματοδότηση και τη λήψη τελικής επενδυτικής απόφασης για το έργο Prinos CO₂ και ζητούσε ένα σαφές, διαφανές, επενδυτικά ασφαλές και νομικά θωρακισμένο ρυθμιστικό πλαίσιο, ώστε το έργο να λειτουργήσει με προβλεψιμότητα, ασφάλεια και βιωσιμότητα για όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές.
Πάντως, για την EnEarth στόχος παραμένει η λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης εντός του 2026, ωστόσο, το χρονοδιάγραμμα θα εξαρτηθεί και από τις αντίστοιχες αποφάσεις των emitters, γεγονός που ενδέχεται να μεταθέσει την απόφαση για το 2027.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι η πρώτη γεώτρηση (από τις συνολικά 15) -τόσο για την έγχυση CO₂, όσο και για την άντληση του νερού που βρίσκεται ήδη στον ταμιευτήρα, είχε προγραμματιστεί κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, ωστόσο, οι μεγάλες καθυστερήσεις δημιουργούν προβληματισμό, καθώς τα περιθώρια στενεύουν αρκετά.
Άνω των 4 δισ. ευρώ οι συνολικές επενδύσεις στην αλυσίδα CCS
Αυτή τη στιγμή, λοιπόν, βρίσκονται στα σκαριά έργα άνω των 4 δισ. ευρώ, τα οποία πρέπει να προχωρήσουν άμεσα, καθώς δεν αναμένεται να συμβάλουν μόνο στην απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, αλλά και στην απαλλαγή της από το δυσβάσταχτο κόστος των εκπομπών.
Για του λόγου το αληθές, αν σήμερα είχε καταργηθεί η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων άνθρακα (η οποία προβλέπεται να καταργηθεί σταδιακά την περίοδο 2031-2035) και λειτουργούσε πλήρως ο ευρωπαϊκός μηχανισμός, οι επιχειρήσεις θα επιβαρύνονταν με ετήσιο κόστος της τάξης του 1 δισ. ευρώ, γεγονός που θα έθετε σε κίνδυνο ακόμη και την ίδια την επιβίωσή τους.
Με τα σημερινά δεδομένα, η λειτουργία της αλυσίδας θα εξοικονομούσε περί τα 250 εκατ. ευρώ για τις βιομηχανίες της χώρας, προστατεύοντας τον παραγωγικό ιστό, τα προϊόντα και, φυσικά, την απασχόληση.
Ξεκινώντας να παρουσιάζουμε τα έργα που σχεδιάζονται στη χώρα μας, η επένδυση ορόσημο, που θα αποτελέσει καταλύτη και για όλες τις άλλες, είναι το έργο αποθήκευσης CO₂ στον Πρίνο (Prinos CO2).
Πρόκειται για ένα έργο στο χερσαίο εργοστάσιο Σίγμα στη Νέα Καρβάλη και στις θαλάσσιες εξέδρες του Πρίνου στην Καβάλα και αποτελεί το πρώτο έργο αποθήκευσης άνθρακα στη ΝΑ Μεσόγειο.
Η πρώτη φάση του έργου, προβλέπει την αποθήκευση 1 εκατ. τόνων CO2 ετησίως, ενώ η προγραμματισμένη δεύτερη φάση θα επιτρέψει πλήρη λειτουργική δυναμικότητα αποθήκευσης περίπου 2,8 εκατ. τόνων CO₂ ετησίως.
Η συνολική επένδυση ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ, ενώ έχουν εξασφαλιστεί επιδοτήσεις ύψους 270 εκατ. ευρώ, καθώς η Κομισιόν έχει εγκρίνει περίπου 150 εκατ. ευρώ ως κρατική ενίσχυση στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) αλλά και επιδότηση ύψους 120 εκατ. ευρώ μέσω του Μηχανισμού Σύνδεσης της Ευρώπης (CEF).
To έργο της αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο αποτελεί μια υποδομή στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή και διατηρεί την χώρα μας στην πρώτη γραμμή της αντιμετώπισης των συνεπειών της κλιματικής κρίσης μαζί με τις πλέον προηγμένες χώρες της Ευρώπης.
Παράλληλα, έχει σχεδιαστεί ώστε να παρέχει μία ασφαλή και μόνιμη γεωλογική λύση αποθήκευσης βιομηχανικών εκπομπών άνθρακα, συμβάλλοντας στους κλιματικούς στόχους της Ελλάδας και της Ευρώπης και διευκολύνοντας τους τομείς της βιομηχανίας που είναι δύσκολο να απανθρακοποιηθούν.
Πέρα, όμως, από το μεγάλο πρότζεκτ αποθήκευσης στον Πρίνο, στα σκαριά βρίσκονται έργα δέσμευσης των τσιμεντοβιομηχανιών Τιτάν και Ηρακλής καθώς και της Motor Oil, οι οποίες έχουν επιδοτηθεί συνολικά με 450 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Καινοτομίας (EU Innovation Fund) της ΕΕ.
Παράλληλα, «στα σκαριά» βρίσκεται και το έργο Apollo CO2 του ΔΕΣΦΑ, το οποίο έλαβε πρόσφατα χρηματοδότηση ύψους 169,3 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της 5ης Πρόσκλησης Μεγάλων Έργων του EU Innovation Fund.
Πρόκειται για έναν αγωγό που θα μεταφέρει διοξείδιο του άνθρακα από τις ενεργοβόρες βιομηχανίες της χώρας στη νέα μονάδα της Ρεβυθούσας, όπου και θα υγροποιείται, προκειμένου εν συνεχεία να μεταφέρεται με πλοία στο χώρο εναπόθεσης του Πρίνου.
Όπως έχουμε αναφέρει ξανά, τυχόν καθυστερήσεις και επιπλοκές στο έργο της αποθήκευσης της EnEarth θα θέσουν σε κίνδυνο και την υλοποίηση των υπολοίπων, καθώς όλα τα έργα αποτελούν κρίκους της ίδιας αλυσίδας και οφείλουν να προχωρούν συντονισμένα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
