Καύσιμα: Παράταση επιδοτήσεων και «μάχη» για δημοσιονομική ευελιξία

Παράταση των επιδοτήσεων σε πετρέλαιο κίνησης, βενζίνη και πετρέλαιο θέρμανσης για ακόμη 15 ημέρες, όπως άλλωστε ήταν αναμενόμενο, ανακοίνωσε την Παρασκευή η κυβέρνηση, επιχειρώντας να προστατεύσει για λίγο ακόμη τους καταναλωτές από το ράλι των τιμών που καταγράφεται καθημερινά στην αντλία.

Την ίδια ώρα, με τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης να παραμένει αβέβαιη, η χώρα μας εντείνει τις προσπάθειες για την εξασφάλιση μεγαλύτερης δημοσιονομικής ευελιξίας μέσω της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής, προκειμένου να δημιουργηθεί χώρος για πρόσθετα μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Οι ίδιες επιδοτήσεις για 15 ημέρες ακόμη

Οι επιδοτήσεις που έληξαν χθες παρατείνονται χωρίς καμία αλλαγή έως και τις 15 Νοεμβρίου, διατηρώντας την κρατική ενίσχυση στα 20 λεπτά ανά λίτρο για το πετρέλαιο θέρμανσης, στα 15 λεπτά ανά λίτρο για το πετρέλαιο κίνησης και στα 10 λεπτά ανά λίτρο για την αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων.

Την ίδια ώρα, συνεχίζεται και η πρόσθετη έκπτωση που παρέχουν τα διυλιστήρια, ύψους 20 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο θέρμανσης και 5 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης, ενισχύοντας περαιτέρω την προσπάθεια συγκράτησης του κόστους για τους καταναλωτές.

Έτσι, με τον συνδυασμό των δύο παρεμβάσεων, η συνολική ελάφρυνση διαμορφώνεται στα 40 λεπτά ανά λίτρο για το πετρέλαιο θέρμανσης, στα 20 λεπτά για το πετρέλαιο κίνησης και στα 10 λεπτά για την αμόλυβδη βενζίνη, προσφέροντας μια προσωρινή ανάσα στα νοικοκυριά και τους οδηγούς εν μέσω των συνεχιζόμενων ανατιμήσεων στα καύσιμα.

Αξίζει να σημειωθεί πως το δημοσιονομικό κόστος της νέας δεκαπενθήμερης παράτασης εκτιμάται στα 35 εκατ. ευρώ, ενώ για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου ανερχόταν σε 46 εκατ. ευρώ.

Στα ύψη το πετρέλαιο, «καίει» την αντλία

H τιμή του πετρελαίου Brent ξεπέρασε χθες ακόμη και τα 113 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας αύξηση σχεδόν 75% σε σχέση με έναν χρόνο πριν, εντείνοντας τις πιέσεις στις τιμές των καυσίμων. Από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή μέχρι και σήμερα οι τιμές όλων των καυσίμων στην ελληνική αντλία έχουν καταγράψει πρωτοφανές ράλι.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία από το Παρατηρητήριο Τιμών Υγρών Καυσίμων, από τις 27 Φεβρουαρίου έως τις 29 Οκτωβρίου, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων αυξήθηκε από 1,751 σε 2,136 ευρώ το λίτρο, σημειώνοντας άνοδο 21,99%, ενώ η αμόλυβδη 100 οκτανίων κατέγραψε αύξηση 23,31%, φτάνοντας τα 2,412 ευρώ.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η ανατίμηση στο πετρέλαιο κίνησης, το οποίο αυξήθηκε κατά 36,49%, από 1,565 σε 2,136 ευρώ το λίτρο.

Συγκρατημένο το πετρέλαιο θέρμανσης, πού καταγράφονται οι υψηλότερες τιμές

Στην περίπτωση του πετρελαίου θέρμανσης, η επιδότηση των 40 λεπτών ανά λίτρο, που βρίσκεται σε ισχύ από τις 15 Οκτωβρίου, φαίνεται πως λειτουργεί ως «ανάχωμα» στις ανατιμήσεις, συμβάλλοντας στη διατήρηση της τιμής του σε σχεδόν αμετάβλητα επίπεδα.

