Η ελληνική οικονομία κινείται σε τροχιά ισχυρής ζήτησης, με τον πληθωρισμό να αποκλιμακώνεται μεν, αλλά να παραμένει επίμονος, αντανακλώντας ένα θετικό παραγωγικό κενό που αναμένεται να διατηρηθεί και το 2026.
Παράλληλα, σε περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας και έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων, οι αγορές στέλνουν ισχυρά σήματα αναπροσαρμογής κινδύνου. Τα πολύτιμα μέταλλα καταγράφουν ιστορικά υψηλά, το δολάριο δέχεται πιέσεις και η παγκόσμια επενδυτική κοινότητα αναζητά ασφαλή καταφύγια, την ώρα που οι μακροοικονομικές ανισορροπίες παραμένουν έντονες.
Σύμφωνα με το «Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων», της Alpha Bank, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα παρέμεινε σχετικά υψηλός το 2025, κυρίως λόγω της ανόδου των τιμών στις υπηρεσίες, παρά την αποκλιμάκωση στις τιμές ενέργειας και αγαθών. Η επιμονή των πληθωριστικών πιέσεων συνδέεται με το θετικό παραγωγικό κενό, το οποίο αντανακλά συνθήκες υπερβάλλουσας ζήτησης, τροφοδοτούμενες από την άνοδο της απασχόλησης, τις ισχυρές τουριστικές επιδόσεις, τις αυξήσεις μισθών και την αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα.
Στο διεθνές περιβάλλον, η ενίσχυση της αβεβαιότητας και η σταδιακή αποδυνάμωση του δολαρίου ενισχύουν τη ζήτηση για πολύτιμα μέταλλα και εναλλακτικά περιουσιακά στοιχεία, χωρίς ωστόσο να αμφισβητείται άμεσα η κυριαρχία του αμερικανικού νομίσματος. Για το 2026, η ελληνική οικονομία αναμένεται να διατηρήσει ισχυρούς ρυθμούς ζήτησης, με τον πληθωρισμό να αποκλιμακώνεται με αργό ρυθμό και να παραμένει πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, εν μέσω αυξημένων διεθνών κινδύνων.
Οριακή πτώση του πληθωρισμού
Σύμφωνα με την έκθεση, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα, με βάση τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 2,9% το 2025, ελαφρώς χαμηλότερα από το 3% του 2024.
Ωστόσο, η εικόνα δείχνει ότι οι πιέσεις δεν έχουν υποχωρήσει πλήρως. Η κύρια «πηγή» ανόδου των τιμών ήταν οι υπηρεσίες, όπου ο ρυθμός αύξησης επιταχύνθηκε στο 4,8% από 4,4% ένα χρόνο πριν.
Αντίθετα, οι αυξήσεις στα βιομηχανικά αγαθά εκτός ενέργειας επιβραδύνθηκαν στο 0,7% από 1,7%, ενώ οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν με πιο ήπιο ρυθμό (2,1% από 2,8%).
Η ενέργεια παρέμεινε σε αρνητικό έδαφος για τρίτη συνεχόμενη χρονιά (-0,7%), αλλά με μικρότερη μείωση σε σχέση με το 2024 (-1,4%).
Στο περιβάλλον αυτό, η Alpha Bank σημειώνει ότι η «δυσκαμψία» του πληθωρισμού αντανακλά το γεγονός ότι η οικονομία λειτουργεί σε συνθήκες υπερβάλλουσας ζήτησης.
Όπως εξηγεί, παραγωγικό κενό είναι η διαφορά πραγματικού και δυνητικού ΑΕΠ ως ποσοστό του δεύτερου. Το δυνητικό ΑΕΠ αντιπροσωπεύει το επίπεδο παραγωγής που μπορεί να επιτύχει η οικονομία όταν αξιοποιεί πλήρως και αποτελεσματικά κεφάλαιο και εργασία.
Όταν η πραγματική παραγωγή υπερβαίνει το δυνητικό επίπεδο, η ζήτηση τείνει να «πιέζει» ανοδικά τις τιμές, ιδιαίτερα στον δομικό πληθωρισμό, που δεν επηρεάζεται από τις πιο ευμετάβλητες κατηγορίες όπως η ενέργεια και τα τρόφιμα.
