Πιο συγκρατημένοι και προσεκτικοί στις επιλογές τους για διακοπές εμφανίζονται οι Έλληνες για το φετινό καλοκαίρι. Μπορεί οι διακοπές να εξακολουθούν να αποτελούν βασική ανάγκη και επιθυμία, ωστόσο το αυξημένο κόστος έχει οδηγήσει στην αναζήτηση λύσεων χαμηλότερου κόστους με στόχο να «κερδίσουν» έστω και μια περισσότερη ημέρα ξεκούρασης χωρίς να επιβαρύνεται υπερβολικά ο οικογενειακός προϋπολογισμός.
Σύμφωνα με έρευνα του ΙΕΛΚΑ για τις φετινές καλοκαιρινές διακοπές, μόλις ένας στους δύο καταναλωτές δηλώνει ότι σκοπεύει να ταξιδέψει το φετινό καλοκαίρι, ενώ οι υπόλοιποι επιλέγουν να μην πραγματοποιήσουν διακοπές, κυρίως λόγω των οικονομικών περιορισμών που φέρνουν οι αυξημένες τιμές σε μεταφορές, διαμονή και εστίαση, αλλά και το μειωμένο διαθέσιμο εισόδημα που αντιμετωπίζουν πολλά νοικοκυριά.
Από όσους τελικά θα ταξιδέψουν, οι περισσότεροι σχεδιάζουν ολιγοήμερες αποδράσεις. Η πλειονότητα υπολογίζει να κάνει διακοπές διάρκειας από τέσσερις έως επτά ημέρες, ενώ ο μέσος χρόνος διακοπών διαμορφώνεται στις 11,4 ημέρες, σχεδόν αμετάβλητος σε σχέση με πέρυσι.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι επιλογές διαμονής, καθώς καταγράφεται σαφής στροφή προς οικονομικότερες μορφές φιλοξενίας. Οι περισσότεροι καταναλωτές επιλέγουν είτε το δικό τους εξοχικό είτε φιλοξενία σε σπίτι συγγενών και φίλων, ενώ αυξημένη είναι και η επιλογή των ενοικιαζόμενων δωματίων. Αντίθετα, τα ξενοδοχεία και ιδιαίτερα τα all inclusive πακέτα συγκεντρώνουν αισθητά χαμηλότερα ποσοστά, γεγονός που συνδέεται άμεσα με το αυξημένο κόστος διαμονής.
Οι καταναλωτές φαίνεται να εγκαταλείπουν τις πιο δαπανηρές επιλογές και να επιδιώκουν μεγαλύτερη αυτονομία και ευελιξία. Ακόμη και η επιλογή προορισμού καθορίζεται πλέον σε μεγάλο βαθμό από το κόστος μετακίνησης. Η ηπειρωτική Ελλάδα και κυρίως οι παραθαλάσσιες περιοχές συγκεντρώνουν τη μεγαλύτερη προτίμηση, ενώ τα νησιά εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό πόλο έλξης, αλλά με πιο περιορισμένη δυναμική σε σχέση με προηγούμενα χρόνια.
Η αύξηση των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων φαίνεται να λειτουργεί αποτρεπτικά για αρκετούς ταξιδιώτες, οι οποίοι αναζητούν πιο προσιτές επιλογές προσβάσιμες οδικώς.
Η νέα καταναλωτική συμπεριφορά και οι δαπάνες
Η έρευνα αναδεικνύει έντονα τη μεταστροφή της καταναλωτικής συμπεριφοράς των Ελλήνων ταξιδιωτών, οι οποίοι επιλέγουν πλέον πιο οικονομικές και πρακτικές λύσεις. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρήματα είναι ότι ένας στους δύο καταναλωτές δηλώνει πως μαγειρεύει συστηματικά στις διακοπές του, περιορίζοντας έτσι σημαντικά τις εξόδους σε εστιατόρια και ταβέρνες.
Παράλληλα, το 70% δηλώνει ότι επισκέπτεται συχνά σούπερ μάρκετ και μίνι μάρκετ κατά τη διάρκεια των διακοπών, ενώ ακόμη υψηλότερο είναι το ποσοστό όσων προμηθεύονται τρόφιμα από φούρνους και αρτοποιεία. Οι επιλογές αυτές συνδέονται άμεσα με την ανάγκη ελέγχου του κόστους διατροφής, αλλά και με μια τάση ενίσχυσης της τοπικής αγοράς.
Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι πάνω από τους μισούς καταναλωτές δηλώνουν ότι επιλέγουν τοπικά προϊόντα στις διακοπές τους. Οι καταναλωτές στρέφονται περισσότερο σε μικρές τοπικές επιχειρήσεις, φούρνους, μίνι μάρκετ, οπωροπωλεία και τοπικές αλυσίδες καταστημάτων, με στόχο την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας.
Η ακρίβεια παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας που επηρεάζει τις αποφάσεις των καταναλωτών. Σχεδόν οι μισοί δηλώνουν ότι θα περιορίσουν φέτος τις αγορές και τις συνολικές δαπάνες στις διακοπές τους. Το αυξημένο κόστος εισιτηρίων, καυσίμων, εστίασης και διαμονής αξιολογείται ως βασικό εμπόδιο για πιο άνετες διακοπές, ενώ καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος.
Οι καταναλωτές φαίνεται να υιοθετούν ένα νέο μοντέλο «συγκρατημένης κατανάλωσης», στο οποίο η ανάγκη για ξεκούραση και αναψυχή συνυπάρχει με την ανάγκη οικονομικής επιβίωσης. Οι δαπάνες δεν καταργούνται, αλλά κατανέμονται διαφορετικά: λιγότερα χρήματα σε ξενοδοχεία και εστίαση, περισσότερα σε βασικές αγορές τροφίμων και καθημερινών αναγκών.