Στο κλειστό διεθνώς κλαμπ των έργων αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, των οποίων η αποθηκευτική δυναμικότητα έχει αξιολογηθεί και πιστοποιηθεί από ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα, συγκαταλέγεται πλέον το Prinos CO2, το έργο που αναπτύσσει η EnEarth, θυγατρική της Energean, στην Καβάλα, τοποθετώντας τη χώρα μας στο επίκεντρο της απανθρακοποίησης της βιομηχανίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ειδικότερα, ο παγκοσμίου κύρους οίκος Netherland, Sewell & Associates Inc (NSAI) προχώρησε στη σύνταξη Έκθεσης Ανεξάρτητου Εμπειρογνώμονα (Competent Persons Report - CPR), με την οποία επιβεβαιώνεται η αποθηκευτική δυναμικότητα (2P) του ταμιευτήρα του Πρίνου στους 51,5 εκατ. τόνους CO₂.
Πρακτικά η πιστοποίηση αυτή επιβεβαιώνει ότι ο ταμιευτήρας του Πρίνου μπορεί να υποστηρίξει πλήρη ετήσια δυναμικότητα αποθήκευσης 2,8 εκατ. τόνων CO₂ για τουλάχιστον 15 χρόνια, ενώ οι τεχνικές αναλύσεις δείχνουν ότι η διάρκεια λειτουργίας μπορεί να επεκταθεί στα 18 έως 20 χρόνια.
Παράλληλα, η δυνητική αποθηκευτική δυναμικότητα (2C) εκτιμάται στα 66 εκατ. τόνους CO₂ έως το 2050.
Το Prinos CO₂ στο «κλειστό κλαμπ» έργων με ανεξάρτητη πιστοποίηση
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς ότι διεθνώς υπάρχουν ελάχιστα έργα που διαθέτουν αντίστοιχη ανεξάρτητη αξιολόγηση μέσω Competent Person's Report (CPR) ή ισοδύναμης διαδικασίας βάσει του SRMS.
Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται το Viking CCS στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Santos Moomba CCS στην Αυστραλία και το Cliff Head Carbon Storage Project, ενώ ορισμένες ακόμη περιπτώσεις παραμένουν σε χαμηλότερο επίπεδο ωριμότητας, καθώς αφορούν εκτιμήσεις δυνητικών πόρων και όχι επιβεβαιωμένη αποθηκευτική δυναμικότητα.
Αξίζει να σημειώσουμε πως στον χώρο της γεωλογικής αποθήκευσης CO₂, η διάκριση μεταξύ «capacity» (επιβεβαιωμένη αποθηκευτική ικανότητα) και «contingent resources» (ενδεχόμενοι αποθηκευτικοί πόροι) θεωρείται καθοριστική.
Πολλά έργα διεθνώς διαθέτουν μόνο εκτιμήσεις δυνητικών πόρων, οι οποίες απαιτούν περαιτέρω τεχνική και εμπορική ωρίμανση προτού χαρακτηριστούν ως πραγματική αποθηκευτική δυναμικότητα.
Αντίθετα, η αξιολόγηση του Πρίνου αφορά επιβεβαιωμένη δυναμικότητα 2P μέσω ανεξάρτητου CPR, γεγονός που τον τοποθετεί σε μία ιδιαίτερα περιορισμένη λίστα ώριμων έργων.
Εν αναμονή του market test
Το έργο Prinos CO₂ αναπτύσσεται από την EnEarth, η οποία μετατρέπει το ώριμο υπεράκτιο κοίτασμα πετρελαίου του Πρίνου σε υπόγειο χώρο μόνιμης αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα.
Η συνολική επένδυση ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ, ενώ έχουν εξασφαλιστεί επιδοτήσεις ύψους 270 εκατ. ευρώ, καθώς η Κομισιόν έχει εγκρίνει περίπου 150 εκατ. ευρώ ως κρατική ενίσχυση στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αλλά και επιδότηση ύψους 120 εκατ. ευρώ μέσω του Μηχανισμού Σύνδεσης της Ευρώπης (CEF), με στόχο την πλήρη λειτουργία του έργου από το 2030.
Πρόκειται για το πρώτο αδειοδοτημένο έργο αποθήκευσης CO₂ στη Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, έχοντας ήδη εξασφαλίσει περιβαλλοντική αδειοδότηση, άδεια αποθήκευσης και άδεια εγκατάστασης της νέας υπεράκτιας εξέδρας «Ωμέγα», η οποία προγραμματίζεται να εγκατασταθεί στα τέλη του 2026 ώστε να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες γεωτρήσεις.
