Η κυβέρνηση ολοκληρώνει φέτος ένα ευρύ πρόγραμμα 29 παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση του στεγαστικού ζητήματος, με συνολικό δημοσιονομικό κόστος που ξεπερνά τα 2,6 δισ. ευρώ για τη διετία 2025-2026. Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, εννέα από τα μέτρα θα ξεκινήσουν το 2026, εστιάζοντας κυρίως στην αύξηση της προσφοράς διαθέσιμων κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση ή ιδιοκατοίκηση, σε συνδυασμό με φορολογικές και ρυθμιστικές παρεμβάσεις.
Παρά το γεγονός ότι δεν γίνεται λόγος για «μαγικές λύσεις», στόχος των μέτρων είναι η ουσιαστική ανακούφιση των νοικοκυριών από το οξύ στεγαστικό πρόβλημα.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει δράσεις όπως νέο πρόγραμμα ανακαίνισης παλαιών κατοικιών, με προϋπολογισμό 400 εκατ. ευρώ μέσω ΕΣΠΑ, που θα καλύπτει έως και το 80% του κόστους ανακαίνισης, με πρόσθετα κίνητρα για τρίτεκνους, πολύτεκνους, ΑΜΕΑ και ορεινές ή νησιωτικές περιοχές. Εισοδηματικά κριτήρια διαμορφώνονται στα 25.000 ευρώ για άγαμους και 35.000 ευρώ για ζευγάρια, με προσαύξηση για κάθε παιδί.
Επιπλέον, προβλέπεται ανακαίνιση δημοτικών και περιφερειακών κτιρίων σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές για μακροχρόνια μίσθωση σε εργαζόμενους δημόσιων υπηρεσιών, ενώ θεσπίζεται επιστροφή δύο ενοικίων ετησίως σε εκπαιδευτικούς, ιατρούς και νοσηλευτές της περιφέρειας.
Σημαντική παρέμβαση αποτελεί η επέκταση των περιορισμών βραχυχρόνιας μίσθωσης στη Θεσσαλονίκη, καθώς και η εισαγωγή κινήτρων για την κατασκευή νέων κατοικιών προς μακροχρόνια μίσθωση («built to rent»), με φορολογικά οφέλη για κατασκευαστικές εταιρείες που θα διαθέτουν τα ακίνητα για τουλάχιστον δέκα χρόνια.
Νομοθετείται επίσης οριζόντια πολεοδομική ρύθμιση για τη μετατροπή μη οικιστικών ακινήτων σε κατοικίες, ενώ προγραμματίζονται μέτρα για τον εκσυγχρονισμό του κληρονομικού δικαίου και τη δημιουργία μητρώου φερεγγυότητας ενοικιαστών.
Φορολογικές ελαφρύνσεις και κοινωνικές δράσεις
Για το 2026 επεκτείνεται η τριετής φοροαπαλλαγή για διάθεση κενών κατοικιών σε μακροχρόνια μίσθωση, ενώ διευρύνεται η εφαρμογή της για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες. Παράλληλα, μειώνεται ή καταργείται ο ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς, παρατείνεται η αναστολή ΦΠΑ στις νέες οικοδομές και παρατείνονται οι φοροελαφρύνσεις για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων.
Προβλέπεται επίσης ενδιάμεσος συντελεστής 25% για εισόδημα από ενοίκια 12.000-24.000 ευρώ, ωφελώντας περισσότερους ιδιοκτήτες.
Δράσεις που εφαρμόζονται από το 2025 και υφιστάμενα μέτρα
Το πρόγραμμα ΣΠΙΤΙ μου ΙΙ, με προϋπολογισμό 2 δισ. ευρώ, προσφέρει χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια σε άτομα και ζευγάρια 25-50 ετών, ενώ συνεχίζεται η επιστροφή ενοικίου για το 80% των ενοικιαστών με εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
Παράλληλα, εφαρμόζονται η φοροαπαλλαγή για κενά ακίνητα που διατίθενται σε μακροχρόνια μίσθωση, η απαγόρευση νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στο κέντρο της Αθήνας, η επιβολή διπλού ΕΝΦΙΑ σε κενά ακίνητα τραπεζών και servicers, καθώς και ο διπλασιασμός της επιδότησης στο πρόγραμμα Ανακαινίζω-Νοικιάζω.
Σε ισχύ βρίσκονται επίσης η μεσοσταθμική μείωση ΕΝΦΙΑ κατά 34%, η κατάργηση φόρου γονικών παροχών-δωρεών για συγγενείς πρώτου βαθμού, η αναστολή ΦΠΑ στις νέες οικοδομές και το πρόγραμμα ΣΠΙΤΙ μου Ι για νέους αγοραστές πρώτης κατοικίας.
Επιπλέον, έχουν ληφθεί μέτρα για την επιβολή ΦΠΑ και τέλους παρεπιδημούντων στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, την αύξηση του φοιτητικού στεγαστικού επιδόματος και τη μεγαλύτερη μείωση φόρου για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων.
Το συνολικό κόστος των μέτρων για τη διετία 2025-2026 ανέρχεται σε 2,637 δισ. ευρώ, περιλαμβάνοντας νέα προγράμματα, λειτουργικά μέτρα και συνεχιζόμενες δράσεις, όπως η επιστροφή ενοικίου και η μείωση του ΕΝΦΙΑ. Ορισμένες πρωτοβουλίες, όπως το οικιστικό πρόγραμμα ενόπλων δυνάμεων και το μητρώο φερεγγυότητας, αναμένεται να εξειδικευτούν περαιτέρω ως προς τον προϋπολογισμό τους.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
