Πιο κερδοφόρες οι τραπεζικές αγορές Κύπρου - Βουλγαρίας από της Ελλάδας

Μπορεί στον δημόσιο διάλογο για τις τράπεζες να επαναλαμβάνονται με έμφαση τα περί υψηλών επιτοκίων, υψηλών προμηθειών και υπερκερδών, ωστόσο από τα στοιχεία προκύπτει ότι η ελληνική αγορά είναι λιγότερο αποδοτική και κερδοφόρα από τις αγορές της Κύπρου και της Βουλγαρίας.

Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της Eurobank στο πρώτο εξάμηνο, ο όμιλος στην Ελλάδα απασχολεί το 58% του ενεργητικού, που αντιστοιχεί σε 66 δισ. ευρώ, το οποίο, ωστόσο, παράγει το 53%  (415 εκατ. ευρώ) των καθαρών κερδών.

Αντίθετα, στην Κύπρο ο όμιλος απασχολεί το 26% του ενεργητικού του, δηλαδή 29,3 δισ. ευρώ, το οποίο συνεισφέρει το 30% των κερδών του ομίλου, δηλαδή 231 εκατ. ευρώ.

Το ίδιο συμβαίνει και στη Βουλγαρία. Η Eurobank απασχολεί στη γειτονική χώρα, που αποτελεί μία από τις βασικές της αγορές, το 13% του ενεργητικού της (14,6 δισ. ευρώ), το οποίο αποδίδει το 16% των καθαρών κερδών, δηλαδή 119 εκατ. ευρώ.

Με άλλα λόγια, κάθε ευρώ ενεργητικού αποδίδει περισσότερο στην Κύπρο και στη Βουλγαρία απ' ό,τι στην Ελλάδα.

Η Ελλάδα «παρήγαγε» περίπου 0,63% καθαρά κέρδη επί του ενεργητικού, έναντι περίπου 0,79% στην Κύπρο και 0,82% στη Βουλγαρία.

Πρόκειται για διαφορά της τάξης του 25%-30%, η οποία δύσκολα μπορεί να συμβιβαστεί με το αφήγημα ότι η ελληνική αγορά αποτελεί τη «χρυσοφόρα» δραστηριότητα του Ομίλου.

Έτσι, από τα καθαρά κέρδη ύψους 776 εκατ. ευρώ που παρουσίασε στο πρώτο εξάμηνο ο όμιλος Eurobank, τα οποία από πολλούς στην Ελλάδα χαρακτηρίζονται ως υπερκέρδη, τα 415 εκατ. ευρώ είναι η συνεισφορά της ελληνικής κερδοφορίας, ενώ τα υπόλοιπα 361 εκατ. ευρώ προέρχονται από τις διεθνείς δραστηριότητες.

*Προσαρμοσμένα καθαρά κέρδη α΄ εξαμήνου 2026.

Η εικόνα στα επιτοκιακά έσοδα

Εξαιρετικά ενδιαφέρον στοιχείο αποτελεί και το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο (Net Interest Margin - NIM), δηλαδή η επίδοση της βασικής πηγής εσόδων μιας τράπεζας.

Η Ελλάδα εμφανίζει το χαμηλότερο NIM του Ομίλου, μόλις 2,23%, έναντι 2,65% στην Κύπρο και 3,34% στη Βουλγαρία.

Αν πράγματι τα υψηλά επιτόκια των ελληνικών δανείων μεταφράζονταν αυτομάτως σε υπερκέρδη, τότε η Ελλάδα θα έπρεπε να εμφανίζει το υψηλότερο και όχι το χαμηλότερο καθαρό επιτοκιακό περιθώριο.

Η κριτική και η πραγματικότητα

Η παραπάνω εικόνα δείχνει ότι η τραπεζική κερδοφορία είναι πολύ πιο σύνθετη από μια απλή σύγκριση των επιτοκίων που πληρώνουν οι δανειολήπτες.

Τα επιτόκια δανείων στην Ελλάδα είναι εξαιρετικά ανταγωνιστικά για τις επιχειρήσεις, όχι μόνο τις μεγάλες αλλά και τις μεσαίες, όπως επίσης και για τα στεγαστικά δάνεια.

Αντίθετα, παραμένουν σε υπερβολικά υψηλά επίπεδα στα καταναλωτικά δάνεια και στις πιστωτικές κάρτες.

Πολύ χαμηλά είναι τα επιτόκια καταθέσεων, κάτι όμως που αντανακλά και την υπερβολική ρευστότητα των τραπεζών. Ή, διαφορετικά, την αδυναμία τους να μετασχηματίσουν τις καταθέσεις σε δάνεια, συχνά λόγω δύο εμποδίων.

Το πρώτο είναι τα προβλήματα που έχουν κληρονομηθεί από την κρίση, με μεγάλο αριθμό νοικοκυριών και μικρών επιχειρήσεων να έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τράπεζες ή το Δημόσιο.

Το δεύτερο είναι το γεγονός ότι πολύ μεγάλο μέρος των ελεύθερων επαγγελματιών και των μικρών επιχειρήσεων λειτουργεί στα όρια της μαύρης οικονομίας και δεν διαθέτει την απαιτούμενη οικονομική ευρωστία ώστε να δανειστεί από τις τράπεζες.

Σε ό,τι αφορά τις προμήθειες, υπήρχαν χρεώσεις σε συναλλαγές οι οποίες ήταν υπερβολικά υψηλές, μεγάλο μέρος των οποίων έχει πλέον καταργηθεί με νόμο. Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι όπως συνήθως προβάλλεται. Και οι ξένες τράπεζες χρεώνουν προμήθειες για συναλλαγές ή για την τήρηση λογαριασμών.

Τέλος, ένας σοβαρός λόγος που καθιστά την ελληνική τραπεζική αγορά, και ευρύτερα την εγχώρια οικονομία, μη αποδοτική είναι η αναποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης και της δημόσιας διοίκησης.

Διότι, όταν στην Ελλάδα απαιτείται διπλάσιος ή και πολύ περισσότερος χρόνος και κόστος για την ανάκτηση οφειλών, αυτό αποτελεί ένα αθέατο κόστος που ψαλιδίζει την κερδοφορία. Ή όταν είναι αδύνατο να ρυθμιστούν πολεοδομικά ακίνητα που έχουν κατασχέσει οι τράπεζες, ώστε να επιστρέψουν στην αγορά, σημαίνει ότι ένα κομμάτι του ενεργητικού των τραπεζών, στην πράξη, παραμένει ανενεργό.