Βαμβάκι: Ποιο σύστημα σποράς αποδίδει καλύτερα στην Ελλάδα, σύμφωνα με μελέτη

Η μείωση των αποστάσεων γραμμών σποράς από 96 σε 50 εκατοστά οδήγησε σε εντυπωσιακή αύξηση της παραγωγής βαμβακιού, κατά 20% υπό κανονική άρδευση και 12% υπό περιορισμένη. Παράλληλα, αυξήθηκε και ο αριθμός των καρυδιών, αν και το βάρος τους μειώθηκε κατά 14% και 7% αντίστοιχα στις δύο περιπτώσεις.

Τα αποτελέσματα αυτά προκύπτουν από μελέτη που εξετάζει την αλληλεπίδραση μεταξύ αποστάσεων σποράς και άρδευσης στην παραγωγή, την ποιότητα ίνας και τον ανταγωνισμό με ζιζάνια του βαμβακιού. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον Δρ Νταράουσε Μωχάμεντ, τέως διευθυντή στο Κέντρο Ποιοτικού Ελέγχου, Ταξινόμησης και Τυποποίησης Βάμβακος Θεσσαλίας.

Όπως δήλωσε ο ίδιος στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η μελέτη διερεύνησε την απόδοση της καλλιέργειας σε τρία συστήματα αποστάσεων (96 εκ., 75 εκ. και 50 εκ.) υπό κανονική (4 αρδεύσεις) και περιορισμένη άρδευση (2 αρδεύσεις). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το βάρος 1.000 σπόρων επηρεάστηκε περισσότερο αρνητικά από την περιορισμένη άρδευση στο κλασικό σύστημα, σε σχέση με το σύστημα στενών γραμμών των 50 εκ.

Η αναλογία ίνας (%) βελτιώθηκε με τη μείωση των αποστάσεων γραμμών, κυρίως από 96 σε 50 εκ., αν και μειώθηκε όταν περιορίστηκε η άρδευση. Παράλληλα, η μικρότερη απόσταση αύξησε τον ανταγωνισμό της καλλιέργειας με τα ζιζάνια, όπως έδειξε παράλληλο πείραμα. Ο Δρ Μωχάμεντ σημειώνει ότι το σύστημα των 50 εκ. θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την παραγωγικότητα του βαμβακιού χωρίς επιπλέον κατανάλωση νερού.

Επιπλέον, τα συστήματα στενών γραμμών αύξησαν την παραγωγή βιομάζας κατά 33% σε κανονική και 17% σε περιορισμένη άρδευση, γεγονός που ανοίγει προοπτικές αξιοποίησης της για ενεργειακούς σκοπούς.

Τα πλεονεκτήματα και οι περιορισμοί των στενών γραμμών

Σύμφωνα με τον ερευνητή, τα συστήματα εξαιρετικά στενών γραμμών (κάτω των 38 εκ.), που εφαρμόζονται σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, αντιμετωπίζουν πρακτικές δυσκολίες. Αυτές περιλαμβάνουν τον περιορισμένο μηχανικό έλεγχο ζιζανίων, την ανάγκη για διαφορετικές σπαρτικές μηχανές και συλλεκτικές picker, καθώς και κινδύνους από ασθένειες και καιρικές συνθήκες.

Αντίθετα, το προτεινόμενο σύστημα των 50 εκ. δεν παρουσιάζει αυτά τα προβλήματα. Υπάρχουν διαθέσιμες σπαρτικές και φρέζες για μηχανικό έλεγχο ζιζανίων, ενώ οι νέου τύπου συλλεκτικές μηχανές picker μπορούν να λειτουργούν σε αποστάσεις από 38 έως 102 εκ. Η τεχνολογική αυτή εξέλιξη αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον για την εφαρμογή του συστήματος στενών γραμμών, που προσφέρει καλύτερη αξιοποίηση νερού, υψηλότερη παραγωγή και αυξημένη βιομάζα.

Η πρακτική εφαρμογή στην Ελλάδα

Όπως υπογραμμίζει ο Δρ Νταράουσε Μωχάμεντ, «ο αριθμός των φυτών στα τρία συστήματα αποστάσεων γραμμών ήταν ίδιος/στρέμμα». Τα τελευταία χρόνια, οι παραγωγοί στην Ελλάδα υιοθετούν ολοένα και περισσότερο το σύστημα των 75 εκ., το οποίο θεωρούν πιο αποδοτικό από το κλασικό των 96 εκ.

Η χώρα δεν διαθέτει ακόμη τη νέα συλλεκτική μηχανή για συγκομιδή στα 50 εκ., ωστόσο οι υπάρχουσες picker μηχανές και σπαρτικές μπορούν να λειτουργούν στα 75 εκ., καθιστώντας το σύστημα αυτό πιο πρακτικό. Σύμφωνα με τους παραγωγούς, προσφέρει καλύτερη παραγωγή, αποτελεσματικότερο ανταγωνισμό με τα ζιζάνια και μειωμένες απώλειες σε νερό και λιπάσματα.