Επόμενο κρίσιμο βήμα αποτελεί η διεξαγωγή του market test, μιας διαδικασίας που θα πραγματοποιηθεί σε δύο στάδια (μη δεσμευτικό και δεσμευτικό) και η οποία αναμένεται να ξεκινήσει αφού πρώτα λάβει το «πράσινο φως» από τη ΡΑΑΕΥ.
Η εταιρεία έχει ήδη υποβάλει από τον Ιούνιο τον σχετικό φάκελο στην ΕΔΕΥΕΠ, η οποία στη συνέχεια θα τον διαβιβάσει στη ΡΑΑΕΥ. Η τελευταία θα προχωρήσει σε δημόσια διαβούλευση με τους παράγοντες της αγοράς, προκειμένου να ολοκληρωθεί η διαδικασία και να δοθεί η τελική έγκριση.
Σύμφωνα με πηγές κοντά στην EnEarth, η σχετική έγκριση δεν αναμένεται άμεσα, καθώς θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο η δημόσια διαβούλευση να πραγματοποιηθεί εντός Αυγούστου.
Θυμίζουμε ότι το market test θα κρίνει ποια και πόσα από τα 15 ήδη υπογεγραμμένα μνημόνια συνεργασίας θα μετατραπούν σε δεσμευτικές συμφωνίες.
Οι εν λόγω συμφωνίες αντιστοιχούν σε δυναμικότητα 6,12 εκατ. τόνων CO₂ ετησίως, τη στιγμή που ο σχεδιασμός για τον Πρίνο προβλέπει αποθηκευτική ικανότητα 2,8 εκατ. τόνων ετησίως.
Η επιτυχία του market test θα ανοίξει τον δρόμο για τη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης περί τα τέλη του 2026 ή αρχές του 2027, γεγονός που θα συνοδευτεί με την υπογραφή των συμβάσεων με τους emitters για την αξιοποίηση της χωρητικότητας της υπόγειας αποθήκης.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το Prinos CO₂ θα μπορεί να διαχειρίζεται ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα που αντιστοιχεί περίπου στο 30% των σημερινών βιομηχανικών εκπομπών της Ελλάδας, αποτελώντας ένα από τα σημαντικότερα έργα απανθρακοποίησης στη χώρα.
Άνω των 4 δισ. ευρώ οι συνολικές επενδύσεις στην αλυσίδα CCS
Αυτή τη στιγμή συνολικά στην αλυσίδα CCS στην Ελλάδα βρίσκονται στα σκαριά έργα άνω των 4 δισ. ευρώ, τα οποία πρέπει να προχωρήσουν άμεσα, καθώς δεν αναμένεται να συμβάλουν μόνο στην απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, αλλά και στην απαλλαγή της από το δυσβάσταχτο κόστος των εκπομπών.
Για του λόγου το αληθές, αν σήμερα είχε καταργηθεί η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων άνθρακα (η οποία προβλέπεται να καταργηθεί σταδιακά την περίοδο 2031-2035) και λειτουργούσε πλήρως ο ευρωπαϊκός μηχανισμός, οι επιχειρήσεις θα επιβαρύνονταν με ετήσιο κόστος της τάξης του 1 δισ. ευρώ, γεγονός που θα έθετε σε κίνδυνο ακόμη και την ίδια την επιβίωσή τους.
Με τα σημερινά δεδομένα, η λειτουργία της αλυσίδας θα εξοικονομούσε περί τα 250 εκατ. ευρώ για τις βιομηχανίες της χώρας, προστατεύοντας τον παραγωγικό ιστό, τα προϊόντα και, φυσικά, την απασχόληση.
Πέρα από το μεγάλο πρότζεκτ αποθήκευσης στον Πρίνο, στα σκαριά βρίσκονται έργα δέσμευσης των τσιμεντοβιομηχανιών Τιτάν και Ηρακλής καθώς και της Motor Oil, οι οποίες έχουν επιδοτηθεί συνολικά με 450 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Καινοτομίας (EU Innovation Fund) της ΕΕ.
Παράλληλα, «στα σκαριά» βρίσκεται και το έργο Apollo CO2 του ΔΕΣΦΑ ύψους 500 εκατ. ευρώ, με τον Διαχειριστή να υπογράφει πρόσφατα συμφωνία με την Κομισιόν, για χρηματοδότηση ύψους 169,3 εκατ. ευρώ από το Innovation Fund.
Πρόκειται για έναν αγωγό που θα μεταφέρει διοξείδιο του άνθρακα από τις ενεργοβόρες βιομηχανίες της χώρας στη νέα μονάδα της Ρεβυθούσας, όπου και θα υγροποιείται, προκειμένου εν συνεχεία να μεταφέρεται με πλοία στο χώρο εναπόθεσης του Πρίνου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