Η έκθεση υπενθυμίζει ότι στη διάρκεια της κρίσης της προηγούμενης δεκαετίας η Ελλάδα είχε έντονα αρνητικό παραγωγικό κενό, καθώς η ανεργία εκτινάχθηκε και οι επενδύσεις μειώθηκαν δραστικά.
Τότε, οι συνθήκες αδύναμης ζήτησης και «περίσσειας» προσφοράς αποτυπώθηκαν σε υποτονικό ή αρνητικό δομικό πληθωρισμό. Από το 2017, με την ανάκαμψη του ΑΕΠ, το παραγωγικό κενό συρρικνώθηκε σταδιακά, ενώ από το 2023 πέρασε σε θετικό πρόσημο, κάτι που, κατά την Alpha Bank, εξηγεί και την επιμονή του δομικού πληθωρισμού σε υψηλά επίπεδα.
Η Alpha Bank «βλέπει» ένα μείγμα παραγόντων. Πρώτον, η απασχόληση συνέχισε να αυξάνεται: στο διάστημα Ιανουαρίου–Νοεμβρίου 2025 ενισχύθηκε κατά 1,6% κατά μέσο όρο, διατηρώντας ανοδική τροχιά για πέμπτο συνεχόμενο έτος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας εργατικού δυναμικού, τον Νοέμβριο οι απασχολούμενοι ξεπέρασαν τα 4,4 εκατομμύρια για πρώτη φορά από το 2010, ενώ οι άνεργοι υποχώρησαν κάτω από τις 400 χιλιάδες για πρώτη φορά από το 2008.
Παράλληλα, μειώθηκαν και τα άτομα εκτός εργατικού δυναμικού, αγγίζοντας τα χαμηλότερα επίπεδα από το 2004.
Δεύτερος κρίσιμος παράγοντας είναι ο τουρισμός, που, όπως σημειώνεται, καταγράφει ιστορικά υψηλές επιδόσεις για τρίτη διαδοχική χρονιά.
Στο πρώτο ενδεκάμηνο του 2025 οι ταξιδιωτικές αφίξεις ανήλθαν σε 36,7 εκατομμύρια και οι εισπράξεις σε 23 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας ήδη τις επιδόσεις του συνόλου του 2024. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την έκθεση, συμβάλλει και στην άνοδο των τιμών σε υπηρεσίες που συνδέονται με την τουριστική δραστηριότητα.
Τρίτος πυλώνας είναι οι μισθοί. Ο εποχικά προσαρμοσμένος Δείκτης Μισθολογικού Κόστους της ΕΛΣΤΑΤ αυξήθηκε κατά 7,6% στο πρώτο εννεάμηνο του 2025, εξέλιξη που ενισχύει το διαθέσιμο εισόδημα και τροφοδοτεί περαιτέρω την κατανάλωση.
Στην ίδια κατεύθυνση, η Alpha Bank αναδεικνύει τη συμβολή των επενδύσεων, που ενισχύονται, μεταξύ άλλων, από την απορρόφηση πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς και από τη σταδιακά ισχυρότερη τραπεζική χρηματοδότηση.
Επιπλέον, σημειώνει ότι, στην τρέχουσα συγκυρία, η υπερβάλλουσα ζήτηση τροφοδοτείται «σε κάποιο βαθμό» και από το πλεονασματικό ισοζύγιο υπηρεσιών στις εξωτερικές συναλλαγές.
Για το 2026, η έκθεση παραπέμπει στις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με τις οποίες το παραγωγικό κενό στην Ελλάδα αναμένεται να παραμείνει θετικό και να διαμορφωθεί στο 3% του δυνητικού ΑΕΠ, το υψηλότερο στην Ευρωζώνη.
Σε αυτό το σενάριο, ο πληθωρισμός και ο δομικός πληθωρισμός αναμένεται να αποκλιμακωθούν, αλλά να παραμείνουν πάνω από τους αντίστοιχους μέσους όρους της Ευρωζώνης.
Σημαντικό ρόλο στην πορεία των τιμών, σύμφωνα με την Alpha Bank, θα συνεχίσει να παίζει η ενέργεια, η οποία είχε οριακά αρνητική συνεισφορά στον πληθωρισμό το 2025.
