Το ενεργειακό σοκ περνά στην Ελλάδα: Πληθωρισμός 5,1% και πιέσεις στις αγορές

Η απότομη άνοδος του ενεργειακού κόστους αρχίζει να αποτυπώνεται με μεγαλύτερη ένταση στην ελληνική οικονομία. 

Όπως ανακοινώθηκε σήμερα (2.10.2026) από τη Eurostat, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα εκτινάχθηκε στο 5,1% τον Σεπτέμβριο, από 3,7% τον Αύγουστο.   

Το σημερινό άλμα του πληθωρισμού είναι το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τουλάχιστον 3 ετών και έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το πετρέλαιο παραμένει σε υψηλά επίπεδα, οι αποδόσεις των ομολόγων έχουν αυξηθεί και οι αγορές παρουσιάζουν έντονη μεταβλητότητα. 

Η εξέλιξη του πληθωρισμού δεν αποτελεί μόνο ελληνικό φαινόμενο. Στην ευρωζώνη ο ετήσιος πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,8% τον Σεπτέμβριο, από 3,2% τον Αύγουστο, ενώ η ενέργεια κατέγραψε άνοδο 18,8%, από 14,3% έναν μήνα νωρίτερα. Η νέα επιτάχυνση των τιμών ενισχύει την αβεβαιότητα για την πορεία της νομισματικής πολιτικής, καθώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχει ήδη επισημάνει ότι το ενεργειακό σοκ διατηρεί τον πληθωρισμό πάνω από τον στόχο για μεγαλύτερο διάστημα. 

Από το πετρέλαιο στον πληθωρισμό 

Το σημερινά στοιχεία αλλάζουν τα δεδομένα για την οικονομία. Οι υψηλότερες τιμές καυσίμων αυξάνουν άμεσα το κόστος μετακίνησης και μεταφοράς και στη συνέχεια περνούν στο κόστος παραγωγής και λειτουργίας των επιχειρήσεων και στις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών. 

Για την Ελλάδα, η εξέλιξη δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την προσπάθεια αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού. Το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής (ΓΠΚΒ) εκτιμά ότι ο πληθωρισμός του 2026 δύσκολα θα υποχωρήσει στο 3,2%, ενώ διατηρεί την πρόβλεψη για ανάπτυξη 1,9%. 

Πιέσεις στα ομόλογα και το ΧΑ 

Το δεύτερο μέτωπο είναι οι αγορές ομολόγων. Η διεθνής άνοδος των αποδόσεων έχει αυξήσει το κόστος δανεισμού και έχει προκαλέσει σημαντικές πιέσεις στις αγορές μετοχών.  

Χθες Πέμπτη οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων έφτασαν σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από το 2002, ενώ οι ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων βρέθηκαν επίσης υπό έντονη πίεση. Σήμερα Παρασκευή καταγράφηκε κάποια αποκλιμάκωση, χωρίς όμως να έχει εξαφανιστεί η ανησυχία για το κόστος χρήματος και την πορεία του πληθωρισμού. 

Η απόδοση του ελληνικού 10ετούς ανέβηκε την Τετάρτη στο 4,43%, από 3,80% τον Ιούνιο. 

Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται και στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Μετά τη μεγάλη πτώση της χθεσινής συνεδρίασης, το ΧΑ παρουσιάζει σήμερα έντονη μεταβλητότητα, με τον Γενικό Δείκτη να επιστρέφει σε αρνητικό έδαφος και τον τραπεζικό δείκτη να δέχεται ισχυρότερες πιέσεις.

Περιορισμένα τα περιθώρια για νέα μέτρα

Το τρίτο και ιδιαίτερα κρίσιμο ζήτημα για την Ελλάδα είναι το περιθώριο αντίδρασης της οικονομικής πολιτικής. Η κυβέρνηση έχει ήδη αυξήσει την επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης στα 15 λεπτά ανά λίτρο για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου, με δημοσιονομικό κόστος περίπου 20 εκατ. ευρώ.

Ωστόσο, το ΓΠΚΒ θεωρεί ότι τα περιθώρια για πρόσθετες δαπάνες είναι περιορισμένα μετά τα μέτρα που ανακοινώθηκαν τον Σεπτέμβριο και τάσσεται υπέρ στοχευμένων παρεμβάσεων, αντί για οριζόντιες μειώσεις φόρων.

Η επιλογή αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία όσο παραμένει αβέβαιη η διάρκεια του ενεργειακού σοκ. Η ΕΚΤ έχει επίσης επισημάνει ότι οι δημοσιονομικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του ενεργειακού σοκ θα πρέπει να είναι προσωρινές και στοχευμένες, καθώς οι γενικευμένες επιδοτήσεις μπορούν να αυξήσουν το δημοσιονομικό κόστος χωρίς να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τις πληθωριστικές πιέσεις.