Ειδικότερα, στις 15 Οκτωβρίου, όταν ξεκίνησε η διάθεσή του στην αγορά, η πανελλαδική μέση τιμή διαμορφωνόταν στα 1,564 ευρώ ανά λίτρο, ενώ στις 29 Οκτωβρίου βρισκόταν στα 1,566 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση μόλις 0,2 λεπτών ανά λίτρο.

Ωστόσο, όπως αποτυπώνεται στα στοιχεία που είναι αναρτημένα στην ιστοσελίδα του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις ανά τη χώρα, με την υψηλότερη τιμή να καταγράφεται στις Κυκλάδες, όπου το πετρέλαιο θέρμανσης φτάνει τα 1,711 ευρώ ανά λίτρο.

Ακολουθούν τα Δωδεκάνησα με 1,666 ευρώ, η Κέρκυρα με 1,638 ευρώ και το Ρέθυμνο με 1,633 ευρώ. Υψηλές τιμές παρατηρούνται επίσης στη Λέσβο και τη Φωκίδα, με 1,610 ευρώ ανά λίτρο.

Στον αντίποδα, η χαμηλότερη τιμή εντοπίζεται στη Δράμα, στα 1,538 ευρώ ανά λίτρο, ενώ ακολουθούν η Αττική με 1,544 ευρώ, η Ημαθία και τα Τρίκαλα με 1,547 ευρώ και η Θεσσαλονίκη με 1,549 ευρώ.

Η διαφορά μεταξύ της ακριβότερης και της φθηνότερης περιοχής ανέρχεται σε 17,3 λεπτά ανά λίτρο, γεγονός που μεταφράζεται σε επιπλέον επιβάρυνση 173 ευρώ για παραγγελία 1.000 λίτρων.

Αγώνας δρόμου για δημοσιονομική ευελιξία μέσω της ρήτρας διαφυγής

Με τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης να παραμένει αβέβαιη και τις πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις να εντείνονται, το οικονομικό επιτελείο αναζητά πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για τη χρηματοδότηση νέων μέτρων στήριξης, στρέφοντας το βλέμμα στις Βρυξέλλες.

Στο επίκεντρο των επιδιώξεων της κυβέρνησης βρίσκεται η δυνατότητα αξιοποίησης 300-400 εκατ. ευρώ από το 1 δισ. ευρώ που συνδέεται με την ενεργειακή ρήτρα διαφυγής και προορίζεται για επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές, με στόχο μέρος των κονδυλίων αυτών να κατευθυνθεί στην ανακούφιση καταναλωτών και επιχειρήσεων από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.

Το ζήτημα αυτό έθεσε την Πέμπτη στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, στο Λουξεμβούργο, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ζητώντας μεγαλύτερη ευελιξία στην εφαρμογή της ρήτρας διαφυγής.

Στο πλαίσιο αυτό, πρότεινε κοινή συνεδρίαση των υπουργών Ενέργειας και Οικονομικών της ΕΕ, προκειμένου να εξεταστούν συντονισμένα οι ενεργειακές και δημοσιονομικές διαστάσεις της κρίσης. Η πρόταση έτυχε θετικής υποδοχής από ομολόγους του, χωρίς ωστόσο να υπάρξει αντίστοιχο σήμα από την Κομισιόν, καθώς ο Επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, απέφυγε να τοποθετηθεί σχετικά.

Άλλωστε, η διεκδίκηση μεγαλύτερων δημοσιονομικών περιθωρίων αποτελεί σταθερή επιδίωξη της Αθήνας, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να έχει επανειλημμένα θέσει το ζήτημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Στην τελευταία Σύνοδο Κορυφής, μάλιστα, επανέφερε το αίτημα για χαλάρωση των ορίων δαπανών, προκειμένου να καταστεί δυνατή η χρηματοδότηση πρόσθετων επιδοτήσεων στη βενζίνη, το πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης, αλλά και στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας.

Επόμενοι κρίσιμοι σταθμοί για τις ελληνικές διεκδικήσεις είναι το Eurogroup της 9ης Νοεμβρίου και οι συναντήσεις των Ευρωπαίων ηγετών στις 13 και στις 26-27 Νοεμβρίου 2026, όπου αναμένεται να διαφανεί εάν υπάρχει περιθώριο για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία.

Από την έκβαση των διαβουλεύσεων θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό και η δυνατότητα ενεργοποίησης νέων, προσωρινών και στοχευμένων παρεμβάσεων, εφόσον η ενεργειακή κρίση συνεχιστεί και οι ανατιμήσεις ενταθούν.