Όπως επισημαίνεται, η εξέλιξη των διεθνών τιμών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από γεωπολιτικές εξελίξεις, με τις εντάσεις σε περιοχές όπως η Βενεζουέλα και το Ιράν να ενισχύουν την αβεβαιότητα.
Παραμένει κυρίαρχο το δολάριο
Στο δεύτερο σκέλος της ανάλυσης, η έκθεση στρέφεται στο διεθνές περιβάλλον και στη θέση του δολαρίου στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Όπως αναφέρεται, το δολάριο παραμένει το κυρίαρχο διεθνές νόμισμα, αντιπροσωπεύοντας το 56% των παγκόσμιων συναλλαγματικών αποθεμάτων και το 89% των συναλλαγών στην παγκόσμια αγορά συναλλάγματος.
Παράλληλα, διατηρεί κεντρικό ρόλο στην χρηματοοικονομική καινοτομία, καθώς αποτελεί νόμισμα αναφοράς για τα stablecoins.
Την ίδια στιγμή, η Alpha Bank επισημαίνει ότι η μακροπρόθεσμη κυριαρχία του δολαρίου δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη. Το 2025 ο Δείκτης Δολαρίου υποχώρησε περίπου 9%, ενώ και στις αρχές του 2026 καταγράφεται οριακή μείωση.
Η έκθεση συνδέει την πίεση στο δολάριο με την αυξημένη αβεβαιότητα, τόσο λόγω της ευρείας εφαρμογής δασμών όσο και λόγω της συχνής αλλαγής της δασμολογικής πολιτικής.
Παράλληλα, το υψηλό δημόσιο χρέος των ΗΠΑ και οι δημοσιονομικές προοπτικές τροφοδοτούν ερωτήματα για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα του αμερικανικού νομίσματος.
Σε αυτό το περιβάλλον, κράτη και επιχειρήσεις φαίνεται να αναπροσαρμόζουν τις στρατηγικές τους, διαφοροποιώντας αποθεματικά και πηγές ρευστότητας, υιοθετώντας εναλλακτικά συστήματα πληρωμών και αυξάνοντας τη συμμετοχή νομισμάτων εκτός δολαρίου.
Η Alpha Bank σημειώνει ότι, παρά την «ηρεμία» που δείχνουν οι χρηματοοικονομικές αγορές απέναντι στους γεωπολιτικούς κινδύνους, οι τιμές των πολύτιμων μετάλλων κινούνται ανοδικά, με την αυξημένη αβεβαιότητα να στηρίζει τη ζήτηση για χρυσό.
Παράλληλα, καταγράφεται αυξανόμενο ενδιαφέρον για το Bitcoin ως στρατηγικό αποθεματικό περιουσιακό στοιχείο από περισσότερες εταιρείες.
Ταυτόχρονα, η έκθεση αναγνωρίζει και τον αντίλογο: η τεχνολογική πρόοδος μπορεί να ενισχύσει και όχι να αποδυναμώσει, τον ρόλο του δολαρίου, καθώς η συντριπτική πλειονότητα της αγοράς stablecoins παραμένει συνδεδεμένη με το αμερικανικό νόμισμα.
Έτσι, όπως σημειώνεται, η μεγαλύτερη διάδοση των stablecoins ενδέχεται να διευρύνει τη χρήση του δολαρίου, ιδίως σε αναδυόμενες οικονομίες.
«Παρά τις διαρκείς διαταραχές που υπονομεύουν την αξία του δολαρίου ως μέσου αποθήκευσης αξίας ή μέσου συναλλαγής, το δολάριο πιθανότατα θα παραμείνει το κυρίαρχο διεθνές νόμισμα στο άμεσο μέλλον», είναι η βασική εκτίμηση που αποτυπώνει η Alpha Bank.
Όπως εξηγεί, η ισχύς της αμερικανικής οικονομίας, το βάθος και η ωριμότητα των αγορών, το θεσμικό πλαίσιο και η εμπιστοσύνη της αγοράς συνεχίζουν να λειτουργούν ως «άγκυρες» για την κυριαρχία του δολαρίου, ενώ ο ρόλος της Fed ως βασικού παρόχου ρευστότητας σε περιόδους κρίσης παραμένει καθοριστικός